Heydər Əsədovun işçisi qanunları necə tapdalayır? - FOTOLAR “Araz“da yerli istehsal şokoladdan qurd çıxdı, market araşdırmaya başladı (VİDEO) 20 nömrəli məktəbin direktor müavini jurnalisti hədələdi (SƏS YAZISI) Səfər Əbiyevin “sağ əli“ 10 mart mitinqində - VİDEO
 

Qırx yeddi yaşında intihar etmiş yazıçımız - ARAŞDIRMA

Tarix 29.07.16, 16:22

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Bu yaxınlarda kulis.az-da öz qiymətini ala bilməmiş yazıçılar haqqında tanınmış yazarlardan sorğu keçirilmişdi. Öz dövründə yazıb-yaradan, ancaq heç kimin tanımadığı bu yazıçılar çox olub.
 
Onlardan biri də Rəhim Dünyamalıdır.
 
Unudulmuş, heç kimin tanımadığı bu yazıçı haqqında qısa bir tərcümeyi-hal:
 
“1948-ci il dekabrın 18-də Quba rayonunun Zizik kəndində anadan olmuşdur. Ordudan tərxis olunan ildən Azərbaycan Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsində təhsilini davam etdirmişdir. (1970-1975). Təyinatla Kəlbəcər rayonunda “Yenilik” qəzetinə göndərilmişdir. Burada kənd təsərrüfatı şöbəsinin müdiri işləmişdir (1975-1979).
 
Sonra “Qızıl Qusar” qəzeti redaksiyasında, Quba rayonunda radio verilişləri redaksiyasında redaktor vəzifəsində çalışmışdır (1981-1995).

Yetmişinci illəri axırlarından dövri mətbuatda publisist yazıları müntəzəm çap olunmuşdur. 1984-cü ildə “Yeni səslər” almanaxında iki hekayəsi çap olunub. Bundan əlavə “Bir gecənin bəyazlığı”, “Torpaqdan güc alanda”, “Yadigar qaranquşlar”, “Tərsinə addımlayan kölgələr” adlı kitabların müəllifidir. “Tərsinə addımlayan kölgələr” və “Torpaqdan güc alanda” romanları son dövrlər yenidən gündəmə gəlir. Hazırda bir neçə nəşriyyat qeyd olunan əsərlərin yenidən nəşrində maraqlıdır.
 
1995-ci il sentyabrın 9-da Qubada intihar etmiş, Zizik kəndində dəfn olunmuşdur.
 
Vaqif Yusiflinin Rahim Dünyamalı haqqında yazısına baxaq: “Onu dünyaya gətirən ata, ana fikirləşməmişdilər ki, bir gün Rahim özünə qəsd edəcək. Bir ov tüfənginin soyuq lüləsindən fışqıran güllə Rahimin sinəsində qan dolu kiçik bir gölməçə yaradacaq”.
 
Ov tüfəngi... Yəqin ki, ədəbiyyatımızın bəxtsiz yazıçıları siyahısına düşən Rahim Dünyamalı Turgenev kimi ov həvəskarı imiş. Ancaq bu ov tüfəngi nə vaxtsa onun özünə tuşlanacaqmış...
 
Qəribədir, aramızda bir yazıçı yaşayır, kitabları çap olunur, yazır-yaradır, ancaq heç kimin ondan xəbəri yoxdur. Tənqidçilər, ədəbiyyatşünaslar... Heç kim ondan bir sətir belə yazmır. Daha sonra isə intihar. Yalnız yazıçının tanışları və öz ailəsindən başqa elə bil qurbağa gölünə daş atılır. Rahim Dünyamalı adında bir yazıçı intihar edir və biz bunu üstündən neçə il keçəndən sonra bilirik. Əvvəl belə bir yazıçı olduğunu, sonra isə intiharı...
 
Ancaq Vaqif Yusiflinin yazısına rast gəlirik. Tənqidçi Rahim Dünyamalını belə tanıdır: “Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, 4 kitab müəllifi. Oçerkləri, hekayələri, povestləri, “Tərsinə addımlayan kölgələr” romanı. “Sonuncu nərə” romanı da vardı, çapını görmədi”.
 
