Sabirabadın icra baçşcısı haqqında yayılan malumat yalan çıxdı Avropada qadın müəllim azyaşlı azərbaycanlıya dəhşət yaşatdı (FOTO) “Milla”da kütləvi ixtisarlar başladı: Şirkətə polislər çağrıldı… “Masazırda su altında qalmış avtomobillər satışa çıxarılacaq“
 

Toskanelli, Eratosfen və Tusinin hesablamaları və Kolumbun kəşfi - IV HİSSƏ

Tarix 17.10.16, 16:14

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Səyahətə yollanan Kolumb kimin köməyindən istifadə edəcəyini çox yaxşı bilirdi. Onun bir qeydini göstərmək lap yerinə düşərdi. O, yazır: “Bu dünyanı təsvir edən Ptolemey və başqaları güman edirdilər ki, o kürəvidir və hesab edirdilər ki, bu yarımkürə də üzərində olduqları o biri yarımkürə kimi kürədir. Bu sonuncunun mərkəzini isə onlar Arin adasında yerləşdirdilər. Bu isə ekvatorun aşağı, Ərəbistan və İran körfəzləri arasında yerləşmiş, çevrəsini isə Portuqaliyadakı San-Visente burnunu keçərək qərbə doğru və şərqdə isə Kanqara və Seresdən keçirirdilər”. (Христофор Колумб. Москва, «Путешествие», 1952. стр. 391_

Kolumb qeyd edir ki, Arin adası Şərq yarımkürəsində 900-lik meridiandadır. Həmin ada Ərəbistan və İran körfəzləri arasında ekvatordan aşağı yerləşir. Bu isə yalnız Seyşel adaları ola bilər. Həmin adaların Qrinviçə nisbətən uzunluq koordinatı 530-dir. Bunu 900-yə tamamlayanda 340 olur. Kolumbun göstərdiyi ilə Tusinin cədvəlindən alınan nəticə, demək olar ki, eynidir. Bu ondan xəbər verir ki, məşhur dəniz səyyahı özünün birinci səyahətinə yola düşməmişdən xeyli əvvəl Marağada tərtib olunan astronomik cədvəl ilə tanış idi. Necə olsa da, həmin cədəvldə 256 şəhərin coğrafi koordinatları göstərilmişdir. İspaniyanın Kordova şəhərindən tutmuş, Çinin Pekin şəhərinə kimi düzgün koordinatlar barəsində coğrafiyaşünas və xəritəşünaslarda səlis məlumat yaranırdı.
Özbəkistan Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü T. N. Karı Niyazov Səmərqənd, Buxara, Herat, Oş və Xocənd şəhərlərinin uzunluq koordinatlarını tədqiq edərək nəticədə başlanğıc meridianın Qrinviçdən 320 qərbdə olduğunu müəyyən etmişdi. Deməli, “Zic Elxani” əsəri peşəkar səviyyədə dəqiq işlənilib başa çatdırılmışdır. 

Tarixdən məlum olduğu kimi Kolumb səyahətə başalmaqdan ötrü, Kanar adalarından bilavasitə keçid dayanacağı kimi istifadə etmişdi. Axı, həmin keçid zamanı o, Kanar adalarından başqa Yaşıl Burun, Azör və Madeyra adalarından da istifadə edə bilərdi. 
Erkən orta əsrlərdə bu adı çəkilən adalardan əlavə Atlantik okeanının qərb hissəsində Xaldat və ya Səadət adı altında naməlum adaların yerləşməsi haqqında kifayət qədər məlumatlar vardı. Lakin heç kim həmin coğrafi məntəqəyə gedib çıxa bilmirdi.
Xaldat və ya Səadət adalarının harada yerləşməsi qədim və orta əsr alimlərini həddindən artıq çox maraqlandırırdı. Bəzi alimlər, hətta həmin adaların Qrinviç meridianından 350 qərb istiqamətində yerləşdiyini bildirirdilər.

