Kürdəmirin icra başçısı fəhlələrin pulunu niyə vermir? Neftçalanın Qoltuq kəndində nə baş verir: otlaq sahələri niyə şumlanır? (FOTOLAR) “Salyan postu”nda sürücülər üçün yenilik - FOTO/VİDEO Bakı sakini: “Ekspertiza rəyinə baxmayaraq, məhkəmə iddiamı təmin etmədi“
 

Moskvanın “dovşana qaç, tazıya tut“ siyasəti

Tarix 20.06.18, 13:05

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Nikolay Kojanov

“Əl-Cəzirə”


Mayın 8-də ABŞ prezidenti Donald Tramp İranla nüvə sazişindən imtina etməyi qərara alıb və İrana sərt sanksiya tətbiq edib. Bu hərəkət avropalı müttəfiqləri müqaviləni xilas etməyə sövq edib, iranlı rəsmilər isə Çin və Rusiyaya güvənməyə çalışırlar.

Bununla yanaşı, bəzi analitiklər Trampın Ortaq Kompleks Tədbirlər Planını (JCPOA) tərk etmək qərarından faydalanmağı təklif edir və ABŞ sanksiyalarının ləğvindən daha çox onların saxlanılmasında maraqlıdırlar.

Bu möhtəkirliklərdə müəyyən həqiqət olsa da, gerçəklik daha mürəkkəbdir.

Sanksiyaların Rusiyaya iqtisadi baxımdan faydası varmı?

2015-ci ildə JCPOA-nun imzalanmasından sonra belə, qüvvədə qalmış sanksiyalar Rusiya maraqlarına tamamilə uyğundur. Çünki Qərb investorlarının İran iqtisadiyyatına daxil olmasına maneə törədir, digər tərəfdən, Rusiya şirkətlərinin İran bazarına daxil olmasına elə də çətin sədd çəkmirdilər.

Nəticədə, 2017-ci il və 2018-ci ilin birinci rübü İranda rus biznesinin görülməmiş sıx fəaliyyət dövrü olub.

Ancaq Rusiya hökuməti müqavilənin tam şəkildə iflasını və İrana sərt sanksiyalar tətbiq edilməsini istəmirdi. Trampın qərarı ilə yeni qüvvəyə minmiş sanksiyalar, həqiqətən, Rusiya şirkətləri üçün daha çox iqtisadi imkanlar mənası vermir.

Əksinə, yaxın iqtisadi münasibətlər və Qərblə inteqrasiyası nəzərə alınsa, iri Rusiya biznesi ölkədə mövcudluğunu azaltmağa başlayacaq. Rusiya-Yaxın Şərq İxracat Mərkəzi – Rusiya baş prokurorunun oğlu İqor Çaykanın qurduğu şirkət İrandan çıxan ilk biznes qurumlarından biridir; o, İran ərazisində sutəmizləyici qurğular inşa etməli idi.

Daha sonra Rusiyanın ikinci böyük neft istehsalçısı “Lukoil” ölkədəki layihələri inkişaf etdirmə planlarını kənara qoyduğunu elan edib.

Rusiyanın digər neft şirkətinin – “Tatneft”in “Lukoil” şirkətinin nümunəsini təqib edəcəyi və iranlı tərəfdaşları ilə danışıqlardan imtina etməsi ehtimalı böyükdür.

Əlbəttə, ABŞ-ın sərt sanksiyalarının təkrar tətbiq etməsi mütləq şəkildə Rusiya-İran iqtisadi əlaqələrinin tamamilə kəsilməsi demək deyil. Onlar mütləq sağ qalacaq, lakin Buşəhr və Sirik stansiyalarının tikintisi kimi bir sıra birgə layihələrlə yanaşı, bəzi dəmir yol layihələri də məhdudlaşdırılacaq. Dövlət şirkəti olan “Rosneft” də Moskvanın siyasi mülahizələrə görə İranda qalmağa məcbur edilə bilər.

Bununla belə, 2015-ci ildəki kimi İran bir daha Rusiya və Qərbin böyük investisiyası üçün yalvarışlı durumda qalacaq.

