“Kontakt Home“ mağazalar şəbəkəsi müştəriləri necə aldadır? Xocavənd DSMF-nin müdiri “rüşvəti salam əvəzinə alır”.. Beyləqanın icra başçısı meydan sulayır... - Qarşısına çıxanı əzir... dağıdır... Xocavənddə Məmmədovların “musiqi bazarı“
 

Neftin bahalaşmasında Tramp və Qüds izləri: qiymətlər 100 dollara çatacaqmı?

Tarix 15.05.18, 15:59

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


İran neftinə embarqo daha çox Rusiya və Səudiyyə Ərəbistanının maraqlarına cavab verir


Birjalarda neftin qiyməti 78 dolları keçib və bu qiymət sonuncu dəfə 2014-cü ilin noyabrın sonunda müşahidə olunub. Bu, "qara qızıl"ın qiymətlərinin 3,5 illik maksimuma çatması deməkdir. Adətən belə hallarda səbəbləri axtarmaq müəyyən dərəcədə çətin olur. Çünki neft bazarında qiymətlərə təsir edən amillər olduqca çoxdur, lakin indiki halda səbəblər sırf geosiyasi amillərlə bağlıdır.
 
Beləliklə, son 10-12 gün ərzində iki ciddi hadisə baş verib ki, onların hər ikisi neftin bahalaşmasına səbəb olub. Qiymətlərin dinamikası da bunu əks etdirir. Bu nəticədir, səbəblər isə başqadır.
 
İlk və ən əsas səbəb ABŞ prezidenti Donald Trampın İranla nüvə razılaşmasına dair sazişdən çıxmasını göstərmək olar. Həmin proqram 2015-ci ildə, uzunmüddətli və son dərəcədə çətin keçən danışıqlardan sonra imzalanıb. Obama administrasiyası dövründə ABŞ altıtərəfli sazişə imza atmışdı, proqrama əsasən İran nüvə proqramından imtina edir, ABŞ və digər Qərb ölkələri bunun əvəzinə İrana qarşı sanksiyaları aradan qaldırır və ya əhəmiyyətli dərəcədə yumşaldır. Nəticədə, İran nefti yenidən dünya bazarına maneəsiz çıxmağa başlayıb. Tramp isə Obamadan fərqli mövqedədir, Vaşinqtonun bu razılaşmaya imza atmasını pisləyirdi və bu məsələni hətta seçkiqabağı proqramının əsas istiqamətlərindən biri elan etmişdi. Bu baxımdan ABŞ-ın sazişdən çıxması yalnız vaxt məsələsi idi.
 
ABŞ-ın son addımından sonra bazar iştirakçıları İrana qarşı yeni sanksiyaların tətbiqindən ehtiyatlanır. Bu, avtomatik olaraq bazarda təklifin azalması, qiymətlərin artması deməkdir. İran neftinə qarşı embarqo tətbiq olunsa, bazardakı boşluğu tutmağa əsas namizədlər Səudiyyə Ərəbistanı və Rusiyadır. Yəni söhbət ondan gedir ki, əgər bu baş versə, Səudiyyə Ərəbistanı və Rusiya hasilatı artıracaq.
 
Məsələyə bir də daha geniş prizmadan baxaq. Belə ki, son il yarım ərzində neft bazarında yaradılmış qiymət sabitliyində ən böyük rolu OPEC+ adlanan proqram oynayıb. Həmin proqram çərçivəsində OPEC üzvləri + OPEC-ə daxil olmayan əksər neft ixracatçıları hasilatı müəyyən edilmiş səviyyədə dondurublar. Əgər İrana qarşı sanksiyalar bərpa olunsa, Səudiyyə Ərəbistanı və Rusiya bazarı ələ keçirmək üçün Rusiya hasilatını artıracaq, OPEC+ proqramının digər üzvləri də prosesdən kənarda qalmayacaqlar. Faktiki olaraq, belə olan halda saziş qüvvədən düşmüş sayıla və neft bazarında çaxnaşma yarana bilər. Bu məsələyə biz bir daha qayıdacağıq.
 
