Beyləqan pambıqçıları pulunu ala bilmir - İnam Kərimova müraciət Beyləqanın icra başçısı 40 yaşında ali məktəb bitirib, necə professor oldu? Kürdəmirin icra başçısı fəhlələrin pulunu niyə vermir? Neftçalanın Qoltuq kəndində nə baş verir: otlaq sahələri niyə şumlanır? (FOTOLAR)
 

Rəsmi qəzet Heydər Əsədovu vurdu: “Hanı kəndliyə, fermerə edilən güzəştlərin nəticələri?“

Tarix 12.05.18, 12:43

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Rəsmi “Azərbaycan” qəzetinin bugünkü sayında kənd təsərrüfatı məhsulları qiymətlərinin baha qiymətə satılmasını tənqid edən məqalə dərc olunub.


MilliYol.Az “Nübar... qiymətlər” adlı həmin məqaləni təqdim edir:

Bu iqtisadiyyat ki var, hamımızın dəfələrlə baxdığı məlum filmdə aktyor Səməndər Rzayevin personajının dediyi kimi, həm vacibdir, həm də qəliz. Vacibliyini bilməyən, görməyən, yaşamayan yoxdur. Qəlizliyinə gəldikdə isə, burada məsələ bir qədər başqa cürdür.

Qısa və sadə dildə desək, iqtisadiyyat bazis kimi də, elm kimi də elə bir sahədir ki, burada səhv keçmir (səhv ediləndə qaş düzəldiləsi yerdə göz çıxır), yalan işləmir (hansısa yalan göstəricilər gec, ya tez real rəqəmlərlə təkzib edilir), gizlətmək mümkün olmur (iqtisadi siyasətin səfasını, yaxud cəfasını müxtəlif dərəcədə hamı yaşayır). Elə bu səbəblərə görədir ki, iqtisadiyyatı dövlətin sözü, hökumətin üzü hesab edirlər.

Nə isə, keçək mətləbə. Qızmar yaz günlərini yaşayırıq, hətta o dərəcədə ki, sanki yaydır. Havanın hərarəti 30 dərəcə civarındadır. Belə götürəndə, bu il heç əməlli-başlı qış da olmadı. Yüksək dağlıq ərazilərə yağan qarı nəzərə almasaq, ağ fəslin ləzzətini çıxara bilmədik. Əslində bütün bunlar Cənub ölkəsi üçün istisna kimi qəbul edilməməlidir, yəni normada elə belə də olmalıdır. Anormallıq 5-6 il əvvəlki 15-20 dərəcə şaxtalı qış idi ki, şükür, ondan sonra bir daha ölkəmizin qapısını döyməyib.

Hamının bildiklərini, gördüklərini, yaşadıqlarını xatırlamaqda məqsədimiz var. O da bundan ibarətdir ki, belə iqlim ilk növbədə kənd təsərrüfatı üçün çox əlverişlidir. Hətta qışda toxum səpilmiş sahələrin “yorğan”dan - qardan məhrum olmasının fəsadları baş versə belə, əkin-biçin üçün isti iqlimin üstünlükləri danılmazdır. Əgər bu zaman söhbət ziyanvericilərin əkilmiş və səpilmiş bitkilərə vurduğu, daha doğrusu, vura biləcəyi zərərdən gedirsə, onlara qarşı mübarizədə təbii vasitədən - qardan, şaxtadan savayı, digər qeyri-təbii üsullar da var və bütün Cənub ölkələrində, o cümlədən Azərbaycanda onlardan səmərəli istifadə edilir. Belə olmasaydı, Azərbaycanı deyə bilmərik, digər Cənub ölkələrində, məsələn, qonşu Türkiyə və İranda ildə 2-3 dəfə məhsul götürə bilməzdilər. İldə 2-3 dəfə məhsul isə təkcə bolluq və əlavə ixrac imkanı yox, həm də daxili bazarda ucuzluq deməkdir.