Sanksiyaların sıravi iranlılara təsiri

Rusiya İranın neft bazarından çəkilməsindən də faydalana bilməz. Qısamüddətli perspektivdə bu, neft qiymətlərində müvəqqəti artım üçün zəmin yarada bilər, lakin Moskva belə bir inkişafda maraqlı deyil. 2000-ci illərin ortalarından – Rusiya energetika şirkətlərinin korroziyada yüksək neft qiymətlərindən məftun olduğu dövrdən fərqli olaraq, bu gün onları sabit artımın saxlanılması qayğılandırır.

Rusiya neft qiymətlərinin artmasının istehsal artımını təşviq edə biləcəyindən narahatdır və bu, alternativ enerji resurslarının inkişafı, son nəticədə hasilatda uzunmüddətli azalma yarada bilər. Bu, həqiqətən, Moskvanın yayınmaq istədiyi perspektivdir.

Ruslar neft qiymətlərinin daha da artması ilə maraqlanmırlar. Hazırda Kremlin daxili iqtisadi mənfəətlərinə uyğun olması və bazarın həddindən artıq “istiləşməsi”nə maneə törətdiyinə görə, Moskva onu 65-75 dollar arasında saxlamaq istəyir.

İranın neft istehsalında potensial azalma Venesuelanın neft sənayesində baş verən böhranla birləşərək bu məsələni çətinləşdirə bilər.

Rusiyanın götürə biləcəyi siyasi fayda varmı?

Trampın nüvə razılaşmasından çıxma qərarı, şübhəsiz ki, İranı Rusiyaya yaxınlaşdırıb. Eyni zamanda, JCPOA ilə ABŞ və Aİ arasındakı gərginlik Kremlə avropalılarla dialoqun bərpası üçün imkan yaradıb.

Həm Almaniya kansleri Angela Merkel, həm də Fransa prezidenti Emmanuel Makron son bir neçə ay ərzində Rusiyaya səfər ediblər və Moskva JCPOA-nu imzalayan ölkə statusundan Qərbin anti-Rusiya düşərgəsində bölünmə yaratmaq üçün istifadə edir.

Ancaq Moskva razılaşmanın iflasını müsbət siyasi inkişaf olaraq görmür. O, JCPOA ilə İranın postsovet məkanının ətrafında başqa bir “qaynar nöqtə” olmayacağına ümid etdiyini bildirir. Müqavilənin ləğvi ABŞ və İsrailin Tehrana qarşı düşmən hərəkətləri və ya hərbi təcavüzü ilə məşğul olması, ölkə iqtisadiyyatı və daxili siyasətini qeyri-sabitləşdirmə deməkdir. Mayın 8-dən sonra daxili və ya xarici gərginliyin artma şansı Moskvanı dərindən narahat edir.

JCPOA, həmçinin İranın “şər ölkə” statusunu ləğv etmək və tədricən beynəlxalq birliyə yenidən inteqrasiya etmək mənası verirdi. Bu, Rusiyanı şər ittifaqları yaratmaqda ittiham etmək təhlükəsi olmadan İslam Respublikası ilə regional məsələlərdə daha aktiv şəkildə əməkdaşlıq etməyə şərait yaradardı.

Bununla bərabər, saziş beynəlxalq birliyə Tehranın nüvə proqramını nəzarət altında saxlamağa izn verərdi. Rusiya hökuməti İranın nüvə silahı əldə etməsində maraqlı deyil. Bu, Rusiyanın maraqlarına zidd şəkildə bölgədə güc balansını ciddi şəkildə dəyişəcəyi deməkdir. Nüvəli İran digər, qeyri-sabit Yaxın Şərq ölkələrinə öz nüvə proqramlarını həyata keçirməsinə stimul verəcək.

ABŞ-ın sazişdən çıxmasından sonra Moskvanın seçənəkləri azdır. O, Obama administrasiyasının sanksiyalar rejiminə əsasən fəaliyyət göstərdiyi çağa dönə bilər, o zamanlar iki ölkə arasında biznes boz iqtisadi məkanda aparılıb. Daha sonra işgüzar münasibətlər Qərb bazarlarına qoşulmayan kiçik və orta sahibkarlıq müəssisələrinə üstünlük verib və buna görə də ABŞ sanksiyalarından təsirlənməyib.