İkinci səbəb daha xronikaldır və ola bilsin ki, onun təsiri həm birincidən daha zəif, həm də qısamüddətlidir. Belə ki, ABŞ İsraildəki səfirliyini Tel-Avivdən Qüdsə köçürüb. Qüdsdə ABŞ səfirliyinin açılması fələstinlərlə İsrail ordusu ilə toqquşmalara gətirib çıxarıb ki, nəticədə onlarla fələstinli öldürülüb. Dərhal regionun və dünyanın ölkələrdə reaksiya verərək ABŞ-ın səfirliyi Qüdsə köçürməsini, İsrailin isə fələstinlilərə qarşı güc tətbiq etməsini pisləyiblər. Lakin fakt faktlığında qalır və həmin hadisənin neft bazarına dolayı olsa da təsiri mövcuddur. Həmişəki kimi Yaxın Şərqdə nisbətən ciddi hadisələr neft bazarına təsir edir, çünki həmin region qeosiyasi baxımından sönməyən alova bənzəyir. Əksər neft ixracatçıları həmin regionda yerləşir və bölgədə ciddi siyasi-hərbi qarşıdurma yaranan kimi neft bazarı iştirakçıları və əsasən də neft fyuçersləri üzrə treyderlər müvafiq qərarlar qəbul edirlər. İndiki halda hamı həmin regiondan neft tədarükündə çətinliklər olacağını ehtimal edir və və nəticədə qiymətləri artması baş verir.
 
Beləliklə, ilk növbədə İranla yaranmış vəziyyətə, sanksiyaların bərpası ehtimallara əsaslanaraq bəzi analitiklər neftin qiymətinin yaxın zamanda hətta 100 dollara çatmasını proqnozlaşdırırlar. İlk baxışdan bu proqnozlar tam əsaslı görünür, lakin burada bir məqam da var. Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, İran neftinin yerini dünya bazarında tutmaq istəyənlərin sayı az deyil, bunlar ilk növbədə Rusiya və Səudiyyə Ərəbistanıdır. Əgər İran nefti sanksiyalar altına düşsə, OPEC+ sazişi çərçivəsində qəbul edilmiş kvotalar digər üzv ölkələr tərəfindən təmin edilə bilər. Sual olunur, kvotanı doldurmağa ilk olaraq hansı ölkə nail olacaq? Bu cavab gözləyən, üstəlik OPEC+ sazişinin dağıdacaq  sualdır. Yəni neft bazarında tarazlığı saxlamaq üçün İranın payı OPEC+ sazişin üzvləri arasında mütənasib şəkildə bölünəcəksə, ciddi heç nə baş verməz. Lakin bu ideal variantdır, reallıqda isə  sərbəstləşmiş hasilat gücləri arasında mübahisələr yaranacaq. Nəticədə, əks reaksiya başlaya bilər və OPEC+ sazişinin üzvləri hasilatı yenidən artırmağa başlayacaq.
 
Əlbəttə ki, bu yalnız nəzəri ehtimallardır, amma hazırda neftin qiyməti barədə danışarkən yalnız İrana qarşı sanksiyaların bərpası nəticəsində neft bazarında təklifin azalmasını qeyd etmək düzgün olmaz. Unutmaq olmaz ki, hazırda neft bazarında sabitlik məhz OPEC+ sazişin hesabına bərqərar olub. OPEC və digər neft ixrac edən ölkələr dəfələrlə bəyan ediblər ki, hazırda neftin ədalətli qiyməti 60-70 dollardır,qiymət 100 dollara istiqamətlənsə, OPEC+ sazişi əhəmiyyətini itir, çünki onun məqsədi neftin bahalaşmasına nail olmaq yox, ucuzlaşmasına imkan verməməkdir. ABŞ-ın atdığı addımlara görə neftin bahalaşması davam etsə və qiymətlərin yüksək səviyyədə sabitləşməsi ehtimalı yaransa, neft ixrac edən ölkələr hasilatı artıra bilər. Hətta əgər hasilatın artması nəzarətsiz xarakteri alsa belə, təklif tez bir zamanda tələbatı üstələyəcək və nəticədə gözlənilən bahalaşma əvəzinə ucuzlaşma baş verə bilər. Göründüyü kimi, yaranmış vəziyyətin səbəbləri məlum, nəticələri isə sual altındadır.(lent.az)



Xəbərin oxunma sayı : 481

loading...