Nəhayət, gəlib çatdıq bayaqdan keçid etmək istədiyimiz qiymət məsələsinə. Bu günlər paytaxtdakı tanınan supermarketlər şəbəkəsinin mağazalarından birindən alış-veriş edirdik. Gözümüz meyvə-tərəvəz şöbəsindəki nübar... qiymətlərə sataşdı - gilas 17-18, adını göyçəyə dəyişmiş alça - 10-12, pomidor 3-5, xiyar 1,5-5 manat və s. Biz hələ mövsümü olmadığı üçün ərik və şaftalının, idxal edilmiş ekzotik meyvələrin qiymətlərinə toxunmuruq və belə meyvələrin imkanlı alıcılar üçün satıldığını anlayışla qəbul edirik.

Amma gilas da, alça da, xiyar-pomidor da özümüzdə yetişir və bir də mövsümüdür axı... Haradan götürülüb, necə hesablanıb, nəyə əsaslanıb və nəhayət, kimin üçün nəzərdə tutulub bu soyğunçu qiymətlər?! Deyirlər, ixrac artıb, ona görə də daxili bazarda bahalıqdır. Kökündən yalandır. Düzdür, ixrac artıb, lakin yerli istehlakın yox, istehsalın hesabına. Əks halda qıtlıq olardı, halbuki böyük bazarlardan və supermarketlərdən tutmuş məhəllə dükanlarınacan doludur alça-gilas və xiyar-pomidorla. Hamısında da qəpik-quruş fərqi ilə eyni qiymətə. O qiymətə ki, onlar orta statistik alıcının maddi imkanı xaricindədir.

Təkcə regionda deyil, bəlkə də dünyada Azərbaycandakı qədər və səviyyədə dövlət tərəfindən aqrar sektora hərtərəfli dəstək verilən ikinci bir ölkə tapmaq çətindir. Hansı ölkədə kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalçıları bütün növ vergilərdən azaddırlar?! Harada kəndliyə bir çox məhsullar üzrə əkdiyi hər hektara görə nağd formada subsidiya verilir?! Yaxud, hansı ölkənin fermeri güzəştli qiymətlə toxum, gübrə, cins heyvan, texnika ilə təmin olunur?! Bu cür güzəştlər birdirmi, beşdirmi, hansını deyəsən, hansını sadalayasan?! Hanı bəs bunların nəticələri? Əgər may ayında yaz meyvə-tərəvəzinin qiymətləri bu bahalıqdadırsa, icazə verin belə qənaətə gələk ki, dövlətin böyük səxavətlə kənd təsərrüfatına ayırdığı milyon manatlarla vəsaitdən nə istehsalçı yararlana bilir, nə də istehlakçı! Həmin vəsaitdən xeyir görən varsa, o da istehsalçı və istehlakçının arasına girmiş inhisarçı dəllallardır. Bəlkə də sərt qənaətdir, amma istehlak bazarında artıq neçə vaxtdır davam edən bu əsassız bahalığı başqa heç nə ilə izah etmək, sadəcə, mümkün deyil.

Yazımızın əvvəlində iqtisadi qanunauyğunluqları qeyd etdik. Həmin qanunauyğunluqlardan biri də qiymətlərin tələb-təklif əsasında formalaşmasıdır. Ancaq bu gün heç kim iddia edə bilməz ki, adlarını çəkdiyimiz və çəkmədiyimiz yaz nemətlərimizin nübar qiymətlərinin bu səviyyədə olmasının səbəbi tələbdir. Düzdür, tələb var, yazda kimin nəfsi alça-gilas, xiyar-pomidor istəmir ki... Lakin gəlin görək həmin istəyi qarşılamağa əksəriyyətin imkanı çatırmı? Təbii ki, yox. Evə qonaq gələndən gələnə az qala qramla alınan meyvə və tərəvəz hələ təklifin qarşılanması deyil. Elə isə bu, hansı iqtisadi qanunauyğunluğa əsaslanan təklifdir ki, onu tələb yox, tamam fərqli məlum amillər şərtləndirir?!