Rusiya, həmçinin ABŞ-ın sanksiyalarından yayınmaq üçün qanuni yolları axtara, məsələn, neft üçün mal proqramı (barter müqaviləsi üsulu) və ya əməliyyatları milli valyutalarla həyata keçirəcək. Həm ticarət, həm də ticarətin asanlaşdırılmasına kömək etmək üçün o, kripto sxemlərdən istifadə etməyə çalışa bilər.

Nəhayət, Tramp administrasiyasının İranı dirədiyi dar fəzada Rusiya mümkün qədər çox şey etməyə çalışacağıq. Qısası, ABŞ düşmənçiliyi qarşısında Moskvanın İranı yalqız qoyması ehtimalı yoxdur.

 MilliYol.Az



Xəbərin oxunma sayı : 895

loading...

Analiz

Önəmli

Son xəbərlər

16 İYUL 2018

23:59 “Düşmənin yeni təxribatları gözlənilir” - Polkovnik

23:47 İtaliya prezidenti Azərbaycana rəsmi səfər edəcək

23:30 Bahalaşan və ucuzlaşan məhsulların siyahısı

23:15 Fransa yığmasını Parisdə minlərlə insan qarşılayıb

22:57 Sumqayıtda dəhşətli cinayət - Görüşdüyü qadını pula görə amansızlıqla öldürdü

22:41 Putin: “Mən də kəşfiyatçı olmuşam və dosyelərin necə hazırlandığını bilirəm”

22:28 Yerevanda bina uçdu: ölən və yaralananlar var

22:13 Bakı klubunun baş məşqçisi istefa verdi

21:57 Putin: “Rusiya və ABŞ böyük məsuliyyət daşıyır”

21:44 Bilik Fondunun Himayəçilik Şurası üzvləri dəyişdirildi

21:30 BTC vasitəsilə 3 milyard barel neft ixrac olunub

21:18 DİN-nin iş otağında vəfat edən şöbə rəisinin FOTOsu yayıldı

20:52 Bakı Metropolitenindən paytaxtdakı çökmə ilə bağlı açıqlama

20:39 Abituriyentlərə “Qarabağ”ın oyununa pulsuz bilet paylanacaq - Stress atmaq üçün

20:26 Gürcüstanın yeni baş prokurorunun adı məlum olub

20:11 Tünzalə Ağayeva Adnan Oktarın yaxın adamıyla - Fotofakt

19:59 Azərbaycanda Dövlət Mineral Xammal Ehtiyatlarından İstifadə Agentliyi yaradılıb

19:55 “Qəbələ” Lüksemburqa yollanır

19:40 İran ABŞ-dan BMT-yə şikayət edib

19:28 Prezident İlham Əliyev ANAMA işçilərini təltif edib

19:14 Azərbaycanda nəşr olunan qəzetlərə birdəfəlik maliyyə yardımı ayrıldı

18:50 Kaliforniyada meşə yanğınları tüğyan edir

18:39 Bakıda dönərə pulu çatmayan 14 yaşlı uşağı döydülər

18:21 Tramp və Putin arasındakı görüş başa çatdı

18:09 Ali Məhkəmə gizirin şikayətini rədd etdi

17:55 “Qırmızı Xaç” Azərbaycana əsir düşən erməni kəşfiyyatı üçün danışıq aparır

17:46 Əmircanda qadın sürücü piyadanı vuraraq öldürüb

17:42 Putin Trampı 1 saata yaxın gözlədib- İkitərəfli görüşdən əvvəl

17:38 Lavrov ABŞ dövlət katibi ilə görüşüb- Bu, onların ilk təkbətək görüşüdür

17:30 Bakıda dönərə pulu çatmayan 14 yaşlı uşağı döydülər

17:26 Rusiyada “quş qripi” tapıldı, məhsullar geri çağırılır –Avropa quş ətinin idxalını qadağan etdi

17:22 Dolların sabaha olan məzənnəsi

17:17 Ermənistanda Köçəryan və tör-töküntüsü təqib olunur

17:13 Eldar Əzizov Bakı şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının müavini təyin olunub

17:05 BTC ilə 3 milyardıncı barel neft ixrac olunub

16:55 Ağdaşda soyğunçu dəstə saxlanıldı

16:46 “İkinci dəfə ailə qurmaq istəyirəm“ - Könül

16:42 Tramp: “2020-də prezidentliyə namizədliyimi verəcəyəm”

