“Kontakt Home“ mağazalar şəbəkəsi müştəriləri necə aldadır? Xocavənd DSMF-nin müdiri “rüşvəti salam əvəzinə alır”.. Beyləqanın icra başçısı meydan sulayır... - Qarşısına çıxanı əzir... dağıdır... Xocavənddə Məmmədovların “musiqi bazarı“
 

Rəsmi qəzet Heydər Əsədovu vurdu: “Hanı kəndliyə, fermerə edilən güzəştlərin nəticələri?“

Tarix 12.05.18, 12:43

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Rəsmi “Azərbaycan” qəzetinin bugünkü sayında kənd təsərrüfatı məhsulları qiymətlərinin baha qiymətə satılmasını tənqid edən məqalə dərc olunub.


MilliYol.Az “Nübar... qiymətlər” adlı həmin məqaləni təqdim edir:

Bu iqtisadiyyat ki var, hamımızın dəfələrlə baxdığı məlum filmdə aktyor Səməndər Rzayevin personajının dediyi kimi, həm vacibdir, həm də qəliz. Vacibliyini bilməyən, görməyən, yaşamayan yoxdur. Qəlizliyinə gəldikdə isə, burada məsələ bir qədər başqa cürdür.

Qısa və sadə dildə desək, iqtisadiyyat bazis kimi də, elm kimi də elə bir sahədir ki, burada səhv keçmir (səhv ediləndə qaş düzəldiləsi yerdə göz çıxır), yalan işləmir (hansısa yalan göstəricilər gec, ya tez real rəqəmlərlə təkzib edilir), gizlətmək mümkün olmur (iqtisadi siyasətin səfasını, yaxud cəfasını müxtəlif dərəcədə hamı yaşayır). Elə bu səbəblərə görədir ki, iqtisadiyyatı dövlətin sözü, hökumətin üzü hesab edirlər.

Nə isə, keçək mətləbə. Qızmar yaz günlərini yaşayırıq, hətta o dərəcədə ki, sanki yaydır. Havanın hərarəti 30 dərəcə civarındadır. Belə götürəndə, bu il heç əməlli-başlı qış da olmadı. Yüksək dağlıq ərazilərə yağan qarı nəzərə almasaq, ağ fəslin ləzzətini çıxara bilmədik. Əslində bütün bunlar Cənub ölkəsi üçün istisna kimi qəbul edilməməlidir, yəni normada elə belə də olmalıdır. Anormallıq 5-6 il əvvəlki 15-20 dərəcə şaxtalı qış idi ki, şükür, ondan sonra bir daha ölkəmizin qapısını döyməyib.

Hamının bildiklərini, gördüklərini, yaşadıqlarını xatırlamaqda məqsədimiz var. O da bundan ibarətdir ki, belə iqlim ilk növbədə kənd təsərrüfatı üçün çox əlverişlidir. Hətta qışda toxum səpilmiş sahələrin “yorğan”dan - qardan məhrum olmasının fəsadları baş versə belə, əkin-biçin üçün isti iqlimin üstünlükləri danılmazdır. Əgər bu zaman söhbət ziyanvericilərin əkilmiş və səpilmiş bitkilərə vurduğu, daha doğrusu, vura biləcəyi zərərdən gedirsə, onlara qarşı mübarizədə təbii vasitədən - qardan, şaxtadan savayı, digər qeyri-təbii üsullar da var və bütün Cənub ölkələrində, o cümlədən Azərbaycanda onlardan səmərəli istifadə edilir. Belə olmasaydı, Azərbaycanı deyə bilmərik, digər Cənub ölkələrində, məsələn, qonşu Türkiyə və İranda ildə 2-3 dəfə məhsul götürə bilməzdilər. İldə 2-3 dəfə məhsul isə təkcə bolluq və əlavə ixrac imkanı yox, həm də daxili bazarda ucuzluq deməkdir.