Azərbaycan həm də istehlakçıların hüquqlarının qorunması ilə məşğul olan çoxsaylı və çoxmərtəbəli dövlət qurumlarına malik ölkədir. İndiki struktur islahatlarında onların bəziləri birləşdirilir, bəzilərininsə səlahiyyətləri artırılır. Sözümüz bunda deyil. Məsələ ondadır ki, həmin çoxsaylı və çoxmərtəbəli qurumların heç biri indiyəcən ölkənin istehlak bazarında xüsusən qiymət özbaşınalığının qarşısını almaq üçün ciddi tədbirlər görə bilməmişlər. Yalnız ən yüksək səviyyədə bu sahədə onlara irad tutulandan sonra hərəkətə gəlmişlər, o da qaldırılan problem gündəmdən düşənəcən. Sonra yenidən görməli olduqları işlərini atıb öz işlərini davam etdiriblər. Nəticə göz qabağındadır: ölkədə istehlakçıların ən azından qiymət sarıdan nə hüquqları qorunur, nə də inhisarçılığa son qoyulur.

Biz hələ nisbətən yeni yaradılmış “Ərzaq məhsullarının tədarükü və təchizatı” ASC-ni demirik. Demirik ona görə ki, yəqin, çoxlarının yadından çıxıb belə bir vacib sahəyə cavabdeh olan (daha doğrusu, olmalı olan) qurumun varlığı. Yaradılanda hamı - istehsalçı da, istehlakçı da sevindi ki, nəhayət, kənd təsərrüfatı məhsulları tarladan, fermadan piştaxtaya gəlib çıxanacan əldən-ələ düşüb əsassız bahalaşmayacaq, bu işlə dövlət təşkilatı məşğul olacaq və bununla tədarük sahəsində rəqabət formalaşacaq və o da sonda ucuzluğa gətirib çıxaracaq. Lakin ASC-nin fəaliyyətə başlamasından (əgər belə demək mümkünsə) xeyli keçsə də, gözləntilər gözümüzdə qalıb. İnhisarçılar istehlak bazarında at oynatdıqları üçün qiymətlər də at belindədir. Bu yerdə inhisarçıların gücünə və bacarığına heyrət etməkdən savayı əlacımız qalmır. Əgər hətta dövlət tərəfindən görülən inzibati tədbirlərdən sonra (məsələn, kərə yağının qiyməti ilə bağlı) qiymətlər ucuzlaşmırsa, heyrətlənməyib nə edəsən?!

Amma bütün hallarda ümid yenə dövlətin bu sahədəki siyasətinə və yeni hökumətin əlaqədar mərkəzi icra orqanlarınadır. Məlum olduğu kimi, bu məsələyə birbaşa və ən çox aidiyyəti olan Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin rəhbərliyi dəyişdirilib, Antiinhisar Siyasəti və İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Dövlət Xidməti İqtisadiyyat Nazirliyinin tabeliyindən çıxarılaraq bazasında dövlət agentliyi yaradılıb. Sözsüz ki, bu kadr və struktur islahatlarının səbəbləri var və onların sırasında istehlak bazarındakı əsassız bahalığın olduğuna heç kim şübhə etmir. Şübhə edilməyən həm də yeni kadrların və qurumun qarşısında duran vəzifənin məsuliyyətli və mürəkkəb olmasıdır. Heç kimə bazar iqtisadiyyatı və bundan irəli gələn liberal qiymətlər şəraitində istehlak bazarına müdaxilə etmək asan gəlməsin, xüsusən də həmin müdaxiləni dövlət qurumları etməlidirsə. Bu səbəbdən müdaxilə zamanı elə üsul, elə tədbirlər seçilməlidir ki, onlar inzibati yox, iqtisadi xarakter daşısın, yəni nə bazar iqtisadiyyatının yazılmış və yazılmamış qaydaları, nə də istehsalçı və istehlakçıların hüquqları pozulsun. Bunun isə ilkin çarəsi inhisarçılığa qarşı mübarizəni gücləndirib sağlam rəqabətə meydan verməkdir. Çünki iqtisadiyyatın dəyişməz şərtləri məhz bu cür meydanda səmərə verir - səhv keçmir, yalan işləmir, gizlətmək mümkün olmur.

Qeyd edək ki, bi müddət əvvəl kənd təsərüfatı naziri Heydər Əsədov vəzifədən azad edilib. Onun yerinə İnam Kərimov təyin edilib.