Analiz

Önəmli

Son xəbərlər

20 MAY 2018

20:08 Ötən il axtarışda olan 55 insan alverçisinin 32-si tutulub

20:00 Ukrayna MDB çərçivəsində imzalanmış müqavilələrdən çıxmaq niyyətindədir

19:35 Türkiyədə iki terrorçu məhv edildi

19:10 Misirdə avtobus qəzası: Ölənlər var

18:50 Ağ Ev: Trampla Kim Çen Inın görüşü ləğv edilməyib

18:17 Həyat yoldaşına 300 minlik avtomobil aldı

17:42 “Yaranmış vəziyyətə görə məsuliyyət tam şəkildə Ermənistanın üzərinə düşür”

17:15 Qazaxıstanda neft yatağında yanğın baş verib

17:01 “Bild”: Putin Merkeli təhqir etdi

16:40 Roman Abramoviçi Britaniyadan qovurlar

16:21 Azərbaycan hərbçisi şəhid oldu

15:33 Ermənistanda yeni etiraz aksiyaları başlaya bilər

14:20 Sabiq nazir əfv üçün müraciət edib - MTN rəhbəri bağışlanmasını istəyir

12:35 “Rəsulzadənin, Elçibəyin, Heydər Əliyevin adlarına universitetlər açaq”

11:30 Bakının mərkəzində əməliyyat: bankı yarmaq istəyən 17 yaşlı gənc saxlanılıb