Nəhayət, gəlib çatdıq bayaqdan keçid etmək istədiyimiz qiymət məsələsinə. Bu günlər paytaxtdakı tanınan supermarketlər şəbəkəsinin mağazalarından birindən alış-veriş edirdik. Gözümüz meyvə-tərəvəz şöbəsindəki nübar... qiymətlərə sataşdı - gilas 17-18, adını göyçəyə dəyişmiş alça - 10-12, pomidor 3-5, xiyar 1,5-5 manat və s. Biz hələ mövsümü olmadığı üçün ərik və şaftalının, idxal edilmiş ekzotik meyvələrin qiymətlərinə toxunmuruq və belə meyvələrin imkanlı alıcılar üçün satıldığını anlayışla qəbul edirik.

Amma gilas da, alça da, xiyar-pomidor da özümüzdə yetişir və bir də mövsümüdür axı... Haradan götürülüb, necə hesablanıb, nəyə əsaslanıb və nəhayət, kimin üçün nəzərdə tutulub bu soyğunçu qiymətlər?! Deyirlər, ixrac artıb, ona görə də daxili bazarda bahalıqdır. Kökündən yalandır. Düzdür, ixrac artıb, lakin yerli istehlakın yox, istehsalın hesabına. Əks halda qıtlıq olardı, halbuki böyük bazarlardan və supermarketlərdən tutmuş məhəllə dükanlarınacan doludur alça-gilas və xiyar-pomidorla. Hamısında da qəpik-quruş fərqi ilə eyni qiymətə. O qiymətə ki, onlar orta statistik alıcının maddi imkanı xaricindədir.

Təkcə regionda deyil, bəlkə də dünyada Azərbaycandakı qədər və səviyyədə dövlət tərəfindən aqrar sektora hərtərəfli dəstək verilən ikinci bir ölkə tapmaq çətindir. Hansı ölkədə kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalçıları bütün növ vergilərdən azaddırlar?! Harada kəndliyə bir çox məhsullar üzrə əkdiyi hər hektara görə nağd formada subsidiya verilir?! Yaxud, hansı ölkənin fermeri güzəştli qiymətlə toxum, gübrə, cins heyvan, texnika ilə təmin olunur?! Bu cür güzəştlər birdirmi, beşdirmi, hansını deyəsən, hansını sadalayasan?! Hanı bəs bunların nəticələri? Əgər may ayında yaz meyvə-tərəvəzinin qiymətləri bu bahalıqdadırsa, icazə verin belə qənaətə gələk ki, dövlətin böyük səxavətlə kənd təsərrüfatına ayırdığı milyon manatlarla vəsaitdən nə istehsalçı yararlana bilir, nə də istehlakçı! Həmin vəsaitdən xeyir görən varsa, o da istehsalçı və istehlakçının arasına girmiş inhisarçı dəllallardır. Bəlkə də sərt qənaətdir, amma istehlak bazarında artıq neçə vaxtdır davam edən bu əsassız bahalığı başqa heç nə ilə izah etmək, sadəcə, mümkün deyil.

Yazımızın əvvəlində iqtisadi qanunauyğunluqları qeyd etdik. Həmin qanunauyğunluqlardan biri də qiymətlərin tələb-təklif əsasında formalaşmasıdır. Ancaq bu gün heç kim iddia edə bilməz ki, adlarını çəkdiyimiz və çəkmədiyimiz yaz nemətlərimizin nübar qiymətlərinin bu səviyyədə olmasının səbəbi tələbdir. Düzdür, tələb var, yazda kimin nəfsi alça-gilas, xiyar-pomidor istəmir ki... Lakin gəlin görək həmin istəyi qarşılamağa əksəriyyətin imkanı çatırmı? Təbii ki, yox. Evə qonaq gələndən gələnə az qala qramla alınan meyvə və tərəvəz hələ təklifin qarşılanması deyil. Elə isə bu, hansı iqtisadi qanunauyğunluğa əsaslanan təklifdir ki, onu tələb yox, tamam fərqli məlum amillər şərtləndirir?!