Bir yazıçının həyatı yalnız bir neçə cümlədənmi ibarətdir? Ancaq Vaqif Yusiflinin əlavəsi var: “Rahimin həvəskar yaradıcılıqdan professional yazıçılığa qədər bir uzun, bəlkə hər günü onun ömrünü əridən YOL keçmişdi. Ürəkdən yazmaq ehtirası, cümlələr sel kimi axıb gəlir, yığıb-yığışdıra bilmirsən... Nəşriyyatların qapısı isə boz, redaktorların gözləri soyuq, baxışları qurum bağlayıb. Redaksiyalar uzun müddət Rahim Dünyamalının Qubadan Bakıya yol ölçən bir cavanı yaxına buraxmırdılar. Amma Rahim bütün bu maneələri öz əsəbləri, dözümü ilə sındıra, qopara bildi.”
 
“Rahim Dünyamalının qüruru acizliyindən üstün idi” – deyir Vaqif Yusifli: “Özünü sözün ağayana mənasında yazıçı hesab edirdi (buna haqqı vardı), bir həmsöhbət axtarırdı ki, onu duysun, başa düşsün, bir tənqidçi arayırdı ki, onun yazıları barədə əsl həqiqəti ona söyləsin. Və günlərin bir günü onunla tanış olduq. Elə “Azərbaycan” jurnalından qaytarılan (üzərində işləmək lazım idi, buna razı olmayıb əlyazmasını geri almışdı) romanın kitab halında mənə təqdim etdi. O kitabda Rahimin bir kədərli şəkli vardı. Bax, Rahim mənə son görüşümüzə qədər o kədərli şəkildən baxdı...”
 
Vaqif Yusifli yazısında deyir ki, Rahimin ömrünün son illəri də belə bir cəhənnəm həyatı idi. Rayon mühiti dar, ziyalıya qiymət verən yox, maddi ehtiyac da bir yandan. Getdikcə gözdən düşən həyat...
 
Dostu, şair Ramiz Qusarçaylı: “Əfsuslar olsun ki, səni öldürməyə nail olan Quba mühiti də, bu ölümdən “tükü” də tərpənməyən Azərbaycan Yazıçılar Birliyi də, onun Quba bölməsi də, rayon rəhbərliyi də bu faciəyə susmaqla öz işlərini bitmiş hesab etdilər”.
 
Fərman Kərimzadənin qızı Yeganə Kərimzadə bir xatirəsini paylaşır:
 
“İli dəqiq yadımda qalmayıb, “Ədəbiyyat və incəsənət qəzeti” üçün Nəriman Həsənzadə məndən yaşıdlarım olan gənc yazıçılar haqqında ədəbi-tənqid materialı istəmişdi. Redaksiya müdiri də Nizami müəllim idi. Domsovetlə üzbəüz olan o vaxtkı Bakının ən boyük kitab mağazasına getdim, araşdırdım, axtardım və nədənsə adını belə eşitmədiyim Rahim Dünyamalının əsərinə rast gəldim.
 
Tanımadığın müəllif daha maraqlıdır. Oxudum. O vaxt dünya ədəbiyyatını, fəlsəfəni su kimi içən mən heyrətlənməyə bilmədim. Bu ki, azərbaycanlı Dostoyevskidi. Əsər haqqında demək olar ki, bir nəfəsə rəy yazıb çapa verdim. Bu mənim ilk tənqidi yazım idi. Sevinirdim. Hamı məni təbrik edirdi. Gənc yazıçı kimi artıq tanınsam da bu başqa yazı idi. Bir müddət sonra ikinci sifariş gəldi. Yenə ədəbi tənqidə ehtiyac vardı. Yenə kitab mağazalarını gəzirəm. Yenə Rahimin sayca neçənci əsəri olduğunu bilmədiyim əsərinə rast gəlirəm. Oxuyuram. Mükəmməl povest. İkinci tənqidi yazım yazılır.

Bir gün evə zəng gəlir. Danışan Rahimdi. Nömrəmi Yazıçılar İttifaqından alıb, Fərman Kərimzadənin qızı olduğumu bilib. Sözləri tələsə-tələsə deyir. Səsi qulaqlarımdadı. Məni Qubaya dəvət edir. Çox səmimi danışığı var. Amma bir sual onu narahat edir:
 
- Siz məni tanımaya-tanımaya necə oldu haqqımda yazdınız?
 
-Əsərlərinizlə tanışam.
 
- İnana bilmirəm!
 
- Siz dahi yazıçısınız...
 
Onunla həyatda bircə dəfə görüşdük. İşlədiyim "İşıq" nəşriyyatına gəlmişdi. Qubanın ağ almasını gətirmişdi. Çay içib ədəbiyyatdan danışmışdıq.
 
Onun ölümündən sonra Ramiz Qusarçaylı mənə bir sual vermişdi.
 
- Xəbərin var, sənin Rahim haqqında yazdığın yazılar onun ömrünü ən azı on il uzatdı.
 
- Necə yəni?
 
- Əsərdə yazdığı hadisələrin şahidi olmuşdu Rahim. Çox təqiblərlə üzləşmişdi. Dözə bilmirdi. Neçə dəfə özünü öldürmək istəmişdi. (Yəqin evdəkilər duyuq düşmüşdü, bilmirəm) Alınmamışdı.
 
Sənin yazdığın resenziya “Ədəbiyyat”da çıxanda ona yeni ruh verdi. Qəzeti əlinə alıb hamıya göstərirdi. Sonra ikinci yazı. (“Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti sıradan bir qəzet deyildi hər adam haqda da orda yazı getməzdi) Bu yazılar onu on il qorudu...

Belə düşünürəm ki, Rahimə qayğı-diqqət lazımmış. Yaradıcı insan diqqətdən kənar qalanda məhv olur Rahim kimi.
 
Və özümü hansısa mənada xoşbəxt sayıram ki, həyatımda Rahim kimi insanla rastlaşdım, onu yaradıcılığına az da olsa gənc qələmimlə müdaxilə edə bildim...”
 
Belə... Bu da bir yazıçı taleyi... Heç birimizin tanımadığı, sonu faciəli bitən bir yazıçı taleyi...          

MilliYol.Az



Xəbərin oxunma sayı : 283

loading...

Ədəbiyyat

Önəmli

Son xəbərlər

26 APREL 2018

23:11 İrəvanda mitinq başlayıb, Putin Karapetyana zəng vurub

22:40 “Mən seçilməsəm, heç kim seçilməyəcək” – Paşinyan

21:10 Azərbaycan prezidenti Böyük Britaniyanın baş naziri ilə görüşüb

20:20 Moskva meri Azərbaycan prezidentinə məktub göndərib

19:48 “Qarabağ münaqişəsi Ermənistan və Azərbaycan üçün yaradır“

18:20 DİN-də geniş əməliyyat müşavirəsi keçirilib

17:51 ECB uçot dərəcəsini sabit saxlayıb

17:45 Karen Karapetyan baş nazirliyinə namizəd oldu

17:37 Aprelin 29-da sınaq imtahanı keçiriləcək

17:30 Muğam ifaçısından Ağadadaş Ağayevə: “Danışma, get pulunu qazan!”

17:23 Avropa süni intellekt laboratoriyası yaradacaq

17:19 Gürcü milyarder İvanişvili siyasətə qayıdır

17:11 Banklar yenidən aktiv kredit siyasətinə qayıdırlar

17:04 İran müsəlman ölkələrini ABŞ-a qarşı birləşməyə çağırıb

17:00 İrəvan “Rus NATO-su”na nümayəndə göndərmədi

16:52 Azərbaycan mehmanxanalarında ən çox gecələyən əcnəbilər - Siyahı

16:51 Lütfi Zadənin qəbirüstü abidəsi hazırlanır

16:44 Gələn il “Puma” “ağıllı” saatlar istehsal edəcək

16:39 “Saipem” Azərbaycandakı fəaliyyəti ilə bağlı açıqlama verdi

16:33 Davudoğlu deputatlığa namizəd olmayacağını açıqladı

16:28 Sabunçuda seyf oğurlayan şəxslər saxlanıldı

16:24 “Türkiyənin “S-400” almasına alternativ təklifləri araşdırırıq”

16:19 Tatlısəs millət vəkili olmaq üçün 4-cü dəfə cəhd edir

16:12 İsraildən İrana hədə: “Tehranı vuracağıq”

16:06 Bu dövlətlər su altında qala bilər

16:01 Göyçayda yol qəzası: xəsarət alanlar var

15:53 Heydər Əliyev prospektində yol qəzası tıxac yaratdı

15:49 Bakıda 2 min manatlıq süni saç oğurlanıb

15:42 İlham Əliyev Londonda Qarabağı müzakirə edib

15:37 Dolların məzənnəsi dəyişmədi

15:33 Alman mediası boksçumuzdan yazdı

15:28 Britaniyalı nazir: “İlham Əliyevin yenidən prezident seçilməsi Azərbaycanın sürətli inkişafının davamlı olmasını təmin edəcək”

15:22 Şərq çinarını kəsən 4 min cərimələndi

15:16 Paşinyan küçələrin blokadasını dayandırmağa çağırdı

15:11 Qəbiristanlıqlar bələdiyyələrə veriləcək

15:05 Türkiyədə prezidentliyə namizədlərin irəli sürülməsi tarixi açıqlanıb

14:59 Xızıda raket qalıqları tapılıb

14:53 Paşinyanın Qarabağ mövqeyi nə vəd edir? – Şərh

14:48 Şahbaz Quliyevi əməliyyat edən həkim Bakıya gəldi

14:42 Azərbaycan Prezidentinin Böyük Britaniyaya səfəri başlayıb

14:36 Ermənistanda daha 3 nazir və 2 qubernator istefa verdi

14:32 İşçilərin tətil etməsi ilə bağlı yeni cəzalar müəyyənləşdirilir

14:31 OPEK-in Baş katibi Azərbaycana səfər edəcək

14:28 Vulkanların palçığında qızıl, gümüş, dəmir, mis aşkarlanıb

14:24 Xaricdə təhsil alan 15 mindən çox şəxsin diplomu tanınıb

14:19 Ermənistan prezidenti öz partiyasını yaradır

14:12 Ermənistanda etiraz aksiyaları yenidən başladı

14:09 Anar Hüseynov: “Hələlik qeyd edilən təyinatlar olmayıb”

14:03 İtaliyada terror aktı hazırlayan miqrant tutuldu

13:58 Səməd Seyidov: “Mən belə Avropa Şurasında təmsil olunmaq istəmirəm”

13:52 Siyəzəndə kanalda qadın meyiti tapılıb

13:47 Bakıda avtomatlı şəxs tutulub

13:41 Heydər Əliyev prospektində hərəkət məhdudlaşdırılacaq

13:37 Paşinyan və Qarabağ separatçılarının lideri arasında gizli sövdələşmə

13:36 İlham Əliyev: “Bu, xalqların birgəyaşayışına ciddi təhlükə yaradır”

13:22 Gömrük generalının ilginc bioqrafiyası - İDDİA

13:16 Merkel: “Almaniya Azərbaycanı tərəfdaş kimi dəstəkləməyə hazırdır”

13:12 Bakıda evdən 5 min manatlıq qızıl oğurladılar

13:08 Sarkisyan Ermənistanın hakim partiya sədrliyindən də getdi

13:04 Verilişlərin məşhur eksperti dələduzluqda ittiham olunur

13:00 Deputat: “Sosial şəbəkə az qala hər kəsi bloqerə çevirir”

12:53 Səttar Mehbalıyevin komitə sədri Hikmət Osmanovdan prezidentə şikayət

12:47 “Oskar”ın növbəti təqdimatının vaxtı açıqlandı

12:41 Müəllimlərin işə qəbul qaydası dəyişir

12:36 Polad Bülbüloğlu: “Atam 1,5 ilini cəbhədə keçirib”

12:32 AZAL İsrailə uçuşların sayını artırıb

12:28 Yeni nazir Səlim Müslümovun əsas adamını işdən çıxartdı

12:23 Azərbaycanlı milyarderlər pulları bitkoinə çevirib Çinə ötürür

12:17 Firudin Nəbiyevin Lənkərandakı adamı haqda ilginc faktlar

12:12 Azərbaycanda həbs edilən FETO-çu azad edildi

12:08 Bəs, Ramiz Həsənov? - Prezidentin tələbə yoldaşı “vuruldu”, yoxsa?…

12:03 Etibar Pirverdiyev: “Enerji çatışmazlığı problemi aradan qaldırılıb”

11:58 İran vətəndaşı azərbaycanlı qadını öldürdü

11:52 Deputat: “Azərbaycan inkişafa, Ermənistan isə məhvə gedir”

11:47 “Facebook” I rübdə 12 mlrd. dollar gəlir əldə edib

11:41 Türkiyə, Suriya, İran və Rusiyadan gözləntilər...