10:20 Bu gün I və IV qruplar üzrə ali məktəblərə qəbul imtahanı keçirilir

19 MAY 2018

21:30 Putin: Yeni nüvə silahları növbəti illərdə istifadəyə veriləcək

20:40 Rusiya XİN Azərbaycanın tənqidinə reaksiya verib

19:40 Britaniya şahzadəsi evləndi - baş nazir toya dəvət edilməyib

18:10 Ermənistanın yeni xarici işlər naziri Qarabağa gəldi

16:20 Prezident İlham Əliyev Kamerun prezidentini təbrik edib

16:00 DSMF-nin 5 rayon şöbəsinin müdiri vəzifəsinə təyinatlar olub – Siyahı

15:47 Əkin yerlərinin yandırılması ilə bağlı daha bir qadağa

15:30 Kadırovun sabiq köməkçi Azərbaycan biznesmeninin qətlində ittiham edilir

15:14 İraqda parlament seçkilərində iranyönlülər qalib gəlib

14:57 Narkotik və güclü psixotrop tərkibli həblər satan şəxslər saxlanıldı

14:41 ABŞ maliyyə nazirliyi Venesuela prezidentini narkotacir adlandırdı

14:27 Ləğv prosesində olan “Dəmirbank”ın kreditorlar komitəsi yaradılıb

14:12 Sabaha olan hava proqnozu

13:40 BMT qərarına İsrailin cavabı: Riyakar qurum

13:27 Həbxsanadakı ərinə narkotik gətirərkən yaxalandı - Şəkidə

13:15 Moskva-Həştərxan təyyarəsi geri qayıtdı - Mühərrik sıradan çıxıb

12:53 İlham Əliyev Kuba rəhbərinə başsağlığı verdi

12:40 Bu ilin ümumdaxili məhsulunun həcmi açıqlandı

12:26 Aİ və Azərbaycan arasında yeni saziş nə vaxt imzalanacaq? - Rəsmi cavab

12:11 “2020-ci ildə “ASAN Xidmət” Azərbaycanı tam əhatə edəcək” – Ülvi Mehdiyev

11:56 Hindistanda ağır yol qəzası baş verib, 19 ölü, 7 yaralı

11:40 Bakının 2 yerində hərəkət qismən məhdudlaşdırılır

11:29 İki rayona yeni polis rəisi təyin edilib

11:13 Saxta əlilliklə bağlı araşdırmalar başladı – həbslər gözlənilir

10:50 Məmmədyarov Qəzza hadisələrinə dair mövqeyini açıqlayıb

10:37 75 yaşlı kişi özünü asıb

10:19 Cəbhədə vəziyyət gərginləşib

10:00 Neftin qiyməti 81 dolları keçdi

18 MAY 2018

23:28 Prezident İlham Əliyev bu şəxslərlə bağlı sərəncam verdi

22:33 Cənubi Qafqazda yeni qaynar nöqtə yaranır

21:40 “Burada qəbahət olan nədir?”

20:12 Mehriban Əliyeva Koişiro Matsuuranın 80 illiyi münasibətilə keçirilən konfransda iştirak edib

19:20 Qaradağ İcra Hakimiyyəti jurnalistləri mükafatlandırıb

18:33 Diaspor və İctimai Təşkilatların Əməkdaşlıq Platforması kampaniyaya başladı

18:00 Bakıda yol niyə çökdü? - Səbəb +Fotolar

17:53 Təhsil naziri rektorlara tapşırıq verdi

17:47 Britaniyada zəhərlənən Sergey Skripal xəstəxanadan buraxılıb

17:41 Ötən il dövlət qurumları 42 mln. manat vəsaitin təyinatını dəyişdirib

17:35 İsrail aeroportunda reyslər gecikir - Yanğın olub

17:29 BMT-dən Qəzza açıqlaması : “İsrailin etdikləri müharibə cinayətidir”

17:23 Şamaxı sakini Rusiyadan evinə qayıdaraq özünü asıb

17:17 Leps yıxıldı, qabırğaları sındırdı - Xəstəxanaya yerləşdirilib

17:10 Azərbaycanda 26 mindən çox uşaq bu xəstəlikdən əziyyət çəkir

17:03 “Röyanın konsertində dicey olublar” - Roza əkizlərdən danışdı

16:57 İran prezidenti İstanbula getdi

16:50 Bakının Xətai prospektində hərəkət qismən məhdudlaşdırılır

16:48 Ermənistanın müdafiə və xarici işlər nazirləri Naxçıvan sərhədində - Foto

16:46 “Hüseyn Abdullayev ölər, ancaq yalvarmaz, sınmaz!” – “Quska”dan ilk açıqlama

16:44 “Qaçqınkom”un daha bir şöbə müdiri işdən çıxarılıb

16:38 Qafqaz müsəlmanları İdarəsi bəyanat yaydı

16:33 Mərhum nazirin villası sökülür - Fotolar

16:30 Şirvanda quldurluqda şübhəli bilinən şəxs saxlanıldı

16:22 İsrail İordaniya ilə sərhəddə divar tikintisini yekunlaşdırdı

16:15 “Bank Respublika”nın əməkdaşları haqqında cinayət işi başlanıb

16:07 Putin Rusiya hökümətinin yeni tərkibini təstiqləyib

15:59 Hesablama Palatasının səlahiyyətləri artırıldı

15:54 Amerikalılar Sarkisyanlar ailəsinin hesablarını dondurdu

15:52 İşdən çıxarılacaq digər icra başçıları – Adlar

15:50 Mikayıl İsmayılovun fermasında SOCAR-ın qul kimi işləyən əməkdaşları

15:48 “Niyə beynəlxalq aləmdə irad almalıyıq?!” - Zahid Oruc

15:42 Uşaqların 1 yaşından bağçaya verilməsi rəsmiləşdi

15:35 “Etirazımız Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinə çatdırılacaq” - Hikmət Hacıyev

13:57 4 azyaşlı qan parçalanması səbəbi ilə xəstəxanaya yerləşdirildi

13:51 Səməd Seyidov: “Sanksiyaya məruz qalmağımdan şərəf duyuram”