Azərbaycan həm də istehlakçıların hüquqlarının qorunması ilə məşğul olan çoxsaylı və çoxmərtəbəli dövlət qurumlarına malik ölkədir. İndiki struktur islahatlarında onların bəziləri birləşdirilir, bəzilərininsə səlahiyyətləri artırılır. Sözümüz bunda deyil. Məsələ ondadır ki, həmin çoxsaylı və çoxmərtəbəli qurumların heç biri indiyəcən ölkənin istehlak bazarında xüsusən qiymət özbaşınalığının qarşısını almaq üçün ciddi tədbirlər görə bilməmişlər. Yalnız ən yüksək səviyyədə bu sahədə onlara irad tutulandan sonra hərəkətə gəlmişlər, o da qaldırılan problem gündəmdən düşənəcən. Sonra yenidən görməli olduqları işlərini atıb öz işlərini davam etdiriblər. Nəticə göz qabağındadır: ölkədə istehlakçıların ən azından qiymət sarıdan nə hüquqları qorunur, nə də inhisarçılığa son qoyulur.

Biz hələ nisbətən yeni yaradılmış “Ərzaq məhsullarının tədarükü və təchizatı” ASC-ni demirik. Demirik ona görə ki, yəqin, çoxlarının yadından çıxıb belə bir vacib sahəyə cavabdeh olan (daha doğrusu, olmalı olan) qurumun varlığı. Yaradılanda hamı - istehsalçı da, istehlakçı da sevindi ki, nəhayət, kənd təsərrüfatı məhsulları tarladan, fermadan piştaxtaya gəlib çıxanacan əldən-ələ düşüb əsassız bahalaşmayacaq, bu işlə dövlət təşkilatı məşğul olacaq və bununla tədarük sahəsində rəqabət formalaşacaq və o da sonda ucuzluğa gətirib çıxaracaq. Lakin ASC-nin fəaliyyətə başlamasından (əgər belə demək mümkünsə) xeyli keçsə də, gözləntilər gözümüzdə qalıb. İnhisarçılar istehlak bazarında at oynatdıqları üçün qiymətlər də at belindədir. Bu yerdə inhisarçıların gücünə və bacarığına heyrət etməkdən savayı əlacımız qalmır. Əgər hətta dövlət tərəfindən görülən inzibati tədbirlərdən sonra (məsələn, kərə yağının qiyməti ilə bağlı) qiymətlər ucuzlaşmırsa, heyrətlənməyib nə edəsən?!

Amma bütün hallarda ümid yenə dövlətin bu sahədəki siyasətinə və yeni hökumətin əlaqədar mərkəzi icra orqanlarınadır. Məlum olduğu kimi, bu məsələyə birbaşa və ən çox aidiyyəti olan Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin rəhbərliyi dəyişdirilib, Antiinhisar Siyasəti və İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Dövlət Xidməti İqtisadiyyat Nazirliyinin tabeliyindən çıxarılaraq bazasında dövlət agentliyi yaradılıb. Sözsüz ki, bu kadr və struktur islahatlarının səbəbləri var və onların sırasında istehlak bazarındakı əsassız bahalığın olduğuna heç kim şübhə etmir. Şübhə edilməyən həm də yeni kadrların və qurumun qarşısında duran vəzifənin məsuliyyətli və mürəkkəb olmasıdır. Heç kimə bazar iqtisadiyyatı və bundan irəli gələn liberal qiymətlər şəraitində istehlak bazarına müdaxilə etmək asan gəlməsin, xüsusən də həmin müdaxiləni dövlət qurumları etməlidirsə. Bu səbəbdən müdaxilə zamanı elə üsul, elə tədbirlər seçilməlidir ki, onlar inzibati yox, iqtisadi xarakter daşısın, yəni nə bazar iqtisadiyyatının yazılmış və yazılmamış qaydaları, nə də istehsalçı və istehlakçıların hüquqları pozulsun. Bunun isə ilkin çarəsi inhisarçılığa qarşı mübarizəni gücləndirib sağlam rəqabətə meydan verməkdir. Çünki iqtisadiyyatın dəyişməz şərtləri məhz bu cür meydanda səmərə verir - səhv keçmir, yalan işləmir, gizlətmək mümkün olmur.