Bu məsələ ilə ciddi maraqlanan ingilis alimi Q. R. Kaye yazdığı “Hindistan astronomiyası” əsərində göstərir ki, Səadət adaları Qrinviçdən 350 qərbdədir. (Г. Р. Кае. «Индийская астрономия». 1924. стр. 52)

Maraqlıdır Q. R. Kaye nəyə görə belə fikirdədir? Həm qədim, həm də orta əsr alimlərinin əksəriyyəti üçün Səadət adaları Alantik okeanının qərb hissəsində təsəvvür edilirdi. Həmin adaların mövcud olması yalnız Köhnə dünyanın sərhədinə yaxın bir yer idi. Deməli, Kaye heç bir elmi əsas olmadan həmin adaları Qrinviç meridianından 350 qərb istiqamətində göstərmişdir. Məlum olduğu kimi Atlantik okeanından 350 qərb istiqamətində, alimlərin diqqətini özlərinə cəlb edən, belə bir mühüm adalar yerləşmir.
Mənim fikrimcə Kolumb Tusinin “Zic Elxani” koordinatlar cədvəlini və tərtib etdiyi xəritəni ələ keçirəndən sonra Azərbaycan aliminin fikirləri ilə tam şəkildə razılaşaraq, əmin olmuşdu ki, Atlantik okeanının qərb hissəisndəki torpaq Avropadan təxminən 4500-5000 km. aralıda yerləşir. Həmin məsafəni də ki, 30-35 gün müddətinə qət etmək olar. 

Toskanelli humanist Nikkolo Nikkolini tərəfindən əhalinin ümumi istifadəsi üçün yaratdığı kitabxananın qoruyucusu və rəhbəri olmuşdur. O, Yer planetinin kürə şəklində olmasının tərəfdarı idi və Hindistana qərb yolu ilə gedib çatmaq ideyasını irəli sürmüşdü. Alim astronomik “Alfonso cədvəli”ni (XIII əsr) astrologiya elemetlərinin tənzimlənməsi və düzəlişini etmişdi.


Paolo Toskanelli (1397-1484)  


Florentsiyadakı Santa-Mariya-del-Fyore məbədinin gümbəzi

Toskanelli bir çox alimlərin gördükləri elmi işləri ilə tanış olsa da o, kobud səhv nəticəsində Yer kürəsinin ölçüsünü xeyli kiçiltmişdi.
Bu cür kobud səhvə görə heç bir mütəxəssis Toskanelliyə bəraət qazandıra bilməz. Ona görə ki, o, 1474-cü ildə öz xəritəsini tərtib edəndə elementar səhvlərə yol vermişdi. Bir çox əsaslar vardı ki, Toskanelli həmin səhvlərə yol verməsin.

Filologiya, xronologiya, riyaziyyat, astronomiya və coğrafiya ilə ciddi məşğul olmuş yunan alimi və yazıçısı Eratosfen Kirenalı (b. e. əvvəl təx. 276-194) İsgəndəriyyə kitabxanasına rəhbərlik etmiş və gələcəkdə IV Ptolemey Filopart kimi tanınacaq Misir vəliəhdinin tərbiyəsi ilə məşğul olmuşdu. O, üç kitabdan ibarət olan “Coğrafiya” adlı əsərində coğrafiyanın ilk sistematik elmi nəzəriyyəsini ortaya qoymuşdu. Alim öz əsərinə dünya xəritəsini daxil etmişdi, hansı ki, Strabonun dediyinə görə Hipparx Nikeyalı tərəfindən tənqid olunmuşdu. “Yerin ölçülməsi haqqında” traktatda (“Peri tes anametreseos ges”) Eratosfen, İsgəndəriyyə ilə Siena (indiki Asuan) şəhərləri arasındakı məşhur olan məsafənin əsasında və hər iki tərəfdədə Günəş şüalarının düşmə bucaqlarının fərqini müəyyənləşdirərək, ekvatorun uzunluğunu tapmışdı.  
Ekvatorun əsl uzunluğu 40120 km olduğu halda, alim tapdığı ölçünü minimal səhvlə, 252 min stadi, yəni 39690 km göstərmişdir. Bundan əlavə o, Yerin radiusunu da tapmışdı, əgər yunan stadisi (178 metr) ilə hesablama aparılıbsa, bu 7082 km edir, yox əgər misir stadisi ilə edilibsə, onda 6287 km-dir (müasir ölçü 6371 km-dir). Müasir alimlərin bir çoxları bildirirlər ki, Eratosfen Yerin çevrəsi uzunluğunu 43625 km, radiusunu isə 6943 km kimi göstəribdir. (R. Qasımov. Konkistadorların Mərkəzi Çili sahillərində faciəli ölümü. Bakı, “Çaşıoğlu”, 1999. səh 247)

