Kürdəmirin icra başçısı fəhlələrin pulunu niyə vermir? Neftçalanın Qoltuq kəndində nə baş verir: otlaq sahələri niyə şumlanır? (FOTOLAR) “Salyan postu”nda sürücülər üçün yenilik - FOTO/VİDEO Bakı sakini: “Ekspertiza rəyinə baxmayaraq, məhkəmə iddiamı təmin etmədi“
 

Rusiya və Türkiyə nə üçün “qızıl böcəklərə” çevriliblər?

Tarix 02.07.18, 14:52

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


2017-ci ilin dekabrından Rusiya özünün Amerikan qiymətli kağızlarında yerləşdirdiyi aktivlərinin həcmini iki dəfə azaldıb. Onu da deyək ki, Rusiya qızıl ehtiyatını artırmaqda davam edir. Bu təkcə ABŞ-ın sanksiya siyasəti ilə qarşılaşan ölkənin qanunauyğun davranışı deyil, həmçinin də ümumi meylin təzahürüdür. Hökumətlər və beynəlxalq təşkilatlar ardıcıl şəkildə öz əllərindəki Amerikan qiymətli kağızlarının həcmini azaldır, paralel olaraq bəzi ölkələr isə son illər aqressiv şəkildə qızıl ehtiyatlarını artırırlar


2017-сi ilin dekabrından 2018-ci ilin aprelinə kimi Rusiya əlindəki Amerikan qiymətli kağızlarının həcmini 102,2 milyard dollardan 48,7 milyard dollaradək kəskin azaldıb. Lakin bu ABŞ üçün ciddi zərbə olmayıb. Rusiya Amerikan dövlət istiqrazlarında yerləşdirilmiş vəsaitlərinin həcminə görə artıq çoxdandır ki, Çin, Yaponiya, Braziliya və bəzi Avropa ölkələrindən geri qalır. Dövlət borcu 21,2 trilyon dollara çatan ABŞ anti-böhran tədbirləri görən və dollar asılılığından yaxa qurtarmağa çalışan Rusiya kimi avtoritar dövlətin fəaliyyəti nəticəsində bir neçə on milyard dolların təsirindən yarana biləcək titrəşimlərə əhəmiyyət verməyə bilər.

ABŞ bundan sonra da xarici ölkələrin Amerikan dövlət istiqrazlarına yatırdıqları vəsaitlərin həcminin artmasına görə özünə təsəlli verə bilər. Həm də ki, dünya ölkələrinin rəsmi qızıl-valyuta ehtiyatında dolların payı çox ləng azalır. Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) 2017-ci ilin dördüncü rübündə verdiyi məlumata görə, Amerikan valyutasının xarici ölkələrdə qızıl valyuta ehtiyatındakı payı 62,7 faiz təşkil edib. Bu göstərici 2014–cü ildə 64,59 faiz olub. Dünyanın ikinci valyutası olan avro da həmçinin 2014-cü ildən 2017-ci ilin ikinci rübünə kimi 21,57 %-dən 20,15%-dək azalıb. Bunları çətin ki, tektonik hərəkətlənmələr adlandırmaq olar.

Əgər nə vaxt ki, söhbət Amrikanın digər ölkələrin rəsmi qızıl-vayuta ehtiyatları üzərindəki hökmranlığından gedirsə, onda burada həyəcanlanmaq üçün ABŞ-ın bir neçə səbəbi ola bilər. Belə ki, dünya ölkələrinin mərkəzi bankları bundan sonra da Amerikan dövlət borcunu şişirtməkdə maraqlı olmadıqlarını nümayiş etdirirlər.