Qeyd edək ki, bi müddət əvvəl kənd təsərüfatı naziri Heydər Əsədov vəzifədən azad edilib. Onun yerinə İnam Kərimov təyin edilib.

MilliYol.Az



Xəbərin oxunma sayı : 1132

loading...

İqtisadiyyat

Önəmli

Son xəbərlər

20 MAY 2018

20:08 Ötən il axtarışda olan 55 insan alverçisinin 32-si tutulub

20:00 Ukrayna MDB çərçivəsində imzalanmış müqavilələrdən çıxmaq niyyətindədir

19:35 Türkiyədə iki terrorçu məhv edildi

19:10 Misirdə avtobus qəzası: Ölənlər var

18:50 Ağ Ev: Trampla Kim Çen Inın görüşü ləğv edilməyib

18:17 Həyat yoldaşına 300 minlik avtomobil aldı

17:42 “Yaranmış vəziyyətə görə məsuliyyət tam şəkildə Ermənistanın üzərinə düşür”

17:15 Qazaxıstanda neft yatağında yanğın baş verib

17:01 “Bild”: Putin Merkeli təhqir etdi

16:40 Roman Abramoviçi Britaniyadan qovurlar

16:21 Azərbaycan hərbçisi şəhid oldu

15:33 Ermənistanda yeni etiraz aksiyaları başlaya bilər

14:20 Sabiq nazir əfv üçün müraciət edib - MTN rəhbəri bağışlanmasını istəyir

12:35 “Rəsulzadənin, Elçibəyin, Heydər Əliyevin adlarına universitetlər açaq”

11:30 Bakının mərkəzində əməliyyat: bankı yarmaq istəyən 17 yaşlı gənc saxlanılıb

