Rövşən Bağırovla Qorxmaz Hüseynov 3 kəndi susuz qoyur - Prezidentə müraciət Beyləqan icra başçısının köməkçisi kimdir? - Bir müəmmanın izi ilə… ƏSMM-də Heybət İmanov dövrü yenidən başlayır? “Kontakt Home“ mağazalar şəbəkəsi müştəriləri necə aldadır?
 

Manat nə vaxta qədər ucuzlaşa bilər?

Tarix 27.08.16, 14:57

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

İqtisadçı-alim Qubad İbadoğlu növbəti məqalə ilə çıxış edib. MilliYol.Az "Facebook" sosial şəbəkəsi vasitəsi ilə yayımlanan həmin məqaləni təqdim edir:


Manatın devalvasiyası yenidən gündəmə gəlib,  artıq bir sıra  ekspertlər manatın  növbəti devalvasiyasının tarixi,  eləcə də dollara nəzərən məzənnəsi ilə əlaqəli rəqəmlər də səsləndirirlər.

Əslində Azərbaycan manatı ABŞ dollarına nisbətdə hər gün devalvasiyaya uğrayır,  yəni kiçik templərlə olsa da gündən-günə dəyərini itirir. Baxmayaraq ki,  Azərbaycan Mərkəzi Bankının  (AMB)  son məlumatlarına görə, manatın dollara nisbətən  hazırkı məzənnəsi  bu ilin yanvar ayının orta aylıq məzənnəsi ilə  müqayisədə 2,9 faiz ucuzlaşıb.

Təbii ki,  son 6 ay ərzində iqtisadiyyatda baş verənlərə nəzərən manatın məzənnəsindəki 2,9 faizlik ucuzlaşmanı adekvat hesab etmək olmaz. Çünki,  ilk 7  ayının   makro iqtisadi  nəticələrinə görə,  ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə ÜDM-in  bütövlükdə 3 faiz, qeyri-neft bölməsinin ÜDM-i 5,4 faiz, əsas kapitala yönəldilmiş vəsaitlər 29,7 faiz , eləcə  də tikinti-quraşdırma işləri 31,7 faiz , kredit qoyuluşları 9,1 faiz azalıb,  istehlak məhsullarının və xidmətlərin qiymətləri 10,6 faiz, o cümlədən ərzaq məhsullarının qiymətləri 12,0 faiz bahalaşıb. Gömrük məlumatına görə, bu ilin ilk yarısında keçən ilin müvafiq dövrünə nisbətən ixrac əməliyyatları 13,9 faiz , o cümlədən  qeyri-neft ixracatı 27 faiz  aşağı düşüb, ticarət  dövriyyəsində  225,7 milyon dollarlıq mənfi saldo yaranıb, bütün bunlara rəğmən şübhəsiz ki,  həmin dövrdə  tədiyə balansının kəsiri də çoxalıb. 

Bunlardan əlavə, monetar-fiskal göstəricilər də pisləşib.Belə ki, dövriyyədə olan nağd pul kütləsinin pul bazasına nisbəti 75,6 faiz, cəmi depozit bazasının valyutalar üzrə strukturunda dollarla əmanətlər 80,2 faiz təşkil edib.  İndiyədək 9 bank  bağlanıb. Azərbaycan Əmanətlərin Sığortalanması Fondu (ADIF) tərəfindən  bağlanan  9 bank üzrə 218 milyon manatdan artıq kompensasiya ödənilib. Nəticədə də ADİF texniki defolt vəziyyətinə düşüb. Kommersiya banklarının xarici öhdəlikləri   6 milyard 625,8 milyon manata çatıb. 

