Qızına 400 minlik toy edən məmurdan yeni xəbər - Araşdırma başladı “Astexnoservis“ MMC-də qanunsuzluq: fəhlələr qul kimi işlədilər, büdcə talan edilir - Şikayət İcra başçısı 2 milyonu necə asanlıqla qazanır? - Neftçalada İcra başçısının müavini işdən qovuldu - Külli miqdarda pul mənimsəyib
 

Kolumbun kəşfinin sirri və ictimaiyyətdən gizlədilən həqiqət - I HİSSƏ

Tarix 10.10.16, 14:13

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

"N. Tusinin göstərdiyi başlağıc meridianı və Amerikanın kəşfi” adlı IV hissəli məqalələr


Rəsmi xronikalarda bildirilir ki, Kolumb Yeni Dünya sahillərinə dörd dəfə səyahət edib – 1492-1493, 1493-1496, 1498-1500, 1502-1504-cü illərdə - və həmişə də elə bilib ki, üzləşdiyi torpaq Asiya qitəsidir. Belə bir ifadələrə demək olar ki, bütün qaynaqlarda rast gəlmək olar. 

Bunun həqiqət olmasına inanmaq mümkün deyil. İndi çalışacağam ki, bunu mərhələ-mərhələ sübuta yetirim. 

Kolumb elə birinci səyahət zamanı bilirdi ki, qarşısındakı torpaq naməlum bir ərazidir və ora hansı marşrutla, hansı cərəyanla, neçə günə üzəcəyini əvvəlcədən planlaşdırmışdı.

Bununla yanaşı artıq tarixşünaslıqda (görünür, XVI əsrdən) başqa bir “skeptik” (şübhəli) konsepsiya mövcuddur. Onun əsasını belə bir fikir təşkil edir – Kolumb 3 avqust 1492-cü ildə yola düşəndə, artıq Asiyaya aid olmayan, Atlantikanın o biri tayında torpaqlar barəsində dəqiq məlumatlar əldə etmişdi. XX əsrin xarici kolumbistikasında amerikalı A. Vinyo, argentinalı Romulo Karbia, fransız M. Andre, son zamanlar isə ispan R. Balyester Eskalas bu, konsepsiyanın tərəfdarı kimi çıxış edirdilər. (В. Л. Афанасьев. Текст воспроизведен по изданию: Бартоломе де Лас Касас. История Индии. Ленинград, «Наука», 1968. стр. 18)
 
Həmin kəşfi analiz etmək üçün bəzi məqamlara toxunmaq istəyirəm. Kolumbun başçılıq etdiyi ekspedisiyanın hansı məqsəd güddüyü barəsində bir çox ədəbiyyatlar var. Maraqlısı odur ki, bəziləri iddia edirlər ki, Kolumb 1492-ci ildə Asiya qitəsinə çatmaq məqsədini ümumiyyətlə, qarşısına qoymamışdır. 

Bu fərziyyənin nə dərəcədə düzgün olduğunu müəyyən etmək üçün ilk növbədə Kolumb ilə iki kral arasında bağlanan müqaviləyə nəzər salmaq lazımdır. O, nəzərdə tutduqları titulları və imtiyazları yalnız dünya əhəmiyyətli kəşfi həyata keçirəndən sonra İspaniyanın monarxlarından ala bilər. Yəni, həmin müqavilədə nəinki Asiya və yaxud onun hər hansı bir hissəsi, hətta orada heç bir coğrafi ad da göstərilməyib. Lakin bunun əsas səbəbini başqa bir şey ilə izah edirlər.


Xristofor Kolumb (1451-1506)


Kolumbun birinci transatlantik səyahəti (1492) 

Dünyanın Kastiliya ilə Portuqaliya arasında bölüşdürülməsil bağlı 1479-cu ildə Alkasovasda müqavilə bağlanır. Kastiliyanın ərazilərinə olan iddiadan əl çəkən kral V Alfons Portuqaliya üçün həddindən artıq əlverişli imtiyazlar əldə edir: Kanar adaları Kastiliyanın tabeliyində qalır, Azör və Madeyra adaları isə Portuqaliyanın ayrılmaz ərazisi kimi sənədləşdirilir. Gəlcək rəqibini təhlükəsizləşdirməyə səy göstərən portuqallar mütləq hakim sayılan Roma papasına müraciət edirlər. Alkasovasdakı müqaviləni təsdiqləmək üçün Roma papası IV Sikst 21 iyun 1481-ci ildə hər iki tərəfi danışıqlar masası arxasına dəvət edib, “Aeterni Regis” bullası ilə onları tanış edir. Müqəddəs atanın İzabella Kastiliyalıya hörməti olsa da, o, Kanar adalarından cənubda yerləşən bütün əraziləri Portuqaliyanın ixtiyarına verir. Qərbdə yerləşən torpaqlarla heç bir məsələ qaldırılmamışdı. Ona görə ki, həmin ərazidə torpaqlar məlum olmadığından, həmin məsələyə toxunmaq yersiz idi.