Bəllidir ki, Amerikanın dövlət borcu qlobal qızıl-valyuta ehtiyatlarının həcmindən daha sürətlə artır. Bu, müəyyən mənada Amerikan dövlət borcunun likvidliyinin dəstəklənməsində xarici ölkələrin rolunun zəifləməsi ilə də izah edilir.
Digər tərəfdən ABŞ-ın satmağa hazır olduğu çoxlu sayda dövlət istiqrazları var, lakin dünya ölkələri öz ehtiyatlarında onların payını artırmağa tələsmirlər. ABŞ-ın qiymətli kağızlarının dünya ölkələrinin valyuta ehtiyatındakı payı 2008-ci ildən bu günə kimi 28,1 faizdən 25,4 faizədək azalıb. Amma qızılın payı həmin müddət ərzində dəyişməyərək, 11 faiz səviyyəsində qalmaqdadır. Bu, həm də bəzi “qızıl böcəklər” adlsndırılan eksentrik avtoritar ölkələrin səyləri nəticəsində baş verib.

Belə ölkələr sırasında Rusiya ilə yanaşı Belarus, Qazaxıstan və Türkiyə də yer alır. Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan hesab edir ki, suverenliklərini möhkəmləndirmək istiqamətində apardıqları siyasətlərinə görə Qərb onları cəzalandırmağa çalışır. Son beş ildə mərkəzi banklar tərəfindən alınan qızılın həcminin 50 faizi Rusiya, Qazaxıstan və Türkiyənin payına düşür. Lakin öz ehtiyatlarını uzun müddət ərzində qızılda saxlayan böyük iqtisadyyata malik Avropa ölkələri əsasən öz paylarını əvvəlki kimi dəyişilməz saxlayıblar.

Son dövrlər qızıla olan ümumi tələb bir qədər azalıb. 2018-ci ilin birinci rübündə bu tələbat 2017-ci ilin analoji dövrü ilə müqayisədə 7% aşağı düşüb. Səbəb kimi özəl investisiya tələbatının düşməsi göstərilir. Lakin 2018-ci ilin ilk üç ayında “qızıl böcəklər” adlananların mərkəzi bankları 116,5 ton qızıl alıblar. Bu, 2014-cı ilin birinci rübündən indiyədək ən böyük həcmdə qızıl alışıdır. O ki qaldı Türkiyəyə, onların öz ehtiyatlarındakı Qərb valyutalarının payını azaltmaq qərarları strateji xarakter daşıyır. Rusiya kimi Türkiyə də bu yaxınlarda Amerikan dövlət istiqrazlarına yatırdıqları vəsaitin payını kəskin azaldıb: 2017-ci ilin oktyabrından indiyədək bu göstərici 38 faiz azalıb və indi 38,4 milyard dollar təşkil edir.

Donald Trampın iqtisadi siyasətindən, onun ticarət müharibələrindən və dolların nisbətən zəifləməsindən başqa ölkələrin narahat olmalarına baxmayaraq, onların Rusiya və Türkiyə kimi hərəkət etməmələrinin əsas səbəbi qızılın Amerikan valyutasından da zəif göstəricilər nümayiş etdirməsinə bağlıdır. Qızıl özünün mövqeyini möhkəmləndirməyənə qədər ideoloji və ya geosiyasi motiv üçün qızıla keçid əksər ölkələr tərəfindən qəbul olunmayacaq.

Trampın ABŞ-dakı seçkilərdə qalib gəlməsindən sonra, dollar istisna olmaqla, bütün ehtiyat valyutaların qızıl-valyuta ehtiyatındakı payları artıb. Bu, olduqca xoşagəlməz meyl olsa da, Amerikan siyasətçiləri çaşqınlıq keçirməməlidirlər. ABŞ-ın beynəlxalq qızıl-valyuta ehtiyatındakı hökmranlığı demək olar ki, bütöv yüz il ərzində sürüb, lakin tarixi planda bu qısa məsafədir.

Amerikan siyasətindən və onun dəyişən iqtisadi və siyasi qüdrətinin qəbul edilən təsəvvüründən asılı olmayaraq, dünyanın ABŞ istiqrazlarını almaqda davam edəcəyinə ümid bəsləmək olmaz. Rusiya və Türkiyənin qızıla keçid etmələri faktı daha iri miqyaslı qlobal hərəkətlənmələrin müjdəçisi ola bilər.

(Bloomberg-ABŞ)



Xəbərin oxunma sayı : 148

loading...