MilliYol.Az



Xəbərin oxunma sayı : 1132

loading...

İqtisadiyyat

Önəmli

Son xəbərlər

23 İYUL 2018

13:17 Ögey oğlunu öldürən ata tutulub

13:13 “Azərbaycanın Naxçıvan istiqamətində qoşun cəmləşdirməsi bizi çox narahat edir...”

13:09 Bu ilin 6 ayı ərzində 1,5 tondan çox narkotik vasitə müsadirə edilib

13:05 Bakıda 17 yaşlı qız binanın damından özünü ataraq intihar edib

12:55 Mikroavtobus avtomobillə toqquşub – Ölən var

12:47 Sabahın hava proqnozu: Külək güclənəcək, arabir yağış yağacaq

12:42 “Real“dan daha bir transfer bombası: Messinin düşməni gəlir

12:36 Bu il Azərbaycanda 306 nəfər İİV-ə yoluxub

12:32 DİN Kürdəmirdə uşağın ögey atası tərəfindən öldürülməsi barədə rəsmi məlumat yaydı

12:24 Xalq şairinin Milli qəhrəman oğluna həsr etdiyi şeir

12:20 SOCAR Gürcüstanda yeni qaz kəmərləri alıb

12:16 ABŞ-da yaxalanan rus casusunun yeni əlaqələri üzə çıxıb –Maria Butina yüksək rütbəli məmurlarla görüşlərə qatılıb

12:12 Ərdoğan Putinlə görüşəcək –Cənubi Afrikada sammit keçiriləcək

12:05 Borca görə axtarışda olan 16 nəfər saxlanıldı

11:57 Abşeronda qız üstündə kütləvi dava: 1 ölü, 5 həbs

11:52 ABŞ Azərbaycan sərhədlərində dəhşətli planı işə salıb

11:47 Borca görə axtarışda olan 16 nəfər saxlanıldı

11:40 Axtarışda olan Azərbaycan vətəndaşı Rusiyada saxlanılıb

11:36 Transxəzər qaz kəmərinə yaşıl işıq? –Xəzərin statusu razılaşdırılsa belə, ortada yeni ciddi

11:32 “Kiminsə əriylə gəzmirəm “ - Nura

11:26 Tramp ABŞ-ın ünvanına təhlükələrlə bağlı Ruhaniyə xəbərdarlıq edib

11:22 Avropa ölkəsindən şok qərar: Cinsi əlaqə yaşı 14-ə endirildi

11:13 İstirahət günlərində 9 avtomobil qəzası olub - 5 ölü, 17 yaralı

11:09 Neft ucuzlaşıb

11:05 Rusiyanın Ermənistandakı hərbi bazasında genişmiqyaslı təlimlər başlayıb

10:58 Arzu Rəhimov haqqında şok iddialar...

10:55 MKİ analitikindən ABŞ prezidentinə məsləhətlər - TƏHLİL

10:48 “Röya yazdı ki, məni müzakirə etməyin“ - Afaq

10:44 Müdafiə Sənayesi Nazirliyində “Savaş çıxıb“...

10:38 Özildən almanlara türk cavabı– İrqçi münasibətə görə millidən getdi

10:34 NATO–nun sonu çatıb? – Blokun siyasi qərarlar almaq qabiliyyəti zəifləyib

10:30 İtkin düşmüş 3 yaşlı uşağın axtarışları davam etdirilir – FHN

10:26 Azərbaycanda qoyunların sayı azalıb –Dövlət Statistika Komitəsi

10:22 Çavuşoğlunun Azərbaycana səfərinin tarixi açıqlanıb

10:17 ABŞ İsrailin keçirdiyi əməliyyatı alqışladı

10:13 Bakıda çökən yol bərpa edilərək sürücülərin istifadəsinə verilib –Dövlət Agentliyi

10:09 Azərbaycanda ilk dəfə bələdiyyə məxsus müntəzəm marşrut xətti açılıb

10:05 Ruhanidən Trampa sərt xəbərdarlıq – “Şirin quyruğu ilə oynama”

10:00 Ağdamsız 25 il...

