“Bu, Xəzəryanı ölkələrin həyat səviyyəsinin yaxşılaşmasına kömək edəcək” “WhatsApp” “end-to-end” şifrələmə texnologiyasından imtina edəcək Prezident əsgər ölümü ilə bağlı işi nəzarətə götürdü Beyləqan sahibkarları Xasay Əhmədovun oğlundan şikayət edir
 

“Pol Oster: Sağ beynin kədəri” – Aqşin Yenisey yazır...

Tarix 31.07.18, 13:57

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Dünya və xüsusə Qərb ədəbiyyatına Frans Kafkanın “kobud” ezoterik təsiri danılmazdır, desəm, yəqin ki, kitab qurdlarının çoxu mənimlə əlüstü razılaşar


Son dövrlər oxuduğum Qərb mənşəli yazıçılar Con Maksvell Kutzeenin “Barbarları gözləyərkən”, Dino Bussatinin “Tatar çölü”, Lermantovun məşhur şerinin misarsında deyildiyi kimi, “Nə qədər yüksək uçarsa, yenə dövrəmdə uçar” misali nə qədər uzaqlaşmağa çalışsa da yenə də Kafka soyuqluğunun ətrafında dövrə vuran Milan Kunderanın “Ölümsüzlük” romanlarında bu təsiri görməmək ancaq təsadüfü  oxucunun diqqətindən yayına bilər.

Bu romanların qəhrəmanları da eynən Kafkanın qəhrəmanları kimi düşdükləri naməlumluğun içində vurnuxan, iradəsi öz əlində olmayan, düşünmək və qərar qəbul etmək bacarıqlarını itirmiş, axırda özlərini zamanın və proseslərin ixtiyarına buraxmaqdan başqa bir çıxış yolu qalmayn, yaşadıqları, daha doğrusu, məhkum edildikləri xaotik sistemdə yararsız olduqlarını anladıqları üçün çarəsizlik və köməksizlik mühitində çırpınan tənha adamlardır. Adlarını çəkdiyim bu yazıçılar bilərəkdən, bəlkə də, bilməyərəkdən Kafkanın tutqun və biganə çöhrəsinin ətrafında ellipisvarı fırlanan, gah ona yaxınlaşıb, gah ondan uzaqlaşan planetlər kimidir. Yeganə paradoks ondan ibarətdir ki, Kafka ümidsizliyinin cazibə qüvvəsi onları özünün qaranlıq kosmosunda nəinki itkin düşməyə qoymur, eyni zamanda sonsuz tənhalığı ilə bu yazıçılarda zamandan zamana adlaya bilmək inamı yaradır. Dünyaya “qoca doğulan” və dünyanı gənc yaşda tərk edən Kafkanın “heç nə yaxşı deyil və heç vaxt da yaxşı olmayacaq” ümidsizliyi bu yazıçılara yaradıcılıq üçün ümid verir. Ümidin başqa adı mövhumatdır. Bu yazıda Kafka mövhumatının əsiri olan daha bir Qərb yazıçısından danışacağıq

Söz kosmosdan, mövhumatdan, qaranlıqdan düşmüşkən, bu yaxınlarda Ankaraya qayıdarkən Bakıdan gətirdiyim və Azərbaycan dilinə ilk dəfə tərcümə olunan kitabların arasında Amerika yazıçısı Pol Osterin “Qaranlıqdakı adam” romanını oxuyarkən istər-istəməz yenə o tənha yəhudini, həyatın necə bir vahiməli xaosdan yarandığını və elə bu xaosun anlaşılmazlığı ilə də yarımçıq başa çatacağını özünün soyuq, yasa batmış hissiyyatı ilə “Qəsr” romanında insanlara xəbər verən, peyğəmbər əcdadlarından fərqli olaraq, onlara heç bir allahın kömək edə bilməyəcəyini dərin bir çarəsizliklə çatdıran Frans Kafkanı.

Qeyd edim ki, Pol Osterin “Qaranlıqdakı adam” kitabı TEAS PRESS Nəşriyyat Evində çap olunub. Tərcümə İlahə Əkbərindir. 