13:45 Rusiya aviadaşıyansız qaldı - “Kuznetsov” tərsanəyə göndərilib

13:39 “Səməd Seyidov niyə hədəf seçildi?” - Deputatlar dəstək oldu

13:33 Leysan yağacaq, dolu düşəcək - Xəbərdarlıq

13:27 Arvadını benzinlə yandıran şəxsə ağır cəza verildi

13:21 Bu il 193 nəfər İİV-ə yoluxub - 16 nəfər ölüb

13:15 Türkiyə parlamentində erməni deputatın toxunulmazlığı ləğv oluna bilər

13:10 Premyer Liqanın sonuncusu ÇL qalibindən çox qazandı

13:04 Azərbaycanda BU SƏNƏDLƏR üçün yeni rüsumlar tətbiq edilə bilər

12:59 DİM-dən rus bölməsinin abituriyentlərinə MÜRACİƏT

12:53 “Mən də xanımam, ürəyim var” - Sevda

12:47 Netanyahudan “toyuq rəqsi” - Video

12:41 Naxçıvan ordusu, prezident Əliyevin son çıxışı və Ermənistanda panik müzakirələr

12:35 Avstriya Türkiyə vətəndaşlarını deportasiya edir

12:29 Bir sıra yollarda hərəkət qismən məhdudlaşdırılır

12:23 DYP xəbərdarlıq etdi - 200 manat cərimə və ya 1 ay həbs

12:17 Azərbaycanda 900-dən çox insan İİV-dən ölüb

12:11 Yerevan yenə qarışdı - Bu dəfə baş prokurorun istefası tələb olunur

12:06 Sabah voleybol millimiz Qızıl Avropa Liqasında mübarizəyə başlayacaq

12:00 Serbiya prezidenti Azərbaycana səfərə gələcək

11:55 Araz Abdullayev Kipr klubundan rəsmən ayrıldı

11:50 Meksikadan miqrantlara “heyvan” deyən Trampa sərt reaksiya

11:46 Həbs olunan yazıçıya şər atıblar – Yeni İddia

11:41 Tovuzda 41 yaşlı qadın faciəvi şəkildə öldü

11:37 Nəsimi Paşayev istefa verdi

11:32 Bakının mərkəzində balkon aşdı

11:28 Tramp NATO ölkələri üçün kvota təyin edir: “ÜDM-nin 4 faizi...”

11:23 Özbəkistanda güclü daşqınlar nəticəsində azı 5 nəfər həyatını itirib

11:19 Buffon PSJ-yə keçə bilər

11:14 “Aİ-nin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həllində iştirakı fəallaşdırılmalıdır”

11:10 ABŞ MKİ direktoru qadın oldu

11:06 Cəbhədə gərginlik: kəndlərimiz atəşə tutuldu

11:03 “Kölgə iqtisadiyyatına” qarşı birgə əməliyyatın pərdəaxrası...

11:01 Pxenyan Seulu həyasızlıqda ittiham edib

10:57 Avtomobillərin gömrük nəzarəti qaydaları dəyişdi

10:52 “Məşhur olmaq istəyirsənsə, soyun, ya da...” - Sevinc

10:48 Lerik meşələrini qıranlarla bağlı rəsmi məlumat

10:43 “Səylərimi artıracam” – Anjey Kaspşik

10:39 Trampdan Kim Çenə inanılmaz hədə: Qəzzafi kimi...

10:35 Laçının işğalından 26 il ötür

10:31 500 məhbus əfv ediləcək - Onların arasında “ömürlüklər” də var



loading...
Azərbaycanlı jurnalistlə erməni lideri bir-birinə bağlayan nədir?

“Cəsarətlidir, ağıllıdır… o, Ermənistanın Saakaşvilisi olacaq…”
“Prezidentin milli birlik mesajı bütün xalqları birləşdirir” - Niyaz Niftiyev

"Azərbaycan ölkə daxilində dinlərarası, millətlərarası münasibətlərin tənzimlənməsində çox böyük uğurlara nail olub və biz son 15 il ərzində bunu dünyaya nümayiş etdirmişik”
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016