Bütün bunlarla yanaşı, 2016-cı ilin yanvar-iyul aylarında 2015-ci ilin eyni dövrünə nisbətən  dövlət büdcəsinin gəlirləri 25,3 faiz azalıb. Yəni bu ilin 7 ayında ötən il  dövlət büdcəsinə yönələn  vəsaitin hər 4 manata  1 manat   azalıb.   Bu ilin ilk yarısında Dövlət Neft Fondunun  (DNF)  büdcəsinə 4 milyard manata və ya 2,5 milyard dollara qədər  vəsait yığılıb. Nəticədə,  DNF-nin dollarla ifadə olunan 6 aylıq büdcəsi  ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 1,4 milyard dollar və 36,4 faiz azalıb.  

Beləliklə də Valyuta bazarının əsas iştirakçısı  olan DNF-in hər həftə  keçirilən 2 hərrac üzrə 100 milyon dollar satması dollara artan tələbatın  müqabilində  yetərli deyildir. Deməli, valyuta bazarında bir tərəfdən azalan təklif, digər tərəfdən  isə artan tələb problem mövcuddur. 

AMB-nin iyun ayına olan son  məlumatına   görə,  həmin ayda yalnız  nağd xarici valyuta ilə mübadilə əməliyyatları üzrə satışın həcmi  dollarla  321 milyon 916 min,  avro ilə 59  milyon 158 min avro,  ingilis funt sterlinqi  ilə 3 milyon 97 min dollar  təşkil edib.  Cari ilin iyun ayında may ayı ilə müqayisədə hər 3 sərbəst dönərli valyuta üzrə satışın həcmi orta hesabla 2 dəfəyədək artıb.   Bu göstəricilər  nağd xarici valyuta ilə mübadilə əməliyyatları ilə olan vəziyyəti   xarakterizə edir.  Çox güman ki, iyul və avqust aylarında bu  tendensiya davamlı olub. Eyni zamanda nəzərə alaq ki, dollara və digər valyutalara tələbatı həm də nağdsız xarici valyuta ilə mübadilə əməliyyatları yaradır.

Göründüyü kimi valyuta bazarında gərginlik artıb. Bunu şərtləndirən amillər sırasına  bankların sürətlə  bağlanmasından sonra bu sistemə olan etibarın,  hər gün dəyərini itirdiyinə görə manata olan inamın azalması,  eləcə də son vaxtlar sabit artım nümayiş etdirən  kənd  təsərrüfatında məsrəfləri  manatla olan təsərrüfat adamlarının əldə etdiləri  qazanclarını  dollara dəyişdirməsi,  yeni tədris ilinin  başlaması ilə əlaqədar olaraq xaricdə təhsil haqqlarının ödənilməsi, yay məzuniyyətləri zamanı xaricə gedənlərin sayının atması,  ən başlıcası isə kommersiya banklarının valyuta  ilə əməliyyatları üzrə manipulyasiyaları,  son dövrlər  ölkədən kapitalın  çıxarılmasının  sürətlənməsi ilə izah etmək olar. Bu şərtlərlə manatın məzənnəsinin  yaxın zamanlarda  sabitləşəcəyini  gözləməyə dəyməz.

Odur ki,  AMB-nin  3 seçimi vardır: 

1) hazırkı ssenari üzrə manatın məzənnəsini kiçik, lakin artan templərlə, 

2) fasiləli kəskin devalvasiya,

3)  manatı çevik və üzən məzənnə siyasəti ilə  azad bazarın öhdəsinə buraxmaq. 
Bu üç yolun hamısı  manatın dəyərini itirməsinə aparır.  Hər 3 yolun sonu manatın gerçək məzənnəsinin formalaşmasında bitir.  Birinci yol uzun, ikinci yol orta, üçüncü yol isə qısadır.  Seçim hüququ da AMB-dədir, qərar qəbul etmə səlahiyyəti isə  yenicə yaradılmış Maliyyə Sabitliyi Şurasındadır.

MilliYol.Az



Xəbərin oxunma sayı : 499

loading...