Belə olan halda İspan monarxları Kolumb ilə bağlanan müqavilədə heç vaxt Asiyanın hər hansı bir hissəsinin adını çəkə bilməzdilər. Ona görə ki, həmin qitənin demək olar, bütün ərazisi Portuqaliyanın ixtiyarına verilmişdir. Müqaviləyə görə isə söhbət yalnız Asiya qitəsindən gedə bilərdi. İş ondadır ki, qədimdəki və ilkin orta əsrlərdəki təsəvvürlərə görə Avropadan qərb tərəfdə Atlantik okeanının o tayında yalnız Asiya materiki yerləşə bilməzdi.(Ф. Дж. Купер. Мерседес из Кастилии или путешествие в Катай. Одесса, «Маяк», 1985. стр. 237)

Rəsmi xronikada göstərilirdi ki, birinci səyahətdən və “Hindistana” Qərb dəniz yolunun kəşfindən sonra (1492-1493), Kolumb özü ilə oradan yerli əhalinin nümayəndəsi sayılan hindular gətirmişdi.  

Həmin illərdə Barselonada yaşamış, kral sarayına yaxın olan italyan humanisti Pyetro Martire (Əzablı Pyotr), öz yerliləri ilə yazışmalar aparırdı. 1493-cü ilin noyabrın 1-də yazdığı məktubda belə bir ifadələr var: “Kolon (Kolumb) adlı birisi özünün bildirdiyi kimi, Hindistan sahilinə qədər, qərb antipodlarının yanına gedib çıxıbdır. O, kosmoqrafların fikirləşdikləri kimi... Şərq okeanının o tayında Hindistana yaxın bir yerdə yerləşən çoxsaylı adalar kəşf edibdir. Mən bu haqda iddia aparmaq istəmirəm. Halbuki Yer Kürsəninin ölçüsü başqa qənaətə gətirir çıxarır”.

Deməli, Kolumb səyahətə yola düşməmişdən əvvəl və Toskanellinin Yer kürəsinin ölçüsü barəsində verdiyi hesabatlarının əksinə olaraq, Pyetro Martire tamam başqa fikirdə idi.

Mən, belə qənaətə gəlmişəm ki, Kolumb çətin ki, florentsiyalı kosmoqrafın dedikləri ilə razılaşsın. Məşhur dəniz səyyahı bu barədə, ilk növbədə Yer kürəsinin çevrə uzunluğunun ölçüsü ilə razılaşa bilmirdi. Deməli, Asiya qitəsi bilavasitə, P. Toskanellinin fikirləşdiyi kimi Atlantik okeanında, Kanar adalarından qərb istiqamətində 10000-12000 km. məsafədə yerləşirdi. Lakin Kolumb fərdi şəkildə hesablamalar aparmışdı ki, Atlantik okeanının qərb hissəsində yerləşən quru ərazi Avropadan təxminən 4000-4500 km. aralıdadır. Bu ondan xəbər verir ki, həmin torpaq Köhnə Dünyaya bəlli olmayan, tamamilə başqa bir torpaqdır. 


Prezident təqaüdçüsü, “Qızıl qələm” mükafatı laureatı, “Coğrafiya” Cəmiyyətinin üzvü, yazıçı-tədqiqatçı Ramiz Dəniz

MilliYol.Az



Xəbərin oxunma sayı : 643

loading...

Analiz

Önəmli

Son xəbərlər

27 APREL 2017

17:44 Əfv Məsələləri Komissiyası açıqlama yayıb

17:33 Azərbaycanlılar Avropa Şurasının binası qarşısında etiraz aksiyası keçiriblər

17:12 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlanıb

15:47 1600 dollara bakirə qızlar - Qazaxıstanda

14:44 İtaliya səfiri: “TAP-ın tikintisi tam bərpa olunub“

14:35 Ömrümün 14 ilinin dostu,sirdaşı...

14:30 Rafael Mehrəliyev iş adamı İlham Qasımovdan 3,7 milyon manat rüşvət alıb?