Pol Osterin qəhrəmanları ilə - romanın iki əsas qəhrəmanı var; kitab tənqidçisi Avqust Brill və kapral Ouen Brik – yuxarıda adını çəkdiyim roman qəhrəmanlarının bir neçə ortaq nöqtəsi var ki, bu nöqtəni dünya ədəbiyyatına Birinci Dünya müharibəsindən sonra Frans Kafka qoyub. Emosional siyasi-millətçi nəzəriyyələrin alovlandırdığı Avropanı ancaq psixi-mənəvi buzlaşma dövrünün gəlişi xilas edə bilərdi. Kafka ilk dəfə dünya ədəabiyyatında yaradıcılığın mərkəzini sol beyindən sağ beyinə köçürdü və əsərlərinin yayıldığı hər yeri absurd məntiqin buz qatı ilə örtdü. O, ədəbiyyata məntiq iudaizmini gətirən ilk peyğəmbər idi. Onun və yuxarıda adını çəkdiyim xələflərinin ədəbi qəhrəmanlarının ümidsizliyi hissin deyil, düşüncənin əzabıdır. Bu qəhrəmanlar emosional inamdan rasional inamsızlığa yuvarlanmış fərdlərdir. Onların kədəri sağ beynin kədəridir. Onların tənhalığı, adamayovuşmazlığı emosional asosiallığın nəticəsi deyil, məntiqin tənhalığıdır, ağlın yalqızlığıdır. Kafkadan sonra Qərb ədəbiyyatında hamı öz lüzumsuzluğu ilə tək qalsa da, heç kim ağlamır, ağlaya bilmir. Çünki ağlın, məntiqin göz yaşları olmur. Osterin “Qaranlıqdakı adam”larının yuxusuz gözləri də ancaq qaranlıq boşluqda yummaq və xatırlanması zehni üzüntüdən başqa heç bir duyğu oyatmayan xatirələrə dalmaq üçündür. Onların yuxusunu ərşə çəkən can ağrısı deyil, ağlın ağrısıdır. Pol Osterin Brillində də, Brikində də ağrı mərkəzi məntiqdədir. Onlar bu ağrını hiss etmirlər, dərk edirlər. Onların məntiqinə işgəncə verən həyatlarının izaholunmaz mövcudluğudur. Kafkanın Zamzası düşünür: “Mən nə üçün səhər yuxudan qalxanda böcəyə çevrilirəm?” Polun Briki də səhər yuxudan oyanıb özünü bir quyunun dibində görür və özündən soruşur: “Nə baş verir, məni bura kim salıb?” Sonra bu suallar daha da dərinləşir və bəşəri bir suala çevrilir: “Bizim bu dünyada nə işimiz var, bizi bura kim göndərib?” Cavab yoxdur. yeganə bir yol var; yaşamaq, həm də şikayət etmədən.

Məntiqin tənhalılığı, bizim öyrəşdiyimiz, hansısa şəhərdən, ölkədən getməklə, hansısa qadını (kişini) əldə etməklə, hansısa dostla, doğmayla dərdləşməklə ovunan müvəqqəti depressiv vəziyyət deyil. Sağ beynin kədərini heç bir işki tündlüyü, heç bir fahişə qəhqəhəsi, heç bir ziyanlı vərdiş unutdura bilməz. Bu tənhalıq varoluşun əzəli qüsurundan doğan bir çarəsizlikdir, mövcudluğun “anadangəlmə” şikəstliyi qarşısında yaşanan əli qoynunda bir əlacsızlıqdır.

Frans Kafka kimi Pol Oster də bu əsərində paralel dünyaları üz-üzə qoyur. Kafkanın “Qəsr”i bizim dünyamızın başqa bir modelidir. Kafka yaşadığmız dünyanın absurd, başgicəlləndirici gerçəklərini özünün paralel dünyasına daşıyır. Osterin kitab tənqidçisi Avqust Brill də yatağına uzanıb paralel dünyalar haqqında xəyallar qurur. Tənqidçi Brill öz paralel dünyasında Brill adlı bir müharibə allahıdır. Tənqidçi Brillin dünyasında ABŞ İraqda müharibə aparsa da, paralel Brillin dünyasında Amerika özü ilə döyüşür. Ölən də, öldürən də amerikalılardır.