22 İYUL 2018

21:32 Akşenerdən bəyanat: “Yenidən namizəd olacağam”

21:04 Azərbaycan cüdoçusu Praqada gümüş medal qazanıb

20:44 “Rusiya hərbi bazası Ermənistan üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir”

20:33 “AB ilə ABŞ müharibədədir” – Fransa

20:12 Bakı bazarlarında xiyar bahalaşdı

19:55 Gəncə hadisələrilə bağlı daha 8 nəfər həbs olundu – 1 nəfər öldürülüb

19:05 Əfqanıstanın vitse-prezidenti 14 aydan sonra Kabilə qayıtdı və... partlayışla qarşılandı

18:40 ABŞ İrana qarşı total informasiya hucumuna start verib

18:20 İranda gün ərzində daha üç zəlzələ oldu: 20 nəfər xəsarət alıb

17:50 Britaniya Brexitlə əlaqədar Aİ-yə pul ödəməkdən imtina edə bilər

17:33 Kılıçdaroğlu CHP-dən gedəcəkmi? – Sirlər açılır

17:12 Dünya birjalarında kənd təssərrüfatı məhsulları neçəyədir?

16:50 “Rusiya Qarabağdakı hərbi hərəkətləri sakitcə müşahidə edə bilər”

16:33 750 min Suriya vətəndaşı evinə qayıdıb –BMT hesabat açıqladı

15:06 Kürdəmirdə qanlı faciə – Ögey ata 5 yaşlı uşağı döyüb öldürdü

14:24 Göyçayda toy mərasimində 14 nəfər zəhərlənib

14:20 Beynəlxalq Valyuta Fondunun rəhbəri: “Tramp dünya iqtisadiyyatına zərbə vuracaq“

14:00 Şamaxıda kütləvi dava baş verib, 4 nəfər ağır xəsarət alıb

13:41 Sabah hava necə olacaq?

11:43 Cəlilabadda dəhşət: 2 qardaş öldü

11:37 Fatimə Xatunu məhkəməyə verdi: “Qızıma söyüb...“

11:10 Çilidə zəlzələ olub – 5,2 bal

10:30 Ermənistan silahlı bölmələri atəşkəsi 93 dəfə pozub

10:10 Bu gün Azərbaycan milli mətbuatının 143-cü ildönümüdür

0:00 Azərbaycanda Milli Mətbuat Günü - 143 il

21 İYUL 2018

19:07 Acarıstanın yeni hökumət başçısı təsdiq olunub

18:17 Ermənistanın müdafiə naziri ordunu Naxçıvanla sərhədə topladı

18:03 “Putinin mövqeyi ciddidir, Moskvadan yenə təhlükə var”

17:49 Şəmkirdə ağır qəza: ölən var

17:33 Çimərliklərə gedənlərə xəbərdarlıq olundu

17:12 Prezident İlham Əliyev misirli həmkarını təbrik edib

16:44 “Qarabağ”ın albanlara qarşı oyununu norveçli hakimlər idarə edəcək

16:15 Zakir Həsənov döyüş hazırlığının artırılması üzrə tapşırıq verdi

16:00 Azərbaycanın şəhid olan əsgəri dəfn edilib - FOTO

15:50 Havanın temperaturu düşəcək, yağış yağacaq- Nazirlik

15:37 Gəncə hadisələri ilə bağlı daha 8 nəfər həbs olunub, 1 nəfər məhv edilib

14:57 Merkel Azərbaycana səfər edəcək

14:50 “Rusdilli təbəqə Damlaya qulaq asmır“ - Elşad Xose

14:25 Merkel Azərbaycana səfər edəcək

14:05 Azərbaycan Ordusunun əsgəri şəhid olub

13:05 5 min tələbə təhsilini yarımçıq qoyub – Təhsil haqları yenə bahalaşdırılıb

12:38 Abşeronda ağır yol qəzası:1 nəfər faciəvi şəkildə ölüb, yaralananlar var

11:40 “Azərenenerji” açıqlama verib- Ötən gecə baş vermiş qəza ilə bağlı

10:50 Bakı-Quba yolu ilə hərəkət edən sürücülərə xəbərdarlıq edilib- Dövlət Agentliyi

