Hesablama Palatası yarım illik büdcə gəlirlərini araşdırdı

Hesablama Palatası dövlət büdcəsinin icrasına nəzarətin və öz fəaliyyətində aşkarlığın təmin edilməsi ilə bağlı müvafiq normativ-hüquqi aktların tələblərinə əsasən 2018-ci ilin yanvar-iyun ayları üzrə əsas makroiqtisadi göstəriciləri və büdcə parametrlərini təhlil edib.

Musavat.com Palataya istinadən xəbər verir ki, 2018-ci ilin yanvar-iyun ayları ərzində dövlət büdcəsinin gəlirləri 9 milyard 860,4 milyon manat təşkil edib ki, bu da il üçün nəzərdə tutulmuş (əlavə və dəyişikliklər nəzərə alınmadan) vəsaitin 49,0 faizinə, yarımillik proqnozun 101,8 faizinə bərabərdir. Hesabat dövrü üzrə dövlət büdcəsi gəlirlərinin həcmi 2017-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə ümumilikdə 2 milyard 135,5 milyon manat və ya 27,6 faiz artıb.

Hesabat dövründə icra edilmiş dövlət büdcəsi gəlirlərinin 4 milyard 376,8 milyon manatı və ya 44,4 faizi vergi gəlirlərinin, 5 milyard 483,6 milyon manatı və ya 55,6 faizi digər gəlirlərin payına düşür. Vergi gəlirləri 2018-ci ilin yanvar-uyğun ayları üçün proqnozlaşdırılmış məbləğin 100,5 faizinə və illik proqnoz məbləğinin 46,7 faizinə, digər gəlirlər isə müvafiq olaraq 102,9 faizə və 51,0 faizə bərabərdir.

2018-ci ilin altı ayı ərzində icra edilmiş gəlirlərin əsas mənbələr üzrə bölgüsündə Vergilər Nazirliyinin payı 34,3 faiz, Dövlət Gömrük Komitəsinin payı 16,4 faiz, Dövlət Neft Fondunun payı 46,7 faiz, qeyri-kommersiya təşkilatlarının kommersiya fəaliyyətindən gəlirlərinin payı 2,0 faiz, digər mənbələrin payı isə 0,6 faiz təşkil edib.

2018-ci ilin yanvar-iyun aylarının nəticələrinə əsasən illik və yarımillik proqnoz hədəflərin icrasına əsas mənbələr kimi Dövlət Gömrük Komitəsi və Dövlət Neft Fondu üzrə müvafiq olaraq 142,1 faiz və 100 faiz səviyyəsində nail olub.
Vergilər Nazirliyi üzrə icra səviyyəsi 92,3 faiz, kommersiya fəaliyyətindən gəlirləri olan qeyri-kommersiya təşkilatları üzrə isə 91,8 faiz olmaqla kəsirlə icra edilib.

Vergilər Nazirliyi xətti ilə vergi gəlirlərinin cari il üzrə müəyyən edilmiş proqnoz göstəriciləri əlavə dəyər vergisi və fiziki şəxslərin gəlir vergisi üzrə kəsirlə, digər vergi növləri üzrə isə artıqlaması ilə yerinə yetirilib. Fiziki şəxslərin gəlir vergisinin kəsirlə icra edilməsi orta aylıq gəlirlərin və əmək haqqı səviyyəsinin artımı fonunda müşahidə edilib, bu vergi növünün tərkibində yalnız büdcə təşkilatlarında işləyənlərin muzdlu işlə əlaqədar əldə etdikləri gəlirlərindən gəlir vergisi üzrə proqnoz göstəricilərinə nail olunaraq 112,0 faiz səviyyəsində icra edilmişdir.

Əlavə Dəyər Vergisinin tərkibində hesabat dövrü üçün proqnozlaşdırılmış məbləğ yalnız Azərbaycan Respublikasının ərazisinə malların idxalına görə ƏDV üzrə artıqlaması ilə icra edilib, digər istiqamətlər üzrə proqnoz göstəricilərinə nail olunmayıb.

Dövlət Gömrük Komitəsi xətti ilə dövlət büdcəsinə təmin edilən gəlirlər üzrə müəyyən edilmiş proqnoz göstəricilərin icrası əsasən artıqlaması ilə təmin edilib. Kəsir yalnız aksizlər və Azərbaycan Respublikasının ərazisinə idxal olunan yanacağa yol vergisi üzrə yaranıb. Dövlət Gömrük Komitəsi xətti ilə malların idxalına görə əlavə dəyər vergisinın və idxal gömrük rüsumlarının icra göstəricilərinin proqnoz göstəricilərlə müqayisədə nəzərəçarpacaq çox olması əsasən bu daxilolmaların əhatəsinin genişlənməsi ilə izah edilir ki, buna da “İcra hakimiyyəti orqanlarının və dövlət büdcəsindən maliyyələşən təşkilatların fəaliyyətində satınalmaların səmərəliliyinin artırılması ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı ilə idxal olunan malların (işlərin və xidmətlərin) satınalınmasının dayandırılması üçün müəyyən edilmiş müddətin 2018-ci ilin 1 yanvar tarixində sona çatması öz təsirini göstərib.

Birinci yarımildə büdcə təşkilatlarının kommersiya fəaliyyətindən gəlirləri 194656,0 min manat məbləğində icra edilib ki, bu da il üçün təsdiq edilmiş proqnozun 42,0 faizinə, 6 aylıq proqnozun isə 91,8 faizinə bərabərdir.

Xarici dövlətlərə verilmiş kreditlər üzrə daxilolmalar 2018-ci il dövlət büdcəsində 68 milyon 529,0 min manat , o cümlədən Serbiya Respublikasına verilmiş kreditlər üzrə 66 milyon 265,0 min manat və Gürcüstan Respublikasına verilmiş kreditlər üzrə 2 milyon 264,0 min manat nəzərdə tutulmuş, cari ilin 6 ayında 223,9 min manat, yəni illik proqnozun 0,3 faizi səviyyəsində icra olunub.

Dövlət büdcəsində xarici dövlətlərə kreditlər üzrə xərc nəzərdə tutulduğu halda, dövlət büdcəsinin gəlirlər hissəsində yalnız xarici hökumətlərdən alınan faizlər nəzərdə tutulub, geri qaytarılan əsas borc isə büdcə gəlirlərinin təsnifatında müvafiq maddə nəzərdə tutulmadığından sair daxilolmalar kimi uçota alınıb.

MilliYol.Az