Müharibə aparan gözəgörünməz və ayıq-sayıq Brilldən fərqli olaraq, tənqidçi Brill əsər boyunca yatağından qalxmır. O, sanki, Alyaska qurbağası kimi donmuş vəziyyətdə yaşayır. Özünü məntiqin dondurucu soyuğuna təslim edərək, bir növ, ölülüyə vurub. Yaşamaq üçün ölüyə çevrilmək - Polun 77 yaşlı tənqidçi Brillinə bu nəsihəti Frans Kafka verib, öz gündəliklərind

Pol Osrein “Qaranlıqdakı adam” əsərinin qəhrəmanları ilə yanaşı, süjeti də Kafkanı yaddan çıxmağa qoymur. Romanın əsas qəhrəmanlarından biri, Ouen Brik bir səhər oyanıb özünü dərin bir quyunun içində görür və nə üçün burada olduğunu, onu bu quyuya kimin itələdiyini heç cür yadına sala bilmir. Eynən Frans Kafkanın “Çevrilmə”sindəki Qreqor Zamzanın bir səhər yuxudan duranda özünün bir həşərata çevrildiyini və bunun nə üçün baş verdiyini anlaya bilmədiyi kimi. Bu adamlar başqalarının iradəsi altındadırlar, amma o başqalarının kimlər olduğunu heç cür aydınlaşdıra bilmirlər. Onların başqalarının istəklərini yerinə yetirməkdən başqa çıxış yolları yoxdur. Briki də quyudan bu şərtlə çıxarırlar ki, o, tanımadığı adamların əmri ilə tanımadığı başqa birini öldürməlidir. Müharibənin bitməsi üçün bu vacibdir. Hansı müharibə? Pol Osret oğul Corc Buşun başladığı İraq müharibəsini tənqidçi Brillin paralel dünyasındakı ABŞ-a köşürür. Buyur, bu da sənə müharibə, Amerikanın özünün özünə qarşı müharibəsi. Brik quyudan çıxarıldıqdan sonra Kafkanın başqa bir qəhrəmanının, “Qəsr”dəki ucsuz-bucaqsız bir müəmmanın ortasında vurnuxan Yerölçənnin həyatını yaşamağa başlayır. Yerölçən xilas ola bilmədiyi Qəsrə təsadüfən çağırıldığı kimi, Brik də quyudan təsadüfən çıxarılır və bundan sonra Oster onu öz “qəsr”inə, öz müəmmalarının şəhərinə,  Vellinqtona göndərir. Yerölçən qara bürünmüş Qəsri uzaqdan seyr etdiyi kimi, Brik də uzaqdan dumanlar içindəki Vellinqtonu seyr edir. Yerölçən Qəsrdə ilk olaraq köhnə bir karvansaraya girdiyi kimi, Birk də əvvəlcə Vellinqtonda müştəriləri gözə dəyməyən köhnə bir kafeyə girir. Daha sonra “Qəsr”də yerölçənin başına gələn absurd hadisələr eyniylə Vellinqtonda Brikin başına gəlir. Fərq yalnız ondadır ki, bu absurdizm Avropasayağı yox, Amerikasayıdır. Burada Pol Oster bizə Frans Kafkadan məlum olan hakimiyyət anlayışının metafizikasına baş vurur. “Qəsr”də Qəsrin sahibi hakimiyyət əlçatmazlığını təmsil etdiyi kimi, “Qaranlıqdakı adam”da da “müharibə allahı” Brill – Brikə onu öldürmək əmri verilib – Buş hakimiyyətini təmsil edir. O, ölsə müharibə bitəcək. Lakin o, əlçatmazdır. Brikin Vellinqtondakı lüzusuz sərgərdanlığı və onun öldürməli olduğu Brillin gözəgörünməzliyi ilə Oster, Kafkanı bir daha təkrarlayır. Eynən yəhudi sələfi kimi Pol da hakimiyyət əlçatmazlığının, öz ömrünü yaşamaqdan savayı bir iddiası olmayan adi insanlar üçün bellərindəki müəmmalı yükdən başqa bir şey olmadığını göstərmək istəyir. Onlar geri çevrilib bu yükün nədən ibarət olduğunu görmək istədikdə, yük də çevrilir və bu zaman onlar öz quyruğunu qovalaya-qovalaya yerində fırlanan pişiyin düşdüyü gülməli, eyni zamanda acınacaqlı vəziyyətə müübtəla olurlar. Və Briki bombardman nəticəsində gözlənilmədən öldürməklə, Oster sadə insanların bu yükdən xilas ola bilməyəcəklərinə, bir gün qəfildən bu yükün altında can verəcəklərinə yenə də sağ beynin ümidsizliyi, məntiqin soyuq kədər ilə nöqtə qoyur. Yerölçənin “Qəsr”də yarımçıq qalan taleyi kimi. 