Analiz

Önəmli

Son xəbərlər

18 İYUL 2018

12:18 “Azərbaycanda Qumdan yönəldilən şiələr İranvari islam inqilabına cəhd ediblər” – Təhlil

12:13 Xəzər sahilində qanunsuz tikinti işləri dayandırılır

12:09 Azərbaycan-İtaliya sənədləri imzalanıb

11:48 Jurnalistlər üçün üçüncü binanın təhvil veriləcəyi tarix açıqlanıb

11:44 Amerikalı konqresmen Trampı aşağılayıb! - «Putinin pudeli»

11:40 “Elmar Vəliyev onun sayəsində həyatdadır” – Açıqlama

11:36 İcra Hakimiyyəti qarşısında intihara cəhd – Vətəndaş özünü yandırmaq istədi

11:32 Bakı-Quba yolunda avtobusla minik maşını toqquşub, ölən və xəsarət alanlar var

11:27 Tacikistan Prezidenti Azərbaycana səfərə gələcək- Avqustda

11:22 İstanbulda sərnişin təyyarəsi qəza enişi edib

11:18 Oğlunu universitetə qəbul etdirmək istəyən Könül Kərimova 32 min itirib

11:13 Konvensiya layihəsi hazır olsa da, sualtı ehtiyatların istismar qaydalar hələ də aydın deyil

11:09 “Gənclərin dini məzhəblərə meyilliliyinə görə təhsil ocaqları da məsuliyyət daşıyır”

11:05 Bakı sakini əmisi arvadını yumruqla vurub öldürdü

10:55 Sərdar Ortaç Bakıya gəlir

10:47 Ötən gün 27 cinayətkar saxlanılıb

10:42 Azərbaycanda qızıl hasilatı artırılıb

10:38 Ərzaq sürətlə bahalaşır – “Bundan sonra da bahalaşması baş verəcək”

10:34 ƏMDK DİN-ə müraciət edib

10:30 Avropa Komissiyası “Google”u cərimələyib- Bu səbəbdən

10:26 “Kəşfiyyatın rəyini qəbul edirəm, lakin sövdələşmə olmayıb”

10:22 Azərbaycan və İtaliya prezidentlərinin təkbətək görüşü olub

10:16 Eks-Spiker Rəsul Quliyev:“Bu hadisələrin ruslarla heç bir əlaqəsi yoxdur"

10:13 Heydər Əliyev prospektində avtomobil piyadanı vurub

10:09 Bu gün I və IV qruplar üzrə qəbul imtahanı keçirilir

10:05 İtaliya prezidentinin rəsmi qarşılanma mərasimi olub

17 İYUL 2018

23:59 Bakıda dəhşətli qəza – Video

23:47 İtaliya prezidenti Sercio Matarella Azərbaycana gəlib

23:30 Ölkədə qızıl və gümüş bir qədər də ucuzlaşdı

23:15 Naxçıvanda nağd pullar yoxa çıxacaq

22:56 Rusiyada tramvaylar toqquşdu - Yaralılar var

22:41 Azərbaycanda iki teatra yeni direktorlar təyin olunub

22:29 İsrail Qəzza sektoruna qaz və yanacaq tədarükünü dayandırdı

22:10 Bu il Azərbaycanda 6 min yeni ev tikilib

21:58 Gürcüstanda iki sabiq nazir istintaqa cəlb olunub

21:45 Sabah Xətaidə əksər ərazilərdə qaz olmayacaq - Siyahı

21:31 Yumurta və toyuq əti kəskin bahalaşıb - Səbəb

21:17 İslandiya millisinin baş məşqçisi istefa verdi

20:52 Ruhaninin xüsusi nümayəndəsi: “İran Suriyadan çıxmayacaq”

20:39 Rüsum ödəmədən gətirilən alkoqollu içki və siqaretin miqdarı azaldıldı

20:26 Vladimir Putin Fox News kanalına müsahibə verib

20:11 “Əcnəbilər üçün Azərbaycan dilinin elektron platforması” yaradılacaq

19:59 Mübariz Qurbanlı: “Gəncə hadisələrinin ssenarisi əvvəlcədən hazırlanıb” - Video