10:20 Bu gün I və IV qruplar üzrə ali məktəblərə qəbul imtahanı keçirilir

19 MAY 2018

21:30 Putin: Yeni nüvə silahları növbəti illərdə istifadəyə veriləcək

20:40 Rusiya XİN Azərbaycanın tənqidinə reaksiya verib

19:40 Britaniya şahzadəsi evləndi - baş nazir toya dəvət edilməyib

18:10 Ermənistanın yeni xarici işlər naziri Qarabağa gəldi

16:20 Prezident İlham Əliyev Kamerun prezidentini təbrik edib

16:00 DSMF-nin 5 rayon şöbəsinin müdiri vəzifəsinə təyinatlar olub – Siyahı

15:47 Əkin yerlərinin yandırılması ilə bağlı daha bir qadağa

15:30 Kadırovun sabiq köməkçi Azərbaycan biznesmeninin qətlində ittiham edilir

15:14 İraqda parlament seçkilərində iranyönlülər qalib gəlib

14:57 Narkotik və güclü psixotrop tərkibli həblər satan şəxslər saxlanıldı

14:41 ABŞ maliyyə nazirliyi Venesuela prezidentini narkotacir adlandırdı

14:27 Ləğv prosesində olan “Dəmirbank”ın kreditorlar komitəsi yaradılıb

14:12 Sabaha olan hava proqnozu

13:40 BMT qərarına İsrailin cavabı: Riyakar qurum

13:27 Həbxsanadakı ərinə narkotik gətirərkən yaxalandı - Şəkidə

13:15 Moskva-Həştərxan təyyarəsi geri qayıtdı - Mühərrik sıradan çıxıb

12:53 İlham Əliyev Kuba rəhbərinə başsağlığı verdi

12:40 Bu ilin ümumdaxili məhsulunun həcmi açıqlandı

12:26 Aİ və Azərbaycan arasında yeni saziş nə vaxt imzalanacaq? - Rəsmi cavab

12:11 “2020-ci ildə “ASAN Xidmət” Azərbaycanı tam əhatə edəcək” – Ülvi Mehdiyev

11:56 Hindistanda ağır yol qəzası baş verib, 19 ölü, 7 yaralı

11:40 Bakının 2 yerində hərəkət qismən məhdudlaşdırılır

11:29 İki rayona yeni polis rəisi təyin edilib

11:13 Saxta əlilliklə bağlı araşdırmalar başladı – həbslər gözlənilir

10:50 Məmmədyarov Qəzza hadisələrinə dair mövqeyini açıqlayıb

10:37 75 yaşlı kişi özünü asıb

10:19 Cəbhədə vəziyyət gərginləşib

10:00 Neftin qiyməti 81 dolları keçdi

18 MAY 2018

23:28 Prezident İlham Əliyev bu şəxslərlə bağlı sərəncam verdi

22:33 Cənubi Qafqazda yeni qaynar nöqtə yaranır

21:40 “Burada qəbahət olan nədir?”

20:12 Mehriban Əliyeva Koişiro Matsuuranın 80 illiyi münasibətilə keçirilən konfransda iştirak edib

19:20 Qaradağ İcra Hakimiyyəti jurnalistləri mükafatlandırıb

18:33 Diaspor və İctimai Təşkilatların Əməkdaşlıq Platforması kampaniyaya başladı

18:00 Bakıda yol niyə çökdü? - Səbəb +Fotolar

17:53 Təhsil naziri rektorlara tapşırıq verdi

17:47 Britaniyada zəhərlənən Sergey Skripal xəstəxanadan buraxılıb

17:41 Ötən il dövlət qurumları 42 mln. manat vəsaitin təyinatını dəyişdirib

17:35 İsrail aeroportunda reyslər gecikir - Yanğın olub

17:29 BMT-dən Qəzza açıqlaması : “İsrailin etdikləri müharibə cinayətidir”

17:23 Şamaxı sakini Rusiyadan evinə qayıdaraq özünü asıb

17:17 Leps yıxıldı, qabırğaları sındırdı - Xəstəxanaya yerləşdirilib

17:10 Azərbaycanda 26 mindən çox uşaq bu xəstəlikdən əziyyət çəkir

17:03 “Röyanın konsertində dicey olublar” - Roza əkizlərdən danışdı

16:57 İran prezidenti İstanbula getdi

16:50 Bakının Xətai prospektində hərəkət qismən məhdudlaşdırılır

16:48 Ermənistanın müdafiə və xarici işlər nazirləri Naxçıvan sərhədində - Foto

16:46 “Hüseyn Abdullayev ölər, ancaq yalvarmaz, sınmaz!” – “Quska”dan ilk açıqlama

16:44 “Qaçqınkom”un daha bir şöbə müdiri işdən çıxarılıb

16:38 Qafqaz müsəlmanları İdarəsi bəyanat yaydı

16:33 Mərhum nazirin villası sökülür - Fotolar

16:30 Şirvanda quldurluqda şübhəli bilinən şəxs saxlanıldı

16:22 İsrail İordaniya ilə sərhəddə divar tikintisini yekunlaşdırdı

16:15 “Bank Respublika”nın əməkdaşları haqqında cinayət işi başlanıb

16:07 Putin Rusiya hökümətinin yeni tərkibini təstiqləyib

15:59 Hesablama Palatasının səlahiyyətləri artırıldı

15:54 Amerikalılar Sarkisyanlar ailəsinin hesablarını dondurdu

15:52 İşdən çıxarılacaq digər icra başçıları – Adlar

15:50 Mikayıl İsmayılovun fermasında SOCAR-ın qul kimi işləyən əməkdaşları

15:48 “Niyə beynəlxalq aləmdə irad almalıyıq?!” - Zahid Oruc

15:42 Uşaqların 1 yaşından bağçaya verilməsi rəsmiləşdi

15:35 “Etirazımız Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinə çatdırılacaq” - Hikmət Hacıyev

13:57 4 azyaşlı qan parçalanması səbəbi ilə xəstəxanaya yerləşdirildi

13:51 Səməd Seyidov: “Sanksiyaya məruz qalmağımdan şərəf duyuram”