Söz yox ki, Kolumb bu məlumat ilə yaxından tanış idi. O, özü astronomiya elmi ilə maraqlandığı üçün əlbəttə, Eratosfenin, Posidoninin, əl Xorezminin, əl-Biruninin, Tusinin və Toskanellinin hesablamalarını nəzərə alaraq, ümumi məxrəcə gəlmiş və hər bir şeyi götür-qoy edəndən sonra uzaq səyahətə yola düşmüşdü.


Eratosfen (təx. b.e.ə. 276-194)


Eratosfenə görə Dünya xəritəsi (b.e.ə. II əsr) 

Günəş saatının bir hissəsi kimi adətən məbədlərin gümbəzindən istifadə olunurdu. Ən bariz nümunə Toskanellinin Florentsiyada yerləşən Santa-Mariya-del-Fyore məbədinin gümbəzindən istifadə etmişdir. 1418-ci ildən 1436-ci ilə qədər arxitektor Filippo Brunelleskinin layihəsinə əsasən, məbədin gümbəzi inşa edilmişdi. Onun kohnə dostu olan Toskanelli 1474-cü ildə məbəddə özünün məşhur qnomonunu (həmin üsul ilə günorta vaxtının yarım saniyə dəqiqliyi ilə müəyyən etmək mümkün idi) yerləşdirir. 90 m. hündürlükdə cənub pəncərəsinin ağzında o, ortasında deşik olan bürünc disk birləşdirir. Altardan sol tərəfdə Santa-Kroçe kapellasının döşəməsində bölümlərlə olan xətkeş düzəldir. Günəşin şüası ilin iki ayında – mayın sonundan iyulun sonuna kimi, diskin deşiyindən keçib döşəməsinə çatırdı. Həmin cihaz XIX əsrin sonuna qədər fəaliyyətdə olmuşdur. Məbəddə bərpa işləri ilə məşğul olan ustaların cihazdan başları çıxmadığından sıradan çıxmışdı.


Florentsiyada yerləşən Santa-Mariya-del-Fyore məbədi

Dəqiq olmayan hesablamalar nəticəsində Toskanelli Yerin ölçüsünü kiçiltmiş və belə nəticəyə gəlmişdi ki, okean vasitəsilə İspaniyadan Hindistana qədər 6000 mildir (həqiqi məsafədən üç dəfə az).

Fransız həkimi, astronomiya ilə dərindən maraqlanan Jan Fernel (1497-1558) Yer kürəsi çevrəsinin uzunluğunu 39816 km., Yerin radiusunu isə 6337 km. göstərmişdi. (О. Коротцев. Глобус, как измеряли землю. Ленинград, «Д.Л», 1980. стр. 312)

Belə başa düşmək olar ki, Toskanelli bir astronom kimi böyük bir səhvə yol vermişdi. Çünki onun hesablamasına görə Yer kürəsinin uzunluğunun ölçüsü təxminən 29000 km-dir. 

Məhz bu səbəbdən Kolumb florensiyalı alimin hesabatı ilə razılaşmayaraq, yunan alimi Eratosfenin verdiyi ölçünü və Tusinin Yer səthi ilə bağlı olan coğrafi koordinatları əsas götürmüşdü.


Prezident təqaüdçüsü, “Qızıl qələm” mükafatı laureatı, “Coğrafiya” Cəmiyyətinin üzvü, yazıçı-tədqiqatçı Ramiz Dəniz

Kolumbun kəşfinin sirri və ictimaiyyətdən gizlədilən həqiqət - I HİSSƏ

“Zic-Elxani” əsəri avropalı dəniz səyyahları üçün vacib mənbə ola bilərdi - II HİSSƏ

Kolumbun transatlantik layihəsi və portuqalların məxfi ekspedisiyaları - III HİSSƏ



Xəbərin oxunma sayı : 463

loading...