16:36 Yerevana mer seçə bilməyiblər – Kvorum alınmır

16:22 Trampla Putin razılaşmayacaq - Rabinoviç

16:17 Azərbaycanda da Adnan Oktardan zərər çəkənlər var – Konsulluğa şikayət verildi

16:13 Türkiyə və ABŞ prezidentləri arasında telefon danışığı olub

16:09 Britaniya “Brexit” üzrə ikinci referendum keçirmək niyyətində deyil

16:05 Cəlil Məmmədquluzadə küçəsində yolun çökməsinin səbəbi açıqlanıb

15:55 Bakıda qanunsuz inşa edilən 16 mərtəbəli binanın tikintisi dayandırılıb

15:47 Putin İranı Trampa peşkəş edəcəkmi?

15:38 Rusiya ordusu Ermənistanda dronlardan istifadə etməklə təlim keçirir

15:33 “Putinin Trampa İranın məktubunu verəcəyi barədə yayılan məlumatlar doğru deyil”

15:30 Türkiyə səfirliyində 15 iyul hadisələri anıldı

15:17 “Qarabağ” – “Olimpiya” oyunu canlı yayımlanacaq

15:13 Helsinkidə Tramp və Putin arasında görüş başlayıb

15:09 Bir milyarddan çox adam sərinləməyə yer tapmır

15:05 Cəlilabada zibillikdən meyit tapılıb

14:52 Müdhiş statistika: 22489 nikah, 6177 boşanma

14:46 Sammitə vurulan “rus damğası“ ABŞ prezidentinin gözləntilərini heçə endirib

14:42 Xarici sərmayənin 79,4 faizi 9 ölkənin payına düşür

14:37 “Şərq Tərəfdaşlığı”na dəstəyi artırmağı planlaşdırırıq”

14:32 Gürcü müxalifəti prezidentliyə vahid namizədini müəyyənləşdirdi –Sabiq nazir olacaq

14:27 “Fransa futbol oynamadı” – Deyan Lovren

14:22 İlham Əliyev Rusiya prezidentini təbrik edib

14:16 “İran Hörmüz körfəzini bağlasa, özünü ayağından güllə ilə vurmuş olar“

14:12 Qüdrət Həsənquliyev: “Hadisələr hələ bitməyib”

14:09 Azərbaycanda sabaha olan hava proqnozu açıqlanıb

14:05 Gürcüstanda matəm elan olunub

13:55 “Jara“da səhnəyə çıxacaq məşhurlarımızın adı açıqlandı

13:50 Azərbaycan prezidenti Emmanuel Makronu təbrik edib

13:40 Azərbaycanın dövlət başçısı Xorvatiya prezidentini təbrik edib

13:35 Paşinyan: “Azərbaycan bütün cəbhə boyu qoşun cəmləşdirir”

13:16 Bakıda gənclər yolu kəsib küçədə oynadılar - Video

13:12 Tramp Finlandiyaya gəldi - Putinlə görüşə

13:05 Gəncədə polisi öldürən terrorçu belə məhv edildi - FOTOLAR (+18)

12:57 Rəsmi Tehran Gəncə hadisələrinə dair bəyanat verdi

12:52 “Gəncədə terror törədənlər xarici dairələr tərəfindən ələ alınıb“

12:49 Polis üç rayonda narkotiklə bağlı əməliyyat keçirdi

12:45 “Azərbaycana qarşı olan qüvvələr sosial şəbəkələrdən istifadə edirlər”

12:34 “Paşinyanın “korrupsiya ilə mübarizə”sinə Avropa İttifaqı etimad göstərmir”

12:20 DİM xəbərdarlıq edir: Müddət bu gün başa çatır

12:20 “Mossad”ın Tehranda məxfi əməliyyatının detalları üzə çıxdı

12:13 “Gəncədə terror törədənlər xarici dairələr tərəfindən ələ alınıb”

12:08 Əli Həsənov: “Milli iradəyə qalib gəlmək mümkün deyil”

12:07 Kürdəmirdə nəvə nənənin ölümünə səbəb oldu

12:01 Bakıda daha 15 dayanacaq quraşdırılacaq

10:48 Rəhim Günelin pulunu qaytarmır

10:44 «Britaniya ordusu Rusiyanınkından geri qalır» - London etiraf edir…

10:40 Göyçayda 60 hektar biçilmiş taxıl sahəsi yanıb

10:36 İranın Gömrük Administrasiyası ilə Naxçıvan arasında əməkdaşlıq razılaşması imzalanıb