Brik ölür, Brill isə həmişə yaşayacaq. Və o yaşadıqca, müharibə də həmişə davam edəcək.

Müharibə demişkən, tənqidçi Brill Avqust yalnız əsərin sonunda İraq müharibəsində terrorçuların edam etdiyi, nəvəsinin sevgilisi Titusdan söz düşəndə Pol Osterin yadına düşür ki, o, Frans Kafka deyil, bir Amerika yazıçısıdır. Yalnız müharibə reallıqları onu bu yəhudi yazçısının ədəbi mövhumatından xilas edə bilər. Buna görə də Oster sonda qəhrəmanı tənqidçi Brillin başını müharibə ilə qatır. Müharibə! O, bir amerikalı üçün, sadəcə, puldur. Sadə amerikalı anlayır ki, pulu yoxdursa, onu bir rikşa dartan banqladeşlidən, yaxud bir puştun çobanından fərqləndirən heç bir dəyəri yoxdur. Brillin nəvəsinin sevgilisi Titus da bu cəmiyyətin övladıdır və könüllü olaraq İraq müharibəsinə, 100 000 dolların arxasınca gedir. Mücahidlərə əsir düşür və kəlləsini itirməli olur. Mücahidlər onun başını kəsib video ilə dünyaya göstərirlər.

 

Pol Oster kitab tənqidçisi Avqust Brillin paralel Amerikasında sehrbazlıqla dolanan Ouen Briki, öz Amerikasında isə gənc və kasıb Titusu müharibəyə qurban verməklə bizə bunu demək istəyir: müharibə və tənhalıq – bunların hər ikisi həyatımızda olan başqalarının arzularıdır! 

MilliYol.Az



Xəbərin oxunma sayı : 148

loading...

Ədəbiyyat

Önəmli

Son xəbərlər

16 AVQUST 2018

23:50 Tərtərdə itkin düşmüş 17 yaşlı qız Bakıda tapıldı

23:31 İranda evlilik yaşı dəyişdirilir

22:40 Nyu-Yorkda BMT-nin binasının qarşısına onlarla yanğınsöndürən briqadası gəlib

22:11 Moskva və Yerevan ikitərəfli münasibətləri müzakirə ediblər

21:15 Avtobus sürücüsü sükan arxasında infarkt keçirdi

20:47 Fransadan Türkiyəyə dəstək gəldi

20:22 DİM jurnalistlərə müraciət edib

19:50 İsveçrə Məhkəməsi: Gülnarə Kərimovanın 800 milyon dolları Özbəkistana qaytarılacaq

19:29 Qaradağda yol tikintisinə 11,6 milyon manat ayrılıb

18:36 Yalçın Rzazadə çətin durumda - Səhhəti ağırlaşıb

18:00 Məleykə Abbaszadə: “Ali məktəblərə plan yerlərindən 88,73 faizi dolub”

17:53 Avqustun 17-nə manatın məzənnəsi

17:45 Əsəd rejimi PKK ilə anlaşa bilmir: kürdlər muxtariyyat istəyir

17:38 Sahil Babayev özünün təyin etdiyi Heybət İmanovu neytrallaşdırıb - Səbəb?

17:30 Ərdoğan Makronla telefonda nələri müzakirə etdi?

17:21 Ayna Sultanova parkının təmir pulu yeyilib, şirkət isə yoxa çıxıb

17:13 “Əgər Qərbin yanında olmaq istəyirsənsə, onda Qərbdən kömək istə” – Rusiyadan Paşinyana ultimatum

17:10 “Broker Əbülfəz” Avropada “qanuniləşib” və ...