Analiz

Önəmli

Son xəbərlər

17 İYUN 2018

22:00 16 yaşlı oğlan Araz çayında boğularaq öldü

21:47 “Neftçi” Premyer Liqanın bombardirini transfer edib

21:30 Tərtərdə zəhərlənən pambıqçıların vəziyyəti necədir?

21:15 Arvadını vəhşicəsinə döyərək bıçaqlayan şəxs barəsində qərar verildi

20:57 2018-ci ildə Azərbaycan iqtisadiyyatının real artımı 1,5-1,8 faiz təşkil edəcək

20:42 Göygölə dolu düşdü, təsərrüfatlara ziyan dəydi - Foto

20:29 Saxlanılmış AXCP fəalları azadlığa buraxıldı

20:13 DÇ-2018: Serbiya minimal hesabla Kosta-Rikanı məğlub edib

19:55 Astarada yük maşınından yıxılan 19 yaşlı gənc ölüb

19:40 Kolumbiyada prezident seçkilərinin ikinci turu başlayıb

19:27 DÇ-2018: Misirli qolkiperdən maraqlı addım

19:14 Britaniyanın daxili işlər nazirinin telefonu oğurlandı

18:50 Bakıda 10 nəfərdən çox AXCP fəalı saxlanıldı

18:37 Ticarət müharibəsinin əsas döyüşçüsü - Tramp, qalib gələ biləcəkmi?

18:25 Kamboca şahzadəsi və onun həyat yoldaşı yol qəzasına düşüb

18:11 Bakıda velosiped 6 yaşlı uşağı vuraraq xəstəxanalıq edib

17:58 Nigeriyada iki partlayış nəticəsində 31 nəfər ölüb

17:44 DÇ 2018: Kosta Rika – Serbiya - start heyətlər

17:31 Meksikada yol qəzası zamanı 7 adam öldü

17:17 İki uşaq anasını maşınla vurub, öldürən sürücü niyə gizlədilir?

16:55 Bələdiyyə torpaqlarının alqı-satqısı proseduruna dair tələblər müəyyənləşib

16:40 Qarabağ münaqişəsini başlayanlardan biri öldü

16:28 Roma Papası abortları nasistlərin cinayətləri ilə eyniləşdirib

16:11 Azərbaycanlının restoranında dava: Ərəblərlə uruqvaylılar dalaşdılar

15:50 Azərbaycanla Ermənistan arasında son döyüşlərin yeni təfərrüatları

15:38 Azərbaycan neftinin qiyməti: 11-15 iyun həftəsinin yekunları

15:26 Əfqanıstanda baş vermiş partlayışda ölənlərin sayı 36 nəfərə çatdı

15:10 Nadir Qafarzadə ilk dəfə nikahdankənar övladından danışdı

14:54 Tərtərdə pambıq sahəsində 14 nəfər zəhərlənib

14:42 Xankəndi üzərində Ermənistanın “qırıcı”ları uçmayıb - Rəsmi açıqlama

14:28 Bu gün hava necə olacaq?