10:32 “Mercedes” 45 yaşlı kişini vurub öldürdü

10:26 Böyük Britaniya şahzadələri Trampla görüşməkdən imtina ediblər

10:22 Bu günə olan məzənnələr – Rəsmi

10:17 Goranboyda 4 uşaq anası, 23 yaşlı qadın itkin düşüb

10:13 Azərbaycanda internetin sürəti azalıb – Ermənistan 28 pillə öndədir

10:09 47 yaşlı kişi intihar edib

10:05 “Heç kim yaxasını qurtara bilməyəcək” – Ərdoğan

15 İYUL 2018

19:35 Sumqayıt şəhərində radikal müxalifətin və dini qrupların 18 əsas fəal üzvü saxlanılıb

18:29 Tovuzda qadın əri tərəfindən bıçaqlanıb

17:35 Kabildə partlayış törədilib, ölənlər və yaralananlar var

17:18 Adnan Oktarın daha bir DƏHŞƏTLİ ƏMƏLİ ÜZƏ ÇIXDI

16:50 Şirvanda iki minik avtomobili toqquşub, 1 nəfər xəsarət alıb

16:29 “Riyad“ Ticarət Mərkəzində baş verən yanğın zamanı 2 nəfər yanıq xəsarəti alıb

16:18 DTX Yunis Səfərovla birlikdə Suriyada döyüşlərdə iştirak edən şəxsləri saxlayıb

15:34 Ermənistan Müdafiə Nazirliyi kəşfiyyatçının Azərbaycana əsir düşdüyünü təsdiqlədi

15:15 Yuxarı Qarabağ su kanalında batan yeniyetmənin meyiti tapıldı

14:59 “Bəzən dayanacaq qalır qıraqda, insanlar 40-50 metr aralıda ağacın kölgəsinə toplaşır”

14:45 BAKI METROPOLİTENİ: “Yoldakı çökmə metro tikintisi ilə bağlı deyil”

14:29 Sabah hava necə olacaq?

14:08 ETSN çimərliklərə gedən sakinləri ehtiyatlı olmağa çağırıb

13:34 Ebru Adnan Oktarın onun başına açdığı oyunlardan danışdı

13:10 Fərhad Səmədov Putinin yanında səlahiyyətli nümayəndə təyin olundu

12:50 Gəncədə daha 7 nəfər həbs olundu

12:29 Türk jurnalistlər Yunanıstanda saxlandı

12:10 “Mesajımızı bu gün anlamadınız, amma sabah başa düşəcəksiz“

12:00 Emin Ağalarov evləndi - Foto

11:41 “Qızların təhsil almaması dünyaya 30 trilyon dollar zərər vurur” –Dünya Bankı

11:25 Yaponiyada təbii fəlakət nəticəsində ölənlərin sayı 216 nəfərə çatıb

11:10 Çaylarda suyun səviyyəsi dəyişdi

10:59 Bakıda tikilən metronun üstündəki yol belə çökdü - GÖRÜNTÜ

10:55 Qazax istiqamətində erməni kəşfiyyatçısı ələ keçirildi - FOTO

10:45 Tramp prezidentliyə namizədliyini irəli sürəcək

10:32 İranda 4,6 bal gücündə zəlzələ olub

10:20 Ermənistan silahlı bölmələri atəşkəsi 87 dəfə pozub



loading...
“Elçibəy gənclərin gözü ilə” mövzusunda tədbir keçirilib

“Əbülfəz Elçibəy-80” İctimai Təşkilat Komitəsi “Elçibəy Gənclərin gözü ilə” mövzusunda tədbir keçirib
Bu insanlar ölülərlə əlaqəyə girirlər və... - Tanınmış şaman hər şeyi açdı

Sosioloq, türkoloq, araşdırmaçı, TÜRKSOY-un üzvi, "Şaman. Təbiət qüvvələri oyananda" kitabının müəllifi, əslən xakas türklərindən olan və tanınmış şaman Timur Davletovun Publika.az-a müsahibəsi
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016