“Bu, Xəzəryanı ölkələrin həyat səviyyəsinin yaxşılaşmasına kömək edəcək” “WhatsApp” “end-to-end” şifrələmə texnologiyasından imtina edəcək Prezident əsgər ölümü ilə bağlı işi nəzarətə götürdü Beyləqan sahibkarları Xasay Əhmədovun oğlundan şikayət edir
 

Rusiya Xəzər strategiyasını niyə dəyişdi? –Astanada imzalanacaq razılaşmanın pərdəarxası

Tarix 09.08.18, 16:05

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Avqustun 12-də Qazaxıstanın Aktau şəhərində Xəzəryanı ölkələrin sammiti keçiriləcək


“Xəzəryanı ölkələr problemli dənizlərinə əncam çəkməyə hazırdırlar”. “Financial Times” qəzetində dərc olunmuş məqalədə Henry Foy vaxtilə Sovet İttifaqıyla İran arasında bölünmüş Xəzərin 1992-ci ildə sovetlərin çöküşündən sonra beş xəzəryanı ölkə üçün diplomatik höcət mənbəyinə çevrildiyini yazır.

Xəzərin statusu bir sıra layihələrin yolunda qaratikan kimi bitib. Bunlardan biri də Türkmənistanın dənizin dibiylə Azərbaycana, oradan Avropa bazarlarına uzadılmasını təklif etdiyi 300 kilometrlik qaz kəməridir.

Ancaq müəllif qeyri-müəyyənliyin azaldığını yazır. Rusiya türkmən kəmərinə etirazlarını bir kənara qoyub. Moskva keçmiş sovet ölkələrilə daha sıx əməkdaşlıq və təhlükəsizlik təminatları əvəzində digər tələblərindən də əl çəkəcəyini deyir.

“Bir-birinə tamamilə əks mövqe tutmuş ölkələri bir araya gətirə bilmişik. Bunu çoxdandır gözləyirdik”, – danışıqlarda iştirak edən bir nəfər qəzetə deyib.

Danışıqların mahiyyəti Xəzərin dəniz, yaxud böyük göl olmasıyla bağlıdır. Beynəlxalq sazişlər dənizləri və okeanları əhatələyir, sahil boyunca ölkələrin, iqtisadi və hərbi zonaların sərhədlərini müəyyənləşdirir. Diplomatların deməsinə görə, Moskva və Tehran bu qaydaların Xəzərə də aid olmasını istəyiblər.

Ancaq göllərlə bağlı qlobal qaydalar yoxdur və yenə də rəsmilərin sözlərinə görə, Azərbaycan Xəzərin bu əsasla bölünməsini istəyib.

SAZİŞ HANSI MƏSƏLƏLƏRİ ƏHATƏLƏYƏCƏK

“Problemlərin mürəkkəbliyinə və danışmanların milli maraqlarındakı ciddi fərqlərə baxmayaraq, sahil ölkələri tədricən anlamağa başladılar ki, dənizdəki fəaliyyətin bütün spektrləri hərtərəfli həll olunmalıdır. Kənardan elə görünə bilər ki, iş dayanıb, amma elə deyil”, – Qazaxıstanın Xəzər məsələləri üzrə baş təmsilçisi Zülfiyyə Amanjolova deyib.

Qəzetin əməkdaşı gördüyü sənədlərə əsasən yazır ki, bazar günü əldə olunacaq razılaşma “dəniz ərazisinin delimitasiyasını, dənizin dibinin bölgüsünü, hərbi əməkdaşlığı və iqtisadi fəaliyyəti… gəmiçiliyi, ətraf mühitin qorunmasını, dəniz elmi tədqiqatlarını” əhatələyəcək.

Hazırda Qazaxıstanın rəhbərlik etdiyi konsorsium Xəzərin şimal-şərqindəki Kaşağan layihəsi çərçivəsində neft hasil edir. Rusiyanın “Lukoil” şirkəti ölkə sahillərinə yaxın ərazidə neft çıxarır. Konvensiya digər karbohidrogen hasilatı layihələrinin yolundakı əngəlləri də təmizləməlidir.

Ən əsası, dənizdibi layihələr üzrə razılaşma da gözlənir və bu, Türkmənistanın illərdir yubanan qaz kəmərinin “bəxtini aça bilər”.