14:11 DİN: Axtarışda olan 15 nəfər saxlanıldı

13:40 Ali Məhkəmə Baş Prokurorluğun protestini rədd etdi

13:27 “Bakılı oğlanlar”dan Məmmədxanovun qızına TOY SÜRPRİZİ - Video

13:13 Türkiyə ordusu Qəndildə 35 terrorçunu məhv edib

12:55 Şamaxıda yük və minik maşınları toqquşub - 2 nəfər ölüb, 3 yaralı var

12:41 PKK təşkilatı İŞİD əsirlərini təhvil verdi

12:30 DÇ-2018: Braziliya və Almaniya mübarizəyə başlayır

12:15 Yaponiyada güclü zəlzələ olub

11:52 49 yaşlı azərbaycanlı bazarda adamları atəşə tutdu

11:39 Moskvadan Bakıya uçmalı olan aviareys təxirə salınıb

11:29 Azərbaycanda yaşayan Türkiyə vətəndaşları üçün səsvermə başladı

11:13 “Şansımız vardı, ancaq mən ondan istifadə etmədim” - Messi

10:56 Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi 83 dəfə pozub

10:40 “Paşinyanın Qarabağa səfəri müharibəyə çağırışdır” – Rəsmi Bakı

10:19 Ermənistanda etiraz aksiyası keçirilir

10:00 Azərbaycanlı əsirlərə işgəncə verən general həbs edildi

16 İYUN 2018

19:30 DÇ-2018: Argentina İslandiya yığması ilə bacarmadı

18:52 Nəhəng piton evdar qadını uddu

18:21 “Beş ayda neft sektoruna 2,4 mlrd. dollar vəsait yönəldilib“

17:45 Ramil Usubov əmr imzaladı: Polis rəisi işdən çıxarıldı

17:30 5 tondan çox narkotik məhv edildi

17:14 Paşinyan istefa verəcək

16:58 Dövlət büdcəsində Bakının gəlirləri azaldılır

16:40 “Paşinyan ətraf rayonları qaytara bilər, ən təhlükəlisi budur ki...”

16:27 Zakir Həsənov: “Hər an hazır olmalıyıq“

14:33 Kür və Araz çaylarında çirklənmə səviyyəsi artıb

14:10 “Ötən gün ərzində 91 cinayət faktı qeydə alınıb, 24-nün üstü dərhal açılıb”

13:44 Türkiyə aviasiyası İraqda Kandil dağlarında əməliyyat keçirir

13:30 Nikol Paşinyan Dağlıq Qarabağa gedəcək

12:00 Məhbus məhkəmə binasında iki nəfəri güllələdi –ABŞ-da

11:49 “Türkiyə və ABŞ Suriyaya dair 90 günlük saziş imzalayıb“

11:33 İspaniyaya 3 qol vuran Ronalduya həbs cəzası verildi

11:20 Qızıl 26 dollardan çox ucuzlaşıb

11:08 Bu gün DÇ-2018-də dörd oyun keçiriləcək

11:00 Lotu Quli “Avropa obşakı”nı ələ keçirmək istəyir

10:45 Samux sakini iş yoldaşını qətlə yetirdi

10:30 Atəşkəs 86 dəfə pozulub

10:02 Sumqayıtda 51 yaşlı kişi dənizdə batıb

15 İYUN 2018

21:50 Azərbaycanda müəllimlər maaşla dolana bilirmi?

21:36 Şamaxıda sel və torpaq sürüşməsi fəsadlar törədib

20:40 Putinin Paşinyana yeni “sürprizi”

20:25 “Əhali 5 ayda 20 milyard manatdan çox gəlir əldə edib” – Rəsmi

19:41 Azərbaycanlılar sərxoş Amerika hərbçisini döydülər

19:12 “Qarabağ müharibəsinin həllini uzatmaq istəmirik“ - Rusiya XİN

18:50 Qazaxda dinc sakin ermənilərin açdığı atəş nəticəsində yaralanıb

18:27 Cəbhəboyu zonada hərbi birliyin təlimləri başa çatıb

16:55 Goranboyda iki yeniyetmə kanalda batıb

16:40 “Gürcüstanın TANAP-ın açılışında qatılmaması ölkədaxili siyasi vəziyyətlə bağlıdır“

16:20 Tarkan məşhur yatağını evindən atdı

15:40 “Ya Ermənistan bufer zonasını qaytaracaq, ya da Azərbaycan hücuma keçəcək...”