Analiz

Önəmli

Son xəbərlər

18 OKTYABR 2017

0:07 Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyi Günüdür

17 OKTYABR 2017

17:55 Referendumdan sonra 700 şirkət Kataloniyanı tərk edib

17:48 Ramil Usubov bu jurnalistlərə vəzifə verdi

17:42 Vidadi Zeynalov bəraət istəyir –Apellyasiya şikayəti üzrə məhkəmə baxışı başladı

17:38 Yeniyetmələrə tətbiq olunacaq yeni cəza növünün aşağı və yuxarı həddi məlum olub

17:33 Zaqatalanın Car məscidinin vəzifəsindən azad olunan imamı QMİ-nin əmrinə tabe olmur

17:27 “Yaxşı mübarizə göstərməyə çalışacağıq”

17:22 Fikrət Hüseynli həbs edildi –Ukrayna məhkəməsindən qərar

17:17 Kürdüstan Bağdadla münaqişədə Rusiyanın vasitəçiliyini istisna etmir

17:12 “QS Regional Reytinqi 2018” - UNEC 30 pillə irəliləyib

17:05 “Pxenyan nüvə müharibəsinə tam hazırdır“

16:55 Təranə ilə küsülü olduğu Cabbar arasında efirdə dava

16:50 Dağıstanın yeni rəhbəri: “Azərbaycan Qafqazda sabitlik amilinə çevrilib”

16:45 Cenevrə görüşünün mesajları –Moskvanın “rayon əvəzinə təhlükəsizlik” ideyası dəfn edildi?

16:40 FHN-in əsgəri bıçaqlandı – İntihara cəhd etdiyi deyilir

16:35 Mahmud Abbas Azərbaycan prezidentinə məktub göndərib

16:30 "Onunla birlikdə yaşamışıq"- Rəhimdən həmkarı ilə bağlı sevgi etirafı

16:24 Maşın vuran piyada xəstəxanaya gedərkən yolda öldü

16:20 2018-ci ilin aprelinə kimi prezidentlər yenidən görüşəcəklər

16:12 “Taliban”ın törətdiyi partlayışda ölənlərin sayı 50-yə çatdı –200 nəfər də yaralı var

16:05 Poroşenko deputat toxunulmazlığını ləğv edir

15:50 ETSN: Bəzi avtomobil yollarında sürüşmələr aktivləşib

15:45 İlham Əliyev Yunanıstan səfirinin etimadnaməsini qəbul edib

15:40 “Mənə cavab verdi ki, atam heç vaxt DTK agenti olmayıb”

15:35 Britaniya da parçalanır? – Konvey Ayland müstəqillik istəyir

15:23 Rəsmi Berlin Bərzaniyə verdiyi dəstəyi dayandırdı

15:18 "İnvestor bazasının yaradılması üzərində iş gedir"

15:12 Güzəştli mənzillərin satışı ilin sonunadək başlaya bilər

15:05 Azərbaycan Türkiyənin üçüncü ən iri investorudur

14:47 Ronaldonun hamilə sevgilisindən “xoşbəxt ailə“ fotosu

14:42 Amerika seçkilərinə internet-müdaxiləyə Ceyhun Aslanov başçılıq edib

14:38 “Təcili kütləvi qırğın silahı yaratmalıyıq” – Təhlil

14:33 Azərbaycanlı avtoritetin “oğru” adı özünə qaytarıldı

14:28 Qadın evlilikdən yorulmuşdu...

14:23 DMX: Bu ilin 9 ayında 1243346 əcnəbinin Azərbaycana girişi qeydə alınıb

14:17 Suriyada 9 rus həlak olub

14:12 “Azərbaycanın üç istiqamətdə addımlar atması biznes əlaqələrimizin inkişafına təkan verər”

14:05 “Səsim heç vaxt məni yanıltmayıb”

13:50 Ağ Evin başının üstündəki “Rusiyageyt” qılıncı

13:45 Qara dəniz sahillərində güclü qasırğa –Gürcüstana ciddi zərərlər dəyib

13:40 ABŞ Cənubi Koreya ilə birbaşa danışıqlara ümid edir

13:35 "Son 25 ildə ABŞ Azərbaycana 1,3 milyard dollar yardım edib"

13:05 Dolların rəsmi məzənnəsi cüzi end

12:50 Trampın İran müharibəsi - ABŞ-ın müttəfiqləri Rusiya və Çin tərəfə keçirlər!