19:44 Misir 400 min dollar qarşılığında əcnəbilərə vətəndaşlıq verəcək

19:30 “Yanar dağ” qoruğu yenidən qurulacaq

19:15 Qəbələdə yol tikintisinə 6,8 milyon manat ayrıldı - Sərəncam

18:57 “Qarabağ münaqişəsinin həlli prosesi yaxşı addımlarla davam edir”

18:40 “Münasibətlərimiz heç vaxt bu qədər pis olmayıb” – Prezidentlərin başlıca bəyanatı…

18:29 Bakıda iki nəfər dənizdə batıb

18:11 Gürcüstanda 7 azərbaycanlı tutuldu - Video

17:56 Erməni ordusunda yoxlamalar: generallar ayağa qalxır

17:42 Azərbaycanda tam üzən məzənnə rejimi tətbiq olunacaq - 2020-ci ildə

17:36 “Bunun qarşısı alınmasaydı, Türkiyə parçalanacaqdı” – Duqindən sensasiyalı iddia

17:35 Azərbaycanda bəzi siqaret markalarının qiyməti bahalaşıb –10 qəpik

17:28 ABŞ Azərbaycana nə vaxt səfir göndərəcək? –Açıqlama

17:21 İlin əvvəlindən Avropaya keçən miqrantların sayı 50 min nəfəri ötüb

17:13 Kremlə mühüm təklif: “Şimal axını -2-ni dayandırın, əvəzində...“

17:05 Bakı-Qazax yolunda avtomobil kanala aşıb, xəsarət alanlar var

16:50 “Bilmirəm ki, İtaliya niyə bu vacib layihəyə bəzən maneə törədir”

16:40 Ceceliyə daha bir şok – Arvadının intim görüntüsü yayılmışdı

16:33 “İran və xalqına dəstək olduğumuzu onlara göstərəcəyik”

16:22 “ABŞ prezidenti Helsinkidə xəyanətkarcasına davrandı”

16:18 “Trabzonspor“un ən zəif oyunçusu - Ramil Şeydayev

16:13 2020-ci ildən Azərbaycanda tam üzən məzənnə rejimi tətbiq olunacaq

16:09 Arif Alışanovu öldürməyə cəhddə təqsirləndirilən şəxslər bəraət istəyiblər

16:05 “Onların məqsədi xalqın sosial rifah halını aşağı salmaqdır” – Mübariz Qurbanlı

15:50 Çində uyğurları islah düşərgələrində necə tərbiyə edirlər

15:48 Rusiya təyyarələri Estoniya hava məkanını 2 dəfə pozdu –Tallin nota verdi

15:44 İsveç də Trampa qarşı çıxdı: “Krımı unutdunuz“

15:40 Ziya Məmmədovun oğlundan alınan bazar batır – Foto/Reportaj

15:30 Allahşükür Paşazadə: “Dindarlarımızdan çox razıyam”

15:25 Sabah Bakıda və rayonlarda qısamüddətli yağış yağacaq

15:21 Bakı şəhərinin baş planının hazırlanmasına başlanılıb

15:17 Paşinyan Ermənistanın ilk prezidenti ilə görüşüb

15:05 Sürətli yollarda hərəkət qaydalarını pozan piyadalar üçün cərimələr iki dəfə artırılıb

14:55 “Ukrayna müstəntiqlərə hər cür yardım göstərir“

14:50 “Gəncədəki təxribatların törədilməsində Ermənistanın və onların köməkçilərinin əli var"

14:42 Xəzərə çirkab suları axıdan istirahət mərkəzləri – Nazirlik cərimələdi

14:37 Su kanalında tapılan 56 pasporta görə vəzifəli şəxs cəzalandırılıb

14:32 Strateji yol xəritəsindəki tədbirləri qismən icra edən qurumların adı açıqlanıb

14:26 Rəhim Günelin yalanını açdı: “Deyir ki, danış gündəmə gələk“

14:22 “Neftçi” macarlarla cavab oyunu ərəfəsində azarkeşlərə müraciət etdi

14:18 Ermənilər Ağdamın Çıraqlı kəndini atəşə tutub

14:13 Kitab müqabilində görüşən fahişə

14:09 Tarif Şurasının səlahiyyətləri artırıldı

14:05 Ermənistan müdafiə naziri də Paşinyanın yolunu təkrarladı

13:55 Gəncədə yeni həbslər - Daha dörd nəfər saxlanılıb

13:44 Elmar Vəliyevi əməliyyat edən həkimin köməkçisi danışdı

13:40 2017-ci ildə strateji yol xəritəsindəki tədbirlərin 12%-i qismən icra edilib, 2%-i icra edilməyib