13:45 Rusiya aviadaşıyansız qaldı - “Kuznetsov” tərsanəyə göndərilib

13:39 “Səməd Seyidov niyə hədəf seçildi?” - Deputatlar dəstək oldu

13:33 Leysan yağacaq, dolu düşəcək - Xəbərdarlıq

13:27 Arvadını benzinlə yandıran şəxsə ağır cəza verildi

13:21 Bu il 193 nəfər İİV-ə yoluxub - 16 nəfər ölüb

13:15 Türkiyə parlamentində erməni deputatın toxunulmazlığı ləğv oluna bilər

13:10 Premyer Liqanın sonuncusu ÇL qalibindən çox qazandı

13:04 Azərbaycanda BU SƏNƏDLƏR üçün yeni rüsumlar tətbiq edilə bilər

12:59 DİM-dən rus bölməsinin abituriyentlərinə MÜRACİƏT

12:53 “Mən də xanımam, ürəyim var” - Sevda

12:47 Netanyahudan “toyuq rəqsi” - Video

12:41 Naxçıvan ordusu, prezident Əliyevin son çıxışı və Ermənistanda panik müzakirələr

12:35 Avstriya Türkiyə vətəndaşlarını deportasiya edir

12:29 Bir sıra yollarda hərəkət qismən məhdudlaşdırılır

12:23 DYP xəbərdarlıq etdi - 200 manat cərimə və ya 1 ay həbs

12:17 Azərbaycanda 900-dən çox insan İİV-dən ölüb

12:11 Yerevan yenə qarışdı - Bu dəfə baş prokurorun istefası tələb olunur

12:06 Sabah voleybol millimiz Qızıl Avropa Liqasında mübarizəyə başlayacaq

12:00 Serbiya prezidenti Azərbaycana səfərə gələcək

11:55 Araz Abdullayev Kipr klubundan rəsmən ayrıldı

11:50 Meksikadan miqrantlara “heyvan” deyən Trampa sərt reaksiya

11:46 Həbs olunan yazıçıya şər atıblar – Yeni İddia

11:41 Tovuzda 41 yaşlı qadın faciəvi şəkildə öldü

11:37 Nəsimi Paşayev istefa verdi

11:32 Bakının mərkəzində balkon aşdı

11:28 Tramp NATO ölkələri üçün kvota təyin edir: “ÜDM-nin 4 faizi...”

11:23 Özbəkistanda güclü daşqınlar nəticəsində azı 5 nəfər həyatını itirib

11:19 Buffon PSJ-yə keçə bilər

11:14 “Aİ-nin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həllində iştirakı fəallaşdırılmalıdır”

11:10 ABŞ MKİ direktoru qadın oldu

11:06 Cəbhədə gərginlik: kəndlərimiz atəşə tutuldu

11:03 “Kölgə iqtisadiyyatına” qarşı birgə əməliyyatın pərdəaxrası...

11:01 Pxenyan Seulu həyasızlıqda ittiham edib

10:57 Avtomobillərin gömrük nəzarəti qaydaları dəyişdi

10:52 “Məşhur olmaq istəyirsənsə, soyun, ya da...” - Sevinc

10:48 Lerik meşələrini qıranlarla bağlı rəsmi məlumat

10:43 “Səylərimi artıracam” – Anjey Kaspşik

10:39 Trampdan Kim Çenə inanılmaz hədə: Qəzzafi kimi...

10:35 Laçının işğalından 26 il ötür

10:31 500 məhbus əfv ediləcək - Onların arasında “ömürlüklər” də var



loading...
Azərbaycanlı jurnalistlə erməni lideri bir-birinə bağlayan nədir?

“Cəsarətlidir, ağıllıdır… o, Ermənistanın Saakaşvilisi olacaq…”
“Prezidentin milli birlik mesajı bütün xalqları birləşdirir” - Niyaz Niftiyev

"Azərbaycan ölkə daxilində dinlərarası, millətlərarası münasibətlərin tənzimlənməsində çox böyük uğurlara nail olub və biz son 15 il ərzində bunu dünyaya nümayiş etdirmişik”
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016