12:42 Cennifer Lopez səhnəyə Çağla Şikelin libasında çıxdı

12:38 UNESCO-nun yəhudi direktoru İsarili niyə təmir etmir? –Tel-Əvivin mövqeyi dəyişə bilər

12:33 Saakaşvilinin tərəfdarları Kiyevdə etiraz edir

12:28 “Utanmazlığın bundan o tərəfini….” - Fazil Mustafa Ramil Usubovu müdafiə etdi

12:22 “Müşfiqin cinayət işində gördüm ki, Səməd Vurğun...” – Müsahibə

12:18 "Sarkisyan Cenevrə görüşündə verilmiş qərarı pozdu, sözünün üstündə durmadı"

12:12 BMT baş katibi Əliyev-Sarkisyan görüşü haqda

12:09 Ofisdə özünü asan universitetdə baş müəllim işləyirmiş –Təhsil müəssisəsindən açıqlama

12:05 ETSN: Bu il qanunsuz ovla məşğul olan 110 nəfər saxlanılıb

11:53 Azərbaycanın xaricdəki ticarət nümayəndələri səfirin maaşının 90 faizi həcmində maaş alacaqlar

11:49 "Banklar üçün qısamüddətli likvidliyi təmin etmək başağrısıdır"

11:44 İtaliyanın “Edison“ şirkəti Azərbaycan qazı alacaq

11:35 Əfqanıstanda polis idarəsinə hücum –6 nəfər ölüb, 30-dan çox yaralı var, İki terrorçu məhv edilib

11:30 Dəniz Baykal növbəti dəfə əməliyyat olundu –Rektordan nikbin açıqlama

11:25 Ticarət nümayəndələrinin funksiyaları bəlli oldu

11:20 Bakıda gecə klubunda Türkiyə vətəndaşları arasında dava düşüb

11:09 Dil kursları mərkəzinin rəhbəri özünü asdı –Bakıda intihar

11:05 BFB: Səhmlərin kütləvi üsulla yerləşdirməsini həyata keçirməyə hazırıq

10:55 Bakıda iki qadın intihar edib

10:47 Altı tələbənin ölümü ilə nəticələnmiş qəzada zərərçəkənlərə 41250 manat ödənilib

10:42 Bakıda intihar – Şirkət rəhbəri özünü iş yerində öldürdü

10:37 Tbilisidə Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə Silahlı Qüvvələri rəhbərlərinin görüşü başlayıb

10:32 Azərbaycan-Rusiya sərhədində yeni körpünün tikintisinə sabah start veriləcək

10:28 Nail Naiboğlunun arvadı öldü

10:24 Qarabağda itkin düşən azərbaycanlıların sayı dəqiqləşdirildi – Rəsmi

10:20 “Baş məşqçimizə qulaq asmalıyıq“

10:16 Bu günə olan məzənnələr – Rəsmi

10:12 Kərkük kürdlərdən alınır

10:09 "Mogerini və ya Lavrovun nəsə deməsinin ABŞ-a təsiri ola bilməz"

10:05 Ölkə ərazisində şimşək çaxıb, leysan, qar yağıb - Faktiki hava

16 OKTYABR 2017

17:55 “Vulqar ifadələr, küçə danışıq tərzi baş alıb gedir”

17:47 “Prezidentlər gərginliyi azaltmaq üçün əlavə addımlar atmağa razılaşdılar”

17:42 Kərkükdən bir Foto – Kürdlər Ərbilə qaçır

17:37 Dolların sabaha olan məzənnəsi

17:28 “Biznes bir az da elmə vergi versin”

17:22 Azərbaycan prezidentinin İsveçrəyə səfəri başa çatıb

17:17 Bərzaninin qoşunu Kərkükdən qaçır

17:12 “Prezidentlər gərginliyi azaltmaq üçün əlavə addımlar atmağa razılaşdılar”