14:17 Qızına 400 minlik toy edən məmurdan yeni xəbər - Araşdırma başladı

12:33 Azərbaycanda sulu qəlyandan istifadə də məhdudlaşdırılır

12:21 Dövlət Dəniz Administrasiyası beynəlxalq sərgidə iştirak edir - Fotolar

11:39 4-cü dəfə evlənən polkovnikin keçmiş arvadı elə şeylər danışdı ki... - FOTOLAR

11:35 Sabah Qarabağda müharibə qərarı verilə bilər

11:33 Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Baş İdarəsinə yeni rəis müavini təyin edilib

11:12 "Korrupsiyaya qarşı mübarizə üçün möhkəm siyasi iradə var" - Fuad Ələsgərov

11:05 Türkiyədə 9 mindən çox polis işdən uzaqlaşdırıldı

10:55 Bakıda tikinti sektorunda qeyri-rəsmi məşğulluğun aradan qaldırılması müzakirə olunur

10:38 Çinin idxal etdiyi ən bahalı neft Azərbaycanın payına düşür

10:33 “Dağlıq Qarabağ münaqişəsi bölgənin ən böyük problemidir“

10:18 Şəhər və rayondaxili avtobuslarda 5 yaşadək uşaqlar üçün ödəniş edilməyəcək

10:12 Bakıda 22 yaşlı gənc ağzından bıçaqlandı

26 APREL 2017

17:28 “Ən böyük arzum Azərbaycanda astroloji məktəb yaratmaqdır“

14:44 İlham Əliyevə Kəbənin üz örtüyü tərtibatının fraqmenti hədiyyə olunub

14:40 “Astexnoservis“ MMC-də qanunsuzluq: fəhlələr qul kimi işlədilər, büdcə talan edilir - Şikayət

12:55 Sübahir Qurbanov ilk dəfə ifadə verdi: “Bu adamı həbs edin...”

12:38 Məşhur erməni saytı Azərbaycana qarşı terrora çağırdı

12:33 “Azərbaycanda növbəti iki gün ərzində güclü külək olmayacaq”

12:12 “ABŞ və Rusiya Şəngal əməliyyatı barədə məlumatlandırılmışdı“

12:05 Azərbaycan prezidenti Səudiyyə Ərəbistanının energetika nazirini qəbul edib

11:44 “Əlverişsiz əmək şəraitində işləyənlərin sayı artıb“

11:33 Rusiyada OMON-çular azərbaycanlıların toyuna basqın etdi

11:18 “Türkiyə-Aİ münasibətləri ən pis həddədir” – Binəli Yıldırım

11:12 Azərbaycanın nazir müavini işdən çıxarıldı

11:05 Trump ilk gömrük vergisini bu ölkəyə tətbiq etdi, hamı çaşıb qaldı

10:48 İlham Əliyev dünyanın ilk neft quyusuna baxdı - FOTO

10:44 Daha 4 dövlət xidməti ləğv olundu

10:33 “Qara bazar”da dolların bahalaşdığı bildirilir

10:27 Milyarder Araz Ağalarov oğlu və nəvəsi ilə... - FOTOLAR

10:18 Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədində monitorinq keçiriləcək

10:12 Ərdoğan: “AŞPA-nın qərarını tanımırıq”

10:00 Bakıda 500 manata dovşan satılır - VİDEO

9:27 “Özümü xoşbəxt hiss etdim” - Leyla Əliyeva

25 APREL 2017

17:44 “Dəymiş ziyan şişirdilib“

17:22 Fransa seçkiləri siyasi elitaya vurulan tərs sillədir

17:05 “Qarabağın həlli üçün maksimum səy göstərəcəyəm“

16:44 “Biz bu hərəkətimizlə bir növ Türkiyəni cəzalandırmış olacağıq”

16:38 Cəmil Quliyev növbəti dəfə İTV-nin baş direktoru seçilib

16:06 “Bakı Marafonu 2017“-nin qaçış nömrələri harda verilir?

15:44 SOCAR: Azərbaycanda neft hasilatı hər il 7-10% azalır

15:33 “Şahdəniz-2“ üzrə xərclərin 25%-inə qənaət olunub

14:44 “Xalq bilmir ki, pulunu hansı valyutada saxlasın”

14:30 Prezident Administrasiyası ləğv olundu

13:12 “Qanunları tez-tez dəyişdirməklə heç nəyə nail ola bilmərik”

12:44 Aleksandr Lapşin Rusiya XİN-in tövsiyəsinə məhəl qoymayıb

12:38 Milli Məclisin növbəti plenar iclası keçirilir

12:22 “İndependent”in məqaləsində regiondakı real vəziyyət təhrif olunub”

11:44 Azərbaycanda hotellərin mərtəbələri qadınlar və kişilər üçün bölünə bilər

11:33 “Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin hərbi yolla həlli yoxdur“

11:24 İcra başçısı 2 milyonu necə asanlıqla qazanır? - Neftçalada

11:23 “Qaynarinfo“ 10 yaşında

11:05 Birinci turda qalib gələn şovinist Le Pen istefaya getdi

10:44 Azərbaycan-Türkiyə birgə təlimlərində istifadə ediləcək silahlar

10:31 Bakı səmasında inanılmaz hadisə - VİDEO

10:22 Azərbaycanda yüksək rütbəli məmur vəfat etdi

10:12 Bütün ABŞ Senatorları Ağ Evə dəvət olundu – Şimali Koreya ilə bağlı

24 APREL 2017

18:35 “Təəssüflə qeyd etməliyik ki...“ - İlham Əliyev

17:44 Dubayda keçirilən turizm sərgisində erməni təxribatının qarşısı alınıb

17:33 İranda narkotik satanlara güzəşt – Ölüm cəzası ləğv olundu

17:05 Ukrayna və Azərbaycan birgə silah istehsalını müzakirə edir

16:41 Zahir Əzəmət: “Əsas rəqibimiz “Facebook“ və “Google“dur“ - 10 yaşın söhbəti

16:38 Havanın pisləşməsi ilə əlaqədar 200-dən çox neftçi təxliyə olunub

16:33 Fahişəlik və qumara görə ağır cərimələr tətbiq edilir

16:12 Bakıda yaşayış binası yanıb: üç polis tüstüdən zəhərlənib

16:05 Qulluq mövqeyindən istifadə etməklə mənimsəməyə görə cərimə artırılır

16:05 Qulluq mövqeyindən istifadə etməklə mənimsəməyə görə cərimə artırılır

15:33 “Mütəllibovu həbsdən şəxsən mən xilas etmişəm...”

15:13 “Suriyaya səfərim yanlış addım idi” – AŞPA sədri

15:05 “Azərbaycan və İran arasında əlaqələr regionda misilsiz olmalıdır”

14:44 “Hansı ağıllı itə toy edər?!” – İtlərini evləndirən iş adamı

14:21 Qızına 400 min dollarlıq toy edən məmur işdən çıxarılır? - Rəsmi açıqlama

13:18 Aprel döyüşlərində yaralanmış hərbçilər Mehriban Əliyevanın təşəbbüsü ilə protezlə təmin olunub

13:12 Mədət Quliyev gitarada ifa etdi, mahnı oxudu - Video

13:05 Həbsdə olan MTN generalının məhkəməsinin vaxtı açıqlanıb

12:44 Tarkanın Bakı konsertindən alacağı məbləğ açıqlandı

12:33 Azərbaycana xaricdən gətirilən tropik malyariya xəstəliyi müşahidə olunur

12:18 Xalq artisti vəfat etdi

12:13 Banklar dolları yenidən ucuzlaşdırdı

11:55 Trampın ilk 100 günü

11:38 Azərbaycanda çörək istehsalında ciddi azalma: əhali daha az yeməyə başlayıb?

11:24 ADB Azərbaycana 1,3 mlrd. dollardan çox kredit ayırıb

11:12 Rusiyaya demokratiya gəlsə... Rusiya gedəcək

11:05 Kərəm Həsənovun Fərhad Əliyevdən aldığı və özünün topladığı kapital – Siyahı

10:53 Bakıda iş adamı özünə qəsd etdi

10:52 “Erməni soyqırımı” haqqında həqiqətlər - XX əsrin ən böyük yalanı

10:22 Mahir Quliyevin 6 ilində Biləsuvar: beləsi yox…

10:14 İcra başçısının həbs olunan qardaşı oğlu azadlıq sorağında – Gizli məqamlar

10:06 Ermənistan ordusu əsas mövqeyini itirdi

9:58 Məşhur aparıcımız biznes ledi oldu - FOTOLAR

9:35 Azərbaycanda şok hadisə: biznesmen itlərinə toy etdi - FOTO/VİDEO

23 APREL 2017

16:10 İcra başçısının müavini işdən qovuldu - Külli miqdarda pul mənimsəyib

13:54 Tağı Əhmədovun nəvəsinin toyundan görüntülər - VİDEO

13:32 Ətin qiyməti qəfil ucuzlaşdı - VİDEO

12:33 Azərbaycanda iki telekanalın yayımı dayandırıldı

22 APREL 2017

16:08 Səsi ilə məşhurlaşan biləsuvarlı çobana inanılmaz təklif - VİDEO

15:48 Rövşən Lənkəranskinin 24 il əvvəlki videosu yayıldı - İLK DƏFƏ (VİDEO)

15:23 Azərbaycana gətirilən bu mallar rüsumdan azad edildi

15:01 Dünyanın ən yaxşı futbolçusu kimdi? - Şok dəyişiklik

12:32 Mətanət İsgəndərlinin qızı 3-cü dəfə kimə ərə gedir? - FOTO

12:00 Hərbi hissəyə hücum: terrorçular 140 əsgəri öldürdü

11:18 Validə Abbasovadan qalmