“Bu, Xəzəryanı ölkələrin həyat səviyyəsinin yaxşılaşmasına kömək edəcək” “WhatsApp” “end-to-end” şifrələmə texnologiyasından imtina edəcək Prezident əsgər ölümü ilə bağlı işi nəzarətə götürdü Beyləqan sahibkarları Xasay Əhmədovun oğlundan şikayət edir
 

Rusiya Xəzər strategiyasını niyə dəyişdi? –Astanada imzalanacaq razılaşmanın pərdəarxası

Tarix 09.08.18, 16:05

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Avqustun 12-də Qazaxıstanın Aktau şəhərində Xəzəryanı ölkələrin sammiti keçiriləcək


“Xəzəryanı ölkələr problemli dənizlərinə əncam çəkməyə hazırdırlar”. “Financial Times” qəzetində dərc olunmuş məqalədə Henry Foy vaxtilə Sovet İttifaqıyla İran arasında bölünmüş Xəzərin 1992-ci ildə sovetlərin çöküşündən sonra beş xəzəryanı ölkə üçün diplomatik höcət mənbəyinə çevrildiyini yazır.

Xəzərin statusu bir sıra layihələrin yolunda qaratikan kimi bitib. Bunlardan biri də Türkmənistanın dənizin dibiylə Azərbaycana, oradan Avropa bazarlarına uzadılmasını təklif etdiyi 300 kilometrlik qaz kəməridir.

Ancaq müəllif qeyri-müəyyənliyin azaldığını yazır. Rusiya türkmən kəmərinə etirazlarını bir kənara qoyub. Moskva keçmiş sovet ölkələrilə daha sıx əməkdaşlıq və təhlükəsizlik təminatları əvəzində digər tələblərindən də əl çəkəcəyini deyir.

“Bir-birinə tamamilə əks mövqe tutmuş ölkələri bir araya gətirə bilmişik. Bunu çoxdandır gözləyirdik”, – danışıqlarda iştirak edən bir nəfər qəzetə deyib.

Danışıqların mahiyyəti Xəzərin dəniz, yaxud böyük göl olmasıyla bağlıdır. Beynəlxalq sazişlər dənizləri və okeanları əhatələyir, sahil boyunca ölkələrin, iqtisadi və hərbi zonaların sərhədlərini müəyyənləşdirir. Diplomatların deməsinə görə, Moskva və Tehran bu qaydaların Xəzərə də aid olmasını istəyiblər.

Ancaq göllərlə bağlı qlobal qaydalar yoxdur və yenə də rəsmilərin sözlərinə görə, Azərbaycan Xəzərin bu əsasla bölünməsini istəyib.

SAZİŞ HANSI MƏSƏLƏLƏRİ ƏHATƏLƏYƏCƏK

“Problemlərin mürəkkəbliyinə və danışmanların milli maraqlarındakı ciddi fərqlərə baxmayaraq, sahil ölkələri tədricən anlamağa başladılar ki, dənizdəki fəaliyyətin bütün spektrləri hərtərəfli həll olunmalıdır. Kənardan elə görünə bilər ki, iş dayanıb, amma elə deyil”, – Qazaxıstanın Xəzər məsələləri üzrə baş təmsilçisi Zülfiyyə Amanjolova deyib.

Qəzetin əməkdaşı gördüyü sənədlərə əsasən yazır ki, bazar günü əldə olunacaq razılaşma “dəniz ərazisinin delimitasiyasını, dənizin dibinin bölgüsünü, hərbi əməkdaşlığı və iqtisadi fəaliyyəti… gəmiçiliyi, ətraf mühitin qorunmasını, dəniz elmi tədqiqatlarını” əhatələyəcək.

Hazırda Qazaxıstanın rəhbərlik etdiyi konsorsium Xəzərin şimal-şərqindəki Kaşağan layihəsi çərçivəsində neft hasil edir. Rusiyanın “Lukoil” şirkəti ölkə sahillərinə yaxın ərazidə neft çıxarır. Konvensiya digər karbohidrogen hasilatı layihələrinin yolundakı əngəlləri də təmizləməlidir.

Ən əsası, dənizdibi layihələr üzrə razılaşma da gözlənir və bu, Türkmənistanın illərdir yubanan qaz kəmərinin “bəxtini aça bilər”.

Rusiya tarixən bu təşəbbüslərə qarşı çıxıb, onları “Qazprom”-un Avropaya ixracına rəqib kimi görüb. Amma diplomatlar və təhlilçilər Moskvanın etirazlarını yumşaltdığını bildirirlər. Axı, “Qazprom” onsuz da Avropa bazarında dominantlığını saxlayır. Həm də Kreml NATO və ABŞ-la gərginlik yaşadığı bir dönəmdə ənənəvi nüfuz zonası ilə yaxşı münasibətlərini qorumaq istəyir.

“Bu kəmər üzrə razılaşma böyük uğurdur. Rusiya bu məsələni bir kənara qoymaq, regionda münasibətlərini gücləndirmək istəyir”, – danışıqlarda iştirak edən bir şəxs qəzetə deyib.



“ÇOX MARAQLI HADİSƏDİR”

Siyasi riskin idarəçiliyi üzrə Prism şirkətinin tərəfdaşı Kate Mallinsonun fikrincə, Moskvanın razılığı “enerjiylə deyil, Rusiyanın Yaxın Şərq strategiyası ilə bağlıdır”, dəyişən geosiyasi düzəni əks etdirir.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın həm yerli istehlak, həm də Avropaya yeni kəməri doldurmaq üçün qaza olan ehtiyacı da Türkmənistanla danışıqları asanlaşdırıb.

Avropanın ən böyük qaz təchizatı şirkəti olan SNAM-ın rəhbəri Marco Alverà düşünür ki, Xəzərlə bağlı gözlənən razılaşma “çox maraqlı hadisədir”.

“Türkmənistanın qazı çoxdur, həm də bu əlyetərli, ucuz kəmərdir. Bu, Avropa və Azərbaycan üçün böyük seçimdir. Əlbəttə, bunda maraqlıyıq, amma yekun qərarı gözləməliyik… Tikintinin başlanması illər çəkə bilər”, – o vurğulayıb.

Əldə olunacaq konvensiyaya görə, yalnız onu imzalayan ölkələr dənizdə hərbi baxımdan iştirak edə bilərlər. Yəni, bu, NATO-nun Xəzərdə hər hansı potensial iştirakını əngəlləyir. Rusiya Xəzərdə ən güclü donanması olan ölkədir, buradakı hərbi gəmilərindən Suriyaya, 600 kilometrlik məsafəyə raket atmaq üçün istifadə edib.

“Financial Times” yazır ki, Moskva Tehranla da sıx əlaqələr saxlamaqda maraqlıdır, bu onun Yaxın Şərqdə böyük oyunçuya çevrilmək planının bir hissəsidir. Bu iki ölkə Suriya prezidenti Bəşər Əsədi dəstəkləyir. Rusiyanın enerji şirkətlərinin isə İranın neftə və qaz sektoruna sərmayə qoymaq planları var.

(Azadlıq radiosu)

MilliYol.Az



Xəbərin oxunma sayı : 169

loading...

Analiz

Önəmli

Son xəbərlər

14 AVQUST 2018

14:13 Yıldırım: “Sizi hücum gözləyir“

14:08 Daha bir həkim cinayət məsuliyyətinə cəlb edildi

14:04 İspaniyada gürcü və erməni “oğrular“ ələ keçdilər

14:00 Manaf Ağayev: “Oğurluq edib bağ tikməmişəm“

13:15 Azərbaycanda kişilər orta hesabla 28 yaşdan sonra evlənirlər

13:09 Türkiyədə dollar bir qədər ucuzlaşıb

13:04 İlahiyyat İnstitutuna sənəd qəbulu başlayıb

12:59 Koçaryana qarşı etiraz aksiyası keçirilir

12:53 Sumqayıt sakini özünü asdı

12:48 Eyni şəhərdə 80 maşını yandırdılar

12:42 Həbsdə olan MTN zabitinin xanımı əmlak davasına çıxıb

12:39 Bərdədə qaçırılan 17 yaşlı qız tapıldı

12:34 BATE-nin baş məşqçisi Qarabağla matçdan danışdı

12:28 Reyd: 50-dən artıq sürücü cərimələnib

12:23 Çindən ABŞ-a reaksiya: “Bizi ləkələyirsiniz“

12:17 Nazir: “TANAP Türkiyənin enerji təhlükəsizliyini gücləndirəcək“

12:12 Polis 14 borclu şəxsi saxladı

12:08 Dünyanın ən rahat şəhəri açıqlandı - Siyahı

12:04 Qurban Qurbanov: “Sabah bizi daha ağır oyun gözləyir”

12:00 Trampın xarici siyasətində qorxu indeksi - Təhlil

11:58 Beyləqanın icra başçısı ilə bağlı ŞOK İDDİA

11:56 Lerikdə zəlzələ qeydə alınıb

11:51 “ASAN” mərkəzlərinin iş qrafiki dəyişdirildi

11:47 Bakıda avtobusda biabırçılıq – Söyüş, təhqir… - Video

11:42 Binəli Yıldırımdan dollar açıqlaması

11:39 Trampın “F-35” qərarına Ankaradan reaksiya

11:35 Agentlik: Bu yerlərdə heyvan kəsmək olmaz

11:31 “AccessBank“da nə baş verir? - Filiallar bağlanır

11:28 Nimdaş kadrlar və köhnə idarəçilik ETSN məhkəmə qərarını qanunsuz hesab edir

11:24 Quterreş: “Xəzərin statusuna dair Konvensiya tarixi sənəddir”

11:20 Azərbaycan nefti bahalaşdı

11:15 Azərbaycan antiterror siyahısını genişləndirib

11:10 Xalq artisti Bodrumdan ev alıb

11:06 Bakının 3 rayonunda qaz olmayacaq

11:01 Qaradağda ölümlə nəticələnən yol qəzası olub

10:55 İraq: “Türkiyəyə hücuma izn verməyəcəyik“

10:50 Hava ilə işləyən avtomobil yaradıldı

10:46 Bakı küçələrini xüsusi texnikalar təmizləyəcək

10:42 “Bu, Xəzəryanı ölkələrin həyat səviyyəsinin yaxşılaşmasına kömək edəcək”

10:39 Xamenei: “ABŞ-la müharibə olmayacaq“

10:34 Avtovağzal gücləndirilmiş iş rejiminə keçir

10:30 Xaçmazda yol qəzası: 1 yaralı

10:26 Tramp 716 milyardlıq hərbi büdcəni təsdiqlədi

10:22 “Xəzər dənizi sabitlik və əməkdaşlıq dənizinə çevrilir“

10:17 Nazirlik 4 istirahət mərkəzini cərimələdi

10:11 Səlim Müslümovun Ağsuda hökmranlığı davam edir

10:04 Müdafiə Sənayesi Nazirliyində daxili çəkişmələr

10:00 Atəşkəs 88 dəfə pozulub

13 AVQUST 2018

23:50 “Ərazimizdən Türkiyəyə hücum edilməsinə imkan verməyəcəyik” – Rəsmi Bağdad

23:28 Mingəçevirdə 52 yaşlı qadın özünü öldürmək istədi

22:46 “Tramp heç bir dəyər və qayda tanımayan çıxışları ilə qlobal təhlükəyə çevrilib“

22:22 “Amerika Türkiyəni Ermənistanla səhv salır” – Adil Əliyev

21:44 Azərbaycanda avtomobilin sərxoş vəziyyətdə idarə olunmasına görə 12 nəfər həyatını itirib

21:15 Qaradağda ağır yol qəzası- Ölən var

20:52 Ramil Quliyev: “Son anda əllərimi qaldırmasaydım, Avropa rekordunu qıra bilərdim“

20:12 Ermənistanda siyasi ehtiraslar- Qarabağ klanı Paşinyana əks-həmləyə keçdi

19:44 Koçaryanın həbsi qeyri-qanunidir? –Məhkəmədən gözlənilməz qərar

19:20 İlqar Məmmədov: “Tam gözləntim yox idi“ - Video

18:46 Neft Fondu bu il “Azəri-Çıraq-Günəşli”dən 5,6 milyard dollar qazanıb –Açıqlama

18:30 “Rusiya Türkiyəyə maliyyə yardımı göstərmək məsələsini hələlik nəzərdən keçirmir“

18:00 Xameneyi: “Problemlərimizin kökü daxildədir“

17:51 Peşəkar Futbol Liqasından “Qəbələ“yə xəbərdarlıq

17:47 “Azərbaycan gəncinin arxalana biləcəyi bir dövləti var“

17:42 İŞİD: “Bağdadi liderlikdən çəkilir“

17:38 Tovuzda 18 yaşlı gənc atasına xəsarət yetirib

17:34 Salyanda qidadan zəhərlənən qadın xəstəxanada ölüb

17:29 Azərbaycanda sənaye məhsullarının istehsalı artıb

17:23 Bakıda qadını döyüb pulunu və sırğasını aldılar

17:18 Magistraturaya ixtisas seçiminin vaxtı uzadılıb

17:12 İran neft hasilatını kəskin azaldıb

17:07 Angela Merkel Bakıya gələcək

17:01 Koçaryan məhkəmə zalından azadlığa buraxıldı

16:56 “Erməni siyasətçilər də Azərbaycanın uğur qazandığını dilə gətirirlər“

16:52 ABŞ Poroşenkoya qarşı cinayət işi açdı

16:45 “WhatsApp” “end-to-end” şifrələmə texnologiyasından imtina edəcək

16:40 Merkel Putinlə görüşəcək

16:36 Rus səfirin qətlinə görə daha bir nəfər saxlanıldı

16:31 Antalyada azərbaycanlı uşaq öldü

16:27 Deputat: “Allah İlqar Məmmədova ağıl versin!”

16:23 İran yeni nəsil ballistik raketini təqdim edib

16:18 Prezident əsgər ölümü ilə bağlı işi nəzarətə götürdü

16:14 Coli ruhi xəstəxanaya yerləşdirilib

16:09 “Konvensiyanı Xəzərin konstitusiyası kimi qiymətləndirmək olar”

16:03 Ramil Quliyev daha bir uğura imza atdı

15:57 Məşhur aktrisa “İstanbullu gəlin“də çəkiləcək

15:52 Azərbaycana ət və kərə yağı idxalı azalıb

15:48 Azərbaycan çayı və düyüsü Çinə ixrac oluna bilər

15:43 Süni göldən 20 min zəli oğurlanıb

15:37 Yaqland İlqar Məmmədovun azadlığa buraxılmasını alqışladı

15:31 Çaylarda suyun səviyyəsi artıb

15:26 İsrail “Eurovision” müsabiqəsini keçirməyə pul tapmır

15:22 Çavuşoğlu: “Ankara Vaşinqtonla danışıqlara hazırdır”

15:17 “Moodys”: “Azərbaycanın real ÜDM-i artıb“

15:10 Gömrükçülər ölkəyə qanunsuz siqaret keçirənləri saxladı

15:06 Azərbaycana investisiya qoyuluşu azalıb

15:02 Bakıda ona ərə getməyən qadını öldürən saxlanılıb

14:57 İlqar Məmmədovun xanımı: “Şok oldum”

14:51 Salyanın baytarlıq rəisi vaksinləri aptekində satdırır

14:45 Bu il evlənənlərin sayı azalıb

14:40 Britaniya mətbuatı: “Xəzər razılaşması enerji layihələrinə yol açır“

14:36 Pakistanda mədən çökdü: 7 ölü

14:32 “İlqar Məmmədovun bu gün azadlığa çıxması gözlənilən deyildi”

14:27 Eminem öz rekordunu yeniləyib

14:19 Bərdədə 78 yaşlı qadın intihar edib

14:13 Rusiyada azərbaycanlı quldur həbs olundu

14:08 Ekspert: “Xəzər konvensiyası tarixi hadisəyə çevrildi“

14:04 Zəlzələdə ölənlərin sayı 436-ya çatdı

14:00 “Ad günümdə özümə yalnız sağlamlıq arzulayıram“

13:56 Rusiyada rubl sürətlə ucuzlaşır

13:52 Ukraynalı deputat: “Krımı azad etmək mümkün deyil“

13:47 Sabirabad sakinindən narkotik vasitələr götürüldü

13:41 Alman nazir: “Avropa ABŞ qarşısında diz çökməyəcək“

13:35 Fədayə Laçın ifadə verdi

13:30 Ərdoğanın kürəkəni lirəni xilas edəcək

13:26 Biləsuvarda avtomobil piyadanı vuraraq öldürüb

13:21 Azərbaycandakı iri və xırda buynuzlu heyvanların sayı açıqlanıb

13:04 Gəncədə terror planlaşdıran şəxs məhv edildi

12:57 “Qarabağ məsələsi kimi Kəşmir də ərazi bütövlüyü problemidir”

12:53 Dağıstanda 50-dən çox uşaq düşərgədə zəhərlənib

12:50 Şabranda 36 yaşlı kişi öldürülüb



loading...
“Elçibəy gənclərin gözü ilə” mövzusunda tədbir keçirilib

“Əbülfəz Elçibəy-80” İctimai Təşkilat Komitəsi “Elçibəy Gənclərin gözü ilə” mövzusunda tədbir keçirib
Bu insanlar ölülərlə əlaqəyə girirlər və... - Tanınmış şaman hər şeyi açdı

Sosioloq, türkoloq, araşdırmaçı, TÜRKSOY-un üzvi, "Şaman. Təbiət qüvvələri oyananda" kitabının müəllifi, əslən xakas türklərindən olan və tanınmış şaman Timur Davletovun Publika.az-a müsahibəsi
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016