Rusiya tarixən bu təşəbbüslərə qarşı çıxıb, onları “Qazprom”-un Avropaya ixracına rəqib kimi görüb. Amma diplomatlar və təhlilçilər Moskvanın etirazlarını yumşaltdığını bildirirlər. Axı, “Qazprom” onsuz da Avropa bazarında dominantlığını saxlayır. Həm də Kreml NATO və ABŞ-la gərginlik yaşadığı bir dönəmdə ənənəvi nüfuz zonası ilə yaxşı münasibətlərini qorumaq istəyir.

“Bu kəmər üzrə razılaşma böyük uğurdur. Rusiya bu məsələni bir kənara qoymaq, regionda münasibətlərini gücləndirmək istəyir”, – danışıqlarda iştirak edən bir şəxs qəzetə deyib.



“ÇOX MARAQLI HADİSƏDİR”

Siyasi riskin idarəçiliyi üzrə Prism şirkətinin tərəfdaşı Kate Mallinsonun fikrincə, Moskvanın razılığı “enerjiylə deyil, Rusiyanın Yaxın Şərq strategiyası ilə bağlıdır”, dəyişən geosiyasi düzəni əks etdirir.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın həm yerli istehlak, həm də Avropaya yeni kəməri doldurmaq üçün qaza olan ehtiyacı da Türkmənistanla danışıqları asanlaşdırıb.

Avropanın ən böyük qaz təchizatı şirkəti olan SNAM-ın rəhbəri Marco Alverà düşünür ki, Xəzərlə bağlı gözlənən razılaşma “çox maraqlı hadisədir”.

“Türkmənistanın qazı çoxdur, həm də bu əlyetərli, ucuz kəmərdir. Bu, Avropa və Azərbaycan üçün böyük seçimdir. Əlbəttə, bunda maraqlıyıq, amma yekun qərarı gözləməliyik… Tikintinin başlanması illər çəkə bilər”, – o vurğulayıb.

Əldə olunacaq konvensiyaya görə, yalnız onu imzalayan ölkələr dənizdə hərbi baxımdan iştirak edə bilərlər. Yəni, bu, NATO-nun Xəzərdə hər hansı potensial iştirakını əngəlləyir. Rusiya Xəzərdə ən güclü donanması olan ölkədir, buradakı hərbi gəmilərindən Suriyaya, 600 kilometrlik məsafəyə raket atmaq üçün istifadə edib.

“Financial Times” yazır ki, Moskva Tehranla da sıx əlaqələr saxlamaqda maraqlıdır, bu onun Yaxın Şərqdə böyük oyunçuya çevrilmək planının bir hissəsidir. Bu iki ölkə Suriya prezidenti Bəşər Əsədi dəstəkləyir. Rusiyanın enerji şirkətlərinin isə İranın neftə və qaz sektoruna sərmayə qoymaq planları var.

(Azadlıq radiosu)

MilliYol.Az



Xəbərin oxunma sayı : 193

loading...

Analiz

Önəmli

Son xəbərlər

16 AVQUST 2018

23:50 Tərtərdə itkin düşmüş 17 yaşlı qız Bakıda tapıldı

23:31 İranda evlilik yaşı dəyişdirilir

22:40 Nyu-Yorkda BMT-nin binasının qarşısına onlarla yanğınsöndürən briqadası gəlib

22:11 Moskva və Yerevan ikitərəfli münasibətləri müzakirə ediblər

21:15 Avtobus sürücüsü sükan arxasında infarkt keçirdi

20:47 Fransadan Türkiyəyə dəstək gəldi

20:22 DİM jurnalistlərə müraciət edib

19:50 İsveçrə Məhkəməsi: Gülnarə Kərimovanın 800 milyon dolları Özbəkistana qaytarılacaq

19:29 Qaradağda yol tikintisinə 11,6 milyon manat ayrılıb

18:36 Yalçın Rzazadə çətin durumda - Səhhəti ağırlaşıb

18:00 Məleykə Abbaszadə: “Ali məktəblərə plan yerlərindən 88,73 faizi dolub”

17:53 Avqustun 17-nə manatın məzənnəsi

17:45 Əsəd rejimi PKK ilə anlaşa bilmir: kürdlər muxtariyyat istəyir

17:38 Sahil Babayev özünün təyin etdiyi Heybət İmanovu neytrallaşdırıb - Səbəb?

17:30 Ərdoğan Makronla telefonda nələri müzakirə etdi?

17:21 Ayna Sultanova parkının təmir pulu yeyilib, şirkət isə yoxa çıxıb

17:13 “Əgər Qərbin yanında olmaq istəyirsənsə, onda Qərbdən kömək istə” – Rusiyadan Paşinyana ultimatum

17:10 “Broker Əbülfəz” Avropada “qanuniləşib” və ...