17:05 Bakıda keçiriləcək cüdo üzrə dünya çempionatının biletləri satışa çıxarılıb

16:59 Jirinovski: “Qarabağ bizim ümumi torpağımızdır“

16:52 Avqust ayı üzrə pensiyalar hesablara köçürülüb

16:46 Robert Köçəryan məhkəmədə Surət Hüseynovun qiyamından danışdı

16:39 Polislər tanınmış iş adamını saxlayıb - Fotolar

15 AVQUST 2018

23:40 Qətərdən Türkiyəyə 15 milyardlıq dəstək

23:10 Müsəlman qadın ABŞ-da Konqresə ilkin seçkilərin qalibi oldu

22:38 Ayrılığa 2 ay dözdülər

22:12 Güclü leysan tütün plantasiyalarına ciddi zərər vurmayıb

21:52 Bakıda kütləvi intihara cəhd: 4 nəfər özünü öldürmək istədi

21:38 Azərbaycan döyüşçüsü Zabit Səmədov sabah növbəti rəqibi ilə görüşəcək

21:12 Britaniyalılar Türkiyəyə axışır

19:59 Ermənistanda yüksək rütbəli hərbçi işdən qovuldu

19:40 “Bəzi təhsil müəssisələrində işə gəlməyən əməkdaşlara maaş ödənilir” – Nazirlik