17:05 “Ukrayna hakimiyyəti məni öldürə bilər” - Mixail Saakaşvili

16:50 “Orada hamının iç üzünü gördüm“ - “Maşın“dan gedən Zemfira

16:45 Altı aylıq “hakimiyyətin” fəsadları: Aydın Əliyev Yusif Sərrac durumunda

15:44 Bakıda “Verti” MMC-nin əməkdaşı bədbəxt hadisə nəticəsində ölüb

13:25 Türkiyədə xalqın dəstəyi ilə 562 terrorçu məhv edilib, 609 nəfəri tutulub

13:18 Sumqayıtda maşın azyaşlını vuraraq öldürüb

13:12 Qaz, su və elektrik enerjisini talayanlara 7 ilədək həbs cəzası – Təklif

13:05 Azərbaycan müdafiə nazirinin Gürcüstana səfəri başlayıb

12:55 FTX ilə əməkdaşlıqdan imtinaya görə “Telegram” cərimələnib

12:49 Bakı İstintaq Təcridxanasında məhbus özünü mələfə ilə asıb

12:45 “Ərzaq təhlükəsizliyi dünyada sülhün, sabitliyin və davamlılığın təmini üçün vacibdir”

12:37 Yağış yağacaq, bəzi yerlərdə intensiv ölacaq

12:33 “Geomaqnit qasırğası sabahdan əvvəlki normasına düşəcək“

12:27 Azərbaycanla ABŞ arasında ticarət dövriyyəsi 7% yüksəlib

12:22 ABŞ səfiri Cənub Qaz Dəhlizinin əhəmiyyəti barədə

12:17 Bakıda öldürülən iranlı tələbə Novxanıda dəfn olunub –Qətlin səbəbi araşdırılır

12:13 7 Rəisin iş yeri dəyişdirildi– Əmr

12:05 ABŞ “Green Card“ üçün müraciətləri dayandırıb

11:55 Neftin qiyməti 58 dolları keçdi

11:45 “Heç bir qüvvə ailəmi dağıda bilməz“ - Aygün

11:40 Avstriyada keçirilmiş parlament seçkilərində Sebastyan Kurtsun partiyası irəlidədir

11:35 Salyan Regional Qaz İstismarı İdarəsinə şok ittihamlar: 38 faiz qaz itkisinin səbəbi nədir?

11:31 Baş nazirin müavini 13.5 milyonluq qalmaqalın mərkəzində

11:28 Bakıda gömrükçülər həbs edildi – aralarında deputatın qohumu da var

11:18 “Bir etiraf edim: Heydər Əliyevin zamanında...”

11:13 Tehrana sataşan Tramp bir güllə ilə iki dovşan vurdu

11:09 Oğuzda 50 yaşlı kişi ağacdan yıxılaraq ölüb

11:05 Qırğızıstanın yeni prezidenti bəlli oldu

10:57 “Rusiyanın Ermənistana silah verməsi həmsədrlik mandatı baxımından yanlışdır”

10:52 "Abdülhey" ikinci dəfə evləndi

10:47 Avropa İttifaqı Türkiyə ilə münasibətlərini müzakirəyə çıxarır –Sammitdə üzvlüklə bağlı hansı qərarlar qəbul olunacaq?

10:42 Azərbaycana keyfiyyətli dərmanların gətirilməsi üçün yeni qaydalar hazırlanır –Nazirlik

10:37 İrana qızıl “atan” məhbus biznesmen Rza Zərraba Amerika zəmanət verib? – Araşdırma

10:32 “Dolların uçot dərəcəsinin artırılması davam etdiriləcək”

10:26 Binəqədidə 75 yaşlı kişi özünü 7-ci mərtəbədən atdı –İntihar

10:22 Dəniz Baykal xəstəxanaya yerləşdirilib

10:17 Kürdlər Kərkükdə İraq ordusu ilə döyüşə girib

10:13 Erməni pilotoloqlar prezidentlərin görüşündən ciddi qərarlar gözləmir



loading...
İşlədiyi reklam şirkətindən qovulub milyon dollarlıq biznes qurdu

Mənfi fikirlərdən xilas oldu
AFFA-nın baş katibi "stoyanka" pulu yığır

AFFA-nın baş katibi Elxan Məmmədovun gözü doymur
Tia.az saytı 8 yaşında

Bu gün Tribuna İnformasiya Agentliyinin (Tia.az) 8 yaşı tamam olur.
“Turan“a qarşı vergi sanksiyası ləğv olundu

Vergilər Nazirliyinin Bakı şəhər Lokal Vergilər Departamenti 2014-2016-cı illər üzrə “Turan” İnformasiya Agentliyinə təyin etdiyi 37 min manat məbləğində əlavə vergi sanksiyasını ləğv edib.
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016