17:05 Bakıda keçiriləcək cüdo üzrə dünya çempionatının biletləri satışa çıxarılıb

16:59 Jirinovski: “Qarabağ bizim ümumi torpağımızdır“

16:52 Avqust ayı üzrə pensiyalar hesablara köçürülüb

16:46 Robert Köçəryan məhkəmədə Surət Hüseynovun qiyamından danışdı

16:39 Polislər tanınmış iş adamını saxlayıb - Fotolar

15 AVQUST 2018

23:40 Qətərdən Türkiyəyə 15 milyardlıq dəstək

23:10 Müsəlman qadın ABŞ-da Konqresə ilkin seçkilərin qalibi oldu

22:38 Ayrılığa 2 ay dözdülər

22:12 Güclü leysan tütün plantasiyalarına ciddi zərər vurmayıb

21:52 Bakıda kütləvi intihara cəhd: 4 nəfər özünü öldürmək istədi

21:38 Azərbaycan döyüşçüsü Zabit Səmədov sabah növbəti rəqibi ilə görüşəcək

21:12 Britaniyalılar Türkiyəyə axışır

19:59 Ermənistanda yüksək rütbəli hərbçi işdən qovuldu

19:40 “Bəzi təhsil müəssisələrində işə gəlməyən əməkdaşlara maaş ödənilir” – Nazirlik