11:36 “Ajda Pekkandan bir daha olmayacaq”

11:32 Hökumətin tərkibindəki qurumların sayı 34-dən 36-ya çatıb

11:27 Ermənistan rəhbərliyi Moskvada toplanır

11:21 Səlim Müslümova yenidən niyə etimad göstərilmədi?.. Və yaxud elektron korrupsiya

11:16 “Paşinyanlı Ermənistan qorxunc məğlubiyyətlər yaşayacaq”

11:13 Nalbəndyan təcili Moskvaya gedib

11:07 Məktəbin bufetində suxarı yeyən şagird zəhərləndi

11:01 ABŞ qitələrarası ballistik raketini sınaqdan keçirib

10:56 Bakıda gənc oğlan bıçaqlandı

10:50 Spirtli içkinin yeni təhlükəsi aşkarlandı

10:45 Ramiz Mehdiyevə Rusiyanın ordeni təqdim edildi

10:40 Atəşkəs 102 dəfə pozuldu

10:33 Neft bahalaşdı

10:25 Nazir Murtuzəli Hacıyevə yeni vəzifə verdi

10:13 Bakıda daha bir metro stansiyası istifadəyə verilə bilər

10:07 “AzeriLight” ucuzlaşdı

25 APREL 2018

23:40 Ərdoğan:“Azərbaycan Türkiyədə ən böyük investora çevrilir“

22:33 Putin Ermənistan prezidenti ilə ölkədəki vəziyyəti müzakirə edib

20:30 ATƏT-in baş katibi Azərbaycan prezidentini təbrik edib

19:45 Prezidentin Türkiyəyə rəsmi səfəri başa çatıb

19:12 Rusiya XİN Ermənistandakı vəziyyətlə bağlı bəyanat yaydı

17:52 Deputat: “Prezidentlərin ilk səfər ənənəsi dövlətlərin bir-birinə etimadını artırır”

17:45 Əhalidə ən çox aşkarlanan xəstəliklər açıqlandı

17:41 Koreyalı pop ifaçıları Bakıya gələcək

17:36 “Türkiyə iqtisadiyyatına 14 mlrd. dollar sərmayə qoyulub”

17:30 NASA kosmos haqda ən pis filmi elan etdi

17:23 “WhatsApp”dan yaş qadağası gəlir

17:18 FİFA-nın baş katibi etik kodeksi pozmaqda ittiham olunur

17:11 İŞİD-in topladığı sərvətin həcmi açıqlandı

17:06 Bakıda keçiriləcək “Formula 2” yarışının təqvimi açıqlanıb

17:01 Vəkillər Kollegiyasına yeni vəkillər seçildi

16:55 İranda azərbaycanlı kanal rəhbəri həbs edildi

16:52 Zakir Həsənov Çinə rəsmi səfərə gedir

16:48 Azərbaycanın ikinci peykinin buraxılışı təxirə salındı

16:42 Metroda cibgirlik edən keçmiş məhkum tutulub

16:36 Daşkəsəndə 3 otaqlı ev yanıb

16:31 Avropa İttifaqının ən çox dövlət borcu olan ölkələri açıqlanıb

16:25 Ərdoğan: “İlk rəsmi səfərimi Azərbaycana edəcəm”

16:20 İlham Əliyev: “Biz Türkiyə ilə daim bir yerdəyik”

16:14 Prezident İlham Əliyev: “Azərbaycan bütün beynəlxalq məsələlərdə Türkiyəni dəstəkləyir”

16:09 Türkiyədə 14 terrorçu saxlanıldı

16:02 Rusiya S-400 istehsalına başladı

15:57 Ərdoğan: “Türkiyə Qarabağ məsələsində Azərbaycana dəstəyini davam etdirəcək”

15:50 Tələbələrə Akif Əlizadə adına təqaüd veriləcək



loading...
“Prezidentin milli birlik mesajı bütün xalqları birləşdirir” - Niyaz Niftiyev

"Azərbaycan ölkə daxilində dinlərarası, millətlərarası münasibətlərin tənzimlənməsində çox böyük uğurlara nail olub və biz son 15 il ərzində bunu dünyaya nümayiş etdirmişik”
Hakimiyyət və müxalifət: üz-üzə ya yana addım

Prezident seçkilərindən sonra ənənəvi olaraq və qaydalara uyğun olaraq dövlət başçısı öz yeni komandasını formalaşdırılmalıdır
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016