13:18 “Rusiya-Azərbaycan münasibətləri yüksəlişdədir”

13:13 Azərbaycanda Rəqabət Agentliyi yaradılacaq

13:09 Neftin ucuzlaşmasının 4 səbəbi:Azərbaycan hökuməti nə etməlidir?

13:05 1 il qaçıb gizlənən sürücü məsuliyyətə cəlb oluna bilməyəcək

12:55 “8 aydır o qadınla yaşayıram“ - Aqil M.Quliyev

12:48 Bakıda dəhşətli intihar –(Video)

12:42 “Hökumət neçə illərin səhvlərini təkrar edir”

12:37 Bugünkü valyuta hərracının nəticəsi açıqlanıb

12:33 Spirtli içki və siqaret idxalına tətbiq olunan vergi güzəşti azaldılacaq

12:26 Yol polisi Qarabağ əlilinin oğlunu döyüb? - Anası şikayət etdi

12:22 “Xəzər sammiti avqustun 12-də keçiriləcək“

12:18 “O, 100 səhifəlik sənədi bir kənara atdı, bildiyi kimi müzakirə apardı"

12:09 “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-nin səlahiyyətlərindən biri ləğv edilib

12:04 Leriklilər icra başçısının müavinini ifşa etdilər: “Yalan danışır”

11:47 Rusiya-Azərbaycan Biznes Şurasına yeni sədr seçilib

11:42 Serj Sarkisyanın qardaşı oğlu işgəncə verməkdə ittiham olundu

11:38 Allahşükür Paşazadə Gəncəyə getdi –Səbəb

11:34 Braziliyalı futbolçunun anası oğurlanıb

11:28 Putinin yanında bülbülə dönən Tramp

11:22 Yeni nəsil şəxsiyyət vəsiqələri sentyabrdan veriləcək –Prezident qanunu təsdiqlədi

11:13 Prezidentin Rusiyaya səfərinin vaxtında dəyişiklik olub

11:09 Tramp ABŞ-ı biabır etdi: faciəvi səhv... - Makkeyn

11:05 Səbailin icra başçısı vəzifəsini kim icra edir? –Açıqlama

10:55 Gədəbəydə 20 yaşlı qız 17 yaşlı qardaşını qətlə yetirib

10:47 Eldar Əzizov kollektivə təqdim olundu –Zeynal Nağdəliyev tərəfindən

10:42 Rusiya, Aİ və Ukrayna arasında qazın tranziti ilə bağlı üçtərəfli danışıqlar keçiriləcək

10:38 Salyanda sükan arxasında mürgüləyən sürücü maşını aşırdı, özü xəsarət aldı

10:32 İran İraqa elektrik enerjisi vermədi –Danışıqlar uğursuz nəticələnib

10:28 “Mən satılmıram...“ - Röya

10:24 Ziya Bünyadov prospektində hərəkət məhdudlaşdırılacaq –Sürücülərə xəbərdarlıq

10:20 Yevlaxda intihar –36 yaşlı kişi özünü öldürüb



loading...
“Elçibəy gənclərin gözü ilə” mövzusunda tədbir keçirilib

“Əbülfəz Elçibəy-80” İctimai Təşkilat Komitəsi “Elçibəy Gənclərin gözü ilə” mövzusunda tədbir keçirib
Bu insanlar ölülərlə əlaqəyə girirlər və... - Tanınmış şaman hər şeyi açdı

Sosioloq, türkoloq, araşdırmaçı, TÜRKSOY-un üzvi, "Şaman. Təbiət qüvvələri oyananda" kitabının müəllifi, əslən xakas türklərindən olan və tanınmış şaman Timur Davletovun Publika.az-a müsahibəsi
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016