19:28 Magistraturaya qəbul planının 25 faizi boş qaldı

18:20 Qətər əmiri də təcili Ankaraya gəlir – Türkiyəyə dəstək

18:00 Bakı-Tbilisi uçuşları bərpa edilir

17:54 Türkiyədə ABŞ siqaretlərinə boykot çağırışı

17:48 Lənkəranda 23 yaşlı qadın bıçaqlanıb

17:42 Mehman Hüseynov şərti azadlığa buraxılmasını istəyir

17:38 Bakı-Quba yolunda təmir işləri aparılacaq

17:33 Azərbaycanlı model dünyanın “Ən seksual qadını“ siyahısında

17:29 Avropa Super Kubokunun qalibi müəyyənləşir

17:23 Murad Aslıya evlənmə təklifi edib

17:19 Türkiyədə daha bir azərbaycanlı uşaq öldü

17:14 Az yatmağın yeni təhlükəsi açıqlandı

17:10 Rusiyada 6 yaşlı uşağı ildırım vurub

17:03 Kərim: “6 il övlad həsrəti ilə qaldım“

16:58 Oğurladığı maşınla qəza törətdi

16:52 Baxçalıdan Trampa: “Baş verənlər əxlaqsızlıqdır“

16:47 5 yaşlı uşaqlar üçün sənəd qəbulu başladı

16:41 Xələf Xələfov: “Xəzər konvensiyası ölkəmizin maraqlarına tam cavab verir“

16:35 İmişli sakini suda boğulub

16:30 Goranboyda yol qəzası: 2 yaralı

16:26 “Həyat yoldaşım olacaq kişiylə qarşılaşmamışam“

16:22 Rusiyada azərbaycanlı iş adamı öldürülüb

16:17 İmişlidə 28 yaşlı gənc bıçaqla özünə xəsarət yetirib

16:12 Magistraturaya qəbul planının 25 faizi boş qaldı

16:06 Yevlaxda yol qəzası: 3 yaralı

16:01 Türkiyə ABŞ-ı məhkəməyə verəcək

15:56 Türkiyə, Rusiya və İran prezidentləri Tehranda görüşəcək

15:51 Zəvvarlarımızın yeni qrupu yola düşdü

15:47 Bakıda avtobus azyaşlını vurub öldürüb

15:43 Şamaxıda torpaq sürüşməsi baş verib

15:39 Türkiyə amerikalı rahiblə bağlı qərar verdi

15:34 NATO generalı: “Rusiya ilə müharibə Avropa üçün faciə olacaq“

15:30 Sumqayıtda əxlaqsız yuvasına qəfil basqın - Video

15:26 Dünyada 815 milyon insan aclıqdan əziyyət çəkir

15:22 Fazil Mustafa: “Trampın istədiyi neftdir, tabeçilikdir“

15:17 Azərbaycan daha beş ölkədə Ticarət Evi açacaq

15:10 “Səməd dedi ki, Sevda yaşlanıb, cavan adam istəyirəm“

15:06 Türkiyə Ordusu PKK liderlərindən ikisini məhv etdi

15:02 Şəmkirdə 1 nəfər güllələndi

14:57 Yaponiyada vulkan təhlükəsi: əhali evakuasiya edilir

14:53 Azərbaycanda daha bir kəndə təbii qaz verilib

14:49 Manaf Ağayev: “Bəxtəvərçilik verirlər“

14:42 Paşinyana beynəlxalq təşkilatda vəzifə verildi

14:37 Cənubi Koreyadan Şimala birlik çağırışı

14:33 “İnterfax-Energy“: Türk lirəsinin zəifləməsi SOCAR-a yeni imkanlar açır

14:28 Gürcüstanda ikili vətəndaşlıq qüvvəyə minib

14:22 Əfqanıstanda 2 partlayış: 10 ölü

14:17 Bakıda evdən pul və qızıl-zinət əşyaları oğurlanıb

14:13 Bakaləndə itkin düşən kişinin meyiti tapıldı

14:08 Türkiyə mediası ABŞ-a meydan oxudu

14:02 Generala rəsmi ittiham elan olundu

13:56 Mərkəzi Bankdan 200 manatlıqlarla bağlı çıqlama

13:56 Hacı Nuran Həcc ziyarətinə getdi

13:49 Moldova MDB Elektrik Enerjisi Şurasından çıxır

13:45 Qazlı içkilərin orqanizmə zərərləri

13:41 Qətər əmiri Türkiyəyə gələcək

13:32 Maşından zibil atanlar cərimələnəcək

13:27 Gəncədə kafe yanıb

13:13 İbtidai Sinif Müəllimlərinin 1-ci Təhsil Forumu keçiriləcək

13:08 QMİ: Qurban ətinin satılması haramdır

13:03 Mumiyada öldürücü parazitlər tapıldı

12:54 Yunan nazirdən Türkiyə açıqlaması

12:49 Trampa qarşı narazılıq artır

12:45 Türkiyədə dollar 6 lirədən aşağı düşüb

12:41 Hindistanın Rusiyada yeni səfiri təyin edilib

12:38 Bitkoin 6 min dollaradək ucuzlaşıb

12:33 Bəzi xəstəxanalarda yeyinti faktı aşkarlandı

12:27 Lionel Messi Argentina millisindəki karyerasını dondurub

12:21 Ərdoğan Amerika nəşrində yazır

12:16 Türkiyədə maliyyə böhranı - Təhlil

12:13 Milli Parkı çirkləndirən şəxs cərimələndi

12:07 Polis Rihannanın evini mühasirəyə aldı

12:02 İntihar edəcəyini deyən jurnalist xəstəxanaya yerləşdirildi

11:56 İtaliyada ölənlərin sayı 38 nəfərə çatıb

11:50 Bakı şəhər Baş Gömrük İdarəsində sahibkarların malları hara yoxa çıxır?

11:45 Bakıda 19 yeni piyada keçidi tikiləcək

11:39 Zaur Hüseynov Bakı metrosunu necə məhv etdi?

11:34 Azərbaycanda balıqartırma zavodu yenidən qurulur

11:27 Deputat: “Arağa pul xərcləmək olar, Həccə yox?”

11:23 Tramp köməkçisini məhkəməyə verdi

11:18 Dünyanın ən yaxşı universitetlərinin siyahısı açıqlandı

11:11 Pentaqonun mətbuat katibinə qarşı istintaq başladı

11:07 Çempionlar Liqasında “play-off“ cütləri müəyyənləşdi

11:02 Azərbaycan UEFA reytinqində yüksəldi

10:55 Prezidentə sui-qəsddə şübhəli bilinən 2 hərbçi saxlanıldı

10:47 Əfqanıstanda növbəti terror: 44 ölü

10:43 Putin Kim Çen Inla görüşə razılaşdı

10:39 Yeni seçilən deputatı oğurladılar



loading...
“Elçibəy gənclərin gözü ilə” mövzusunda tədbir keçirilib

“Əbülfəz Elçibəy-80” İctimai Təşkilat Komitəsi “Elçibəy Gənclərin gözü ilə” mövzusunda tədbir keçirib
Bu insanlar ölülərlə əlaqəyə girirlər və... - Tanınmış şaman hər şeyi açdı

Sosioloq, türkoloq, araşdırmaçı, TÜRKSOY-un üzvi, "Şaman. Təbiət qüvvələri oyananda" kitabının müəllifi, əslən xakas türklərindən olan və tanınmış şaman Timur Davletovun Publika.az-a müsahibəsi
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016