10:20 Bakıda gənc oğlan ürəyindən bıçaqlanaraq qətlə yetirilib

10:12 Sarkisyanın şəxsi cangüdəni azadlığa buraxılacaq

20 İYUL 2018

23:59 Tələbələrin köçürülməsi ilə bağlı sənəd qəbulu başa çatdı

23:47 Adnan Oktarın İsrailə necə casusluq etdiyi bəlli oldu

23:31 İsrail aviasiyası və tankları Qəzzaya zərbə endirdi

23:15 Bakıda yolu çökdürən zirzəmi sökülür - Video

22:53 Paşinyan: “Ermənistandakı korrupsiyanın həcmindən şoka düşmüşəm”

22:40 Şəkidə qəssablar tətil etdi – Yeni qaydalara etiraz edirlər

22:28 İlham Əliyevin Fransaya səfəri başa çatdı

22:14 İranın neft anbarında partlayış: ölənlər var

21:57 “Kamran Quliyev niyə istefa vermir?” - Aqil Abbas

21:44 Nazpəri dilə gəldi: “Sürücü, rəqqas yox, aşıq qızıyam”

21:30 Emmanuel Makronun adından Azərbaycan prezidentinin şərəfinə nahar verilib - Video

21:12 ABŞ Çindən gələn bütün mallara gömrük rüsumu tətbiq edə bilər

20:51 700 bal toplayan abituriyent: “Bir saata bütün sualları cavablandırdım”

20:39 Erməni çağırışçılar kütləvi dava saldılar

20:27 IV ixtisas qrup üzrə 700 bal toplayan gəncin FOTOsu

20:13 Bakıda ərəblərdən daha bir biabırçılıq – Video

19:57 Gürcüstanda fövqəladə hallar xidmətinin rəhbəri istefa verib

19:45 “BakuBus” avtobusları niyə gecikir?

19:31 Bakıda MDB Daxili İşlər Nazirləri Şurasının iclası keçirilib

19:15 Bakıda bağ sahəsində ağaclar yandı

18:51 Almaniyada piyadalara bıçaqla hücum edilib: 14 yaralı

18:39 Prezident kralı təbrik etdi

18:21 Taliblər əfqan polisinə hücum etdi: 12 ölü

18:09 Bu il müəllim işləmək üçün qeydiyyatdan keçən namizədlərin sayı 50 mindən çox olub

17:55 Saatlıda 54 yaşlı kişinin meyiti aşkarlanıb

17:48 Nazir: “Təhsil sistemində hər il 3-5% yenilənməyə nail olunur“

17:44 Rihanna milyarder sevgilisindən ayrıldı

17:36 “51 azərbaycanlı Almaniyadan Azərbaycana deportasiya edilib”

17:32 Bu il “BakuBus” 85 sürücünü işdən azad edib

17:27 OPEC+ platforması əsasında yeni təşkilat fəaliyyyətə başlaya bilər

17:22 I və IV ixtisas qruplarının imtahan nəticələri açıqlanıb

17:17 Beş Xəzəryanı ölkə Xəzər dənizi ilə bağlı protokol imzalayıb

17:13 Dolların iyulun 23-nə olan məzənnəsi

17:13 İtaliyalı nazir bank dələduzluğunda ittiham olunur

17:09 Sabiq Cənubi Koreya prezidentinə əlavə 8 il həbs cəzası verildi



loading...
“Elçibəy gənclərin gözü ilə” mövzusunda tədbir keçirilib

“Əbülfəz Elçibəy-80” İctimai Təşkilat Komitəsi “Elçibəy Gənclərin gözü ilə” mövzusunda tədbir keçirib
Bu insanlar ölülərlə əlaqəyə girirlər və... - Tanınmış şaman hər şeyi açdı

Sosioloq, türkoloq, araşdırmaçı, TÜRKSOY-un üzvi, "Şaman. Təbiət qüvvələri oyananda" kitabının müəllifi, əslən xakas türklərindən olan və tanınmış şaman Timur Davletovun Publika.az-a müsahibəsi
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016