19:28 Magistraturaya qəbul planının 25 faizi boş qaldı

18:20 Qətər əmiri də təcili Ankaraya gəlir – Türkiyəyə dəstək

18:00 Bakı-Tbilisi uçuşları bərpa edilir

17:54 Türkiyədə ABŞ siqaretlərinə boykot çağırışı

17:48 Lənkəranda 23 yaşlı qadın bıçaqlanıb

17:42 Mehman Hüseynov şərti azadlığa buraxılmasını istəyir

17:38 Bakı-Quba yolunda təmir işləri aparılacaq

17:33 Azərbaycanlı model dünyanın “Ən seksual qadını“ siyahısında

17:29 Avropa Super Kubokunun qalibi müəyyənləşir

17:23 Murad Aslıya evlənmə təklifi edib

17:19 Türkiyədə daha bir azərbaycanlı uşaq öldü

17:14 Az yatmağın yeni təhlükəsi açıqlandı

17:10 Rusiyada 6 yaşlı uşağı ildırım vurub

17:03 Kərim: “6 il övlad həsrəti ilə qaldım“

16:58 Oğurladığı maşınla qəza törətdi

16:52 Baxçalıdan Trampa: “Baş verənlər əxlaqsızlıqdır“

16:47 5 yaşlı uşaqlar üçün sənəd qəbulu başladı

16:41 Xələf Xələfov: “Xəzər konvensiyası ölkəmizin maraqlarına tam cavab verir“

16:35 İmişli sakini suda boğulub

16:30 Goranboyda yol qəzası: 2 yaralı

16:26 “Həyat yoldaşım olacaq kişiylə qarşılaşmamışam“

16:22 Rusiyada azərbaycanlı iş adamı öldürülüb

16:17 İmişlidə 28 yaşlı gənc bıçaqla özünə xəsarət yetirib

16:12 Magistraturaya qəbul planının 25 faizi boş qaldı

16:06 Yevlaxda yol qəzası: 3 yaralı

16:01 Türkiyə ABŞ-ı məhkəməyə verəcək

15:56 Türkiyə, Rusiya və İran prezidentləri Tehranda görüşəcək

15:51 Zəvvarlarımızın yeni qrupu yola düşdü

15:47 Bakıda avtobus azyaşlını vurub öldürüb

15:43 Şamaxıda torpaq sürüşməsi baş verib

15:39 Türkiyə amerikalı rahiblə bağlı qərar verdi

15:34 NATO generalı: “Rusiya ilə müharibə Avropa üçün faciə olacaq“

15:30 Sumqayıtda əxlaqsız yuvasına qəfil basqın - Video

15:26 Dünyada 815 milyon insan aclıqdan əziyyət çəkir

15:22 Fazil Mustafa: “Trampın istədiyi neftdir, tabeçilikdir“

15:17 Azərbaycan daha beş ölkədə Ticarət Evi açacaq

15:10 “Səməd dedi ki, Sevda yaşlanıb, cavan adam istəyirəm“

15:06 Türkiyə Ordusu PKK liderlərindən ikisini məhv etdi

15:02 Şəmkirdə 1 nəfər güllələndi

14:57 Yaponiyada vulkan təhlükəsi: əhali evakuasiya edilir

14:53 Azərbaycanda daha bir kəndə təbii qaz verilib

14:49 Manaf Ağayev: “Bəxtəvərçilik verirlər“

14:42 Paşinyana beynəlxalq təşkilatda vəzifə verildi

14:37 Cənubi Koreyadan Şimala birlik çağırışı

14:33 “İnterfax-Energy“: Türk lirəsinin zəifləməsi SOCAR-a yeni imkanlar açır

14:28 Gürcüstanda ikili vətəndaşlıq qüvvəyə minib

14:22 Əfqanıstanda 2 partlayış: 10 ölü

14:17 Bakıda evdən pul və qızıl-zinət əşyaları oğurlanıb

14:13 Bakaləndə itkin düşən kişinin meyiti tapıldı

14:08 Türkiyə mediası ABŞ-a meydan oxudu

14:02 Generala rəsmi ittiham elan olundu

13:56 Mərkəzi Bankdan 200 manatlıqlarla bağlı çıqlama

13:56 Hacı Nuran Həcc ziyarətinə getdi

13:49 Moldova MDB Elektrik Enerjisi Şurasından çıxır

13:45 Qazlı içkilərin orqanizmə zərərləri

13:41 Qətər əmiri Türkiyəyə gələcək

13:32 Maşından zibil atanlar cərimələnəcək

13:27 Gəncədə kafe yanıb

13:13 İbtidai Sinif Müəllimlərinin 1-ci Təhsil Forumu keçiriləcək

13:08 QMİ: Qurban ətinin satılması haramdır

13:03 Mumiyada öldürücü parazitlər tapıldı

12:54 Yunan nazirdən Türkiyə açıqlaması

12:49 Trampa qarşı narazılıq artır

12:45 Türkiyədə dollar 6 lirədən aşağı düşüb

12:41 Hindistanın Rusiyada yeni səfiri təyin edilib

12:38 Bitkoin 6 min dollaradək ucuzlaşıb

12:33 Bəzi xəstəxanalarda yeyinti faktı aşkarlandı

12:27 Lionel Messi Argentina millisindəki karyerasını dondurub

12:21 Ərdoğan Amerika nəşrində yazır

12:16 Türkiyədə maliyyə böhranı - Təhlil

12:13 Milli Parkı çirkləndirən şəxs cərimələndi

12:07 Polis Rihannanın evini mühasirəyə aldı

12:02 İntihar edəcəyini deyən jurnalist xəstəxanaya yerləşdirildi

11:56 İtaliyada ölənlərin sayı 38 nəfərə çatıb

11:50 Bakı şəhər Baş Gömrük İdarəsində sahibkarların malları hara yoxa çıxır?

11:45 Bakıda 19 yeni piyada keçidi tikiləcək

11:39 Zaur Hüseynov Bakı metrosunu necə məhv etdi?

11:34 Azərbaycanda balıqartırma zavodu yenidən qurulur

11:27 Deputat: “Arağa pul xərcləmək olar, Həccə yox?”

11:23 Tramp köməkçisini məhkəməyə verdi

11:18 Dünyanın ən yaxşı universitetlərinin siyahısı açıqlandı

11:11 Pentaqonun mətbuat katibinə qarşı istintaq başladı

11:07 Çempionlar Liqasında “play-off“ cütləri müəyyənləşdi

11:02 Azərbaycan UEFA reytinqində yüksəldi

10:55 Prezidentə sui-qəsddə şübhəli bilinən 2 hərbçi saxlanıldı

10:47 Əfqanıstanda növbəti terror: 44 ölü

10:43 Putin Kim Çen Inla görüşə razılaşdı

10:39 Yeni seçilən deputatı oğurladılar



loading...
“Elçibəy gənclərin gözü ilə” mövzusunda tədbir keçirilib

“Əbülfəz Elçibəy-80” İctimai Təşkilat Komitəsi “Elçibəy Gənclərin gözü ilə” mövzusunda tədbir keçirib
Bu insanlar ölülərlə əlaqəyə girirlər və... - Tanınmış şaman hər şeyi açdı

Sosioloq, türkoloq, araşdırmaçı, TÜRKSOY-un üzvi, "Şaman. Təbiət qüvvələri oyananda" kitabının müəllifi, əslən xakas türklərindən olan və tanınmış şaman Timur Davletovun Publika.az-a müsahibəsi
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016