15:05 Gürcüstan Azərbaycandan yanacaq idxalını azaldıb

14:30 Novruz Məmmədov Azərbaycan xalqını sosial şəbəkə vasitəsilə təbrik etdi

14:10 Separatçı Dağlıq Qarabağ rejiminin keçmiş “müdafiə naziri“ azadlığa buraxılıb

13:40 Kreml: İlham Əliyev və Nikol Paşinyan görüşü barədə danışmaq hələ tezdir

13:12 Vladimir Putin Rusiya müsəlmanlarını təbrik edib

12:45 Tütün məmulatları tullantılarının ətraf mühitə atılması qadağan edildi

12:12 Yanğından sonra Narkoloji Mərkəzin yeni binası istifadəyə verilib –Sabunçuda

11:50 Tramp Krımı Rusiya ərazisi adlandırıb

11:40 Neftin qiymətləri yüksək qalacaq – “Fitch”

11:05 “Heç zaman qanunu pozmamışam”

10:33 Azərbaycanda bayram namazı qılınıb

10:12 "Azərbaycanda analoqu olmayan məzhəb mehribanlığı var"

0:15 Bu gün Azərbaycanda Milli Qurtuluş günüdür

0:09 Azərbaycanda Ramazan bayramı qeyd olunur

14 İYUN 2018

20:39 Kiyevdə partlayış: azyaşlılar yaralanıb

19:50 QMİ: Fitrə zəkatının məbləği adambaşı 5-10 manatdır

19:30 Növbəti “iPhone” modelinin təfərrüatları məlum olub

19:19 İlham Əliyev NATO sammitinə gedir

19:12 Cənubi Koreya və KXDR hərbi danışıqlara başlayıb - 10 il ərzində ilk dəfə

18:50 Respublika Narkoloji Mərkəzinin yeni binası istifadəyə verilib

17:55 «BMT Təhlükəsizlik Şurası «təhlükə şurası»na çevrilib» – Boliviya prezidenti

17:47 Rusiyada pensiya yaşı artırıldı – Amma pensiya məbləği ilə birlikdə…

17:43 Azərbaycan Qarabağda hücuma hazırlaşır?

17:38 Mourinyodan açılış oyunu ilə bağlı proqnoz

17:27 Öləndən sonra “dirilən” yazıçı

17:23 Bakıda ümumdünya aeronaviqasiya sammiti keçiriləcək

17:18 Permdə mason sammiti, Azərbaycan masonları da ora yığışdı

17:14 Azərbaycandan çıxarılan kapitalın həcmi 11% azalıb

17:09 Şimali Koreyanın gizli arsenalı : Kim bütün sirləri ABŞ-a açacaqmı?

17:05 3 ayda Azərbaycandan 603 milyon dollar çıxarılıb

16:55 Dindarlar ateistlərdən daha çox yaşayır? – Amerikalı alimlərin araşdırması

16:47 Həsən Ruhani Azərbaycan prezidentinə məktub göndərib

16:40 Ali məktəbə qəbul olmaq istəyənlər üçün ərizə qəbulunun vaxtı uzadılıb

16:36 Gürcüstanda baş nazirin istefası…- Milyarder İvanişvili siyasi səhnəyə qayıdır

16:32 Türkiyə ilə Rusiya S-500 raket komplekslərini birgə istehsal edə bilər

16:26 Türkmənbaşı güc strukturlarının rəhbərlərini dəyişdi

16:22 “Saxtakarlıq və üzv dövlətləri aldatma cəhdidir“

16:17 Bərdədə sürücü 59 yaşlı piyadanı vuraraq qaçdı

16:13 1200-dən çox britaniyalı azarkeşin Rusiyaya getməsi qadağan olunub- Səbəb



loading...
“Elçibəy gənclərin gözü ilə” mövzusunda tədbir keçirilib

“Əbülfəz Elçibəy-80” İctimai Təşkilat Komitəsi “Elçibəy Gənclərin gözü ilə” mövzusunda tədbir keçirib
Bu insanlar ölülərlə əlaqəyə girirlər və... - Tanınmış şaman hər şeyi açdı

Sosioloq, türkoloq, araşdırmaçı, TÜRKSOY-un üzvi, "Şaman. Təbiət qüvvələri oyananda" kitabının müəllifi, əslən xakas türklərindən olan və tanınmış şaman Timur Davletovun Publika.az-a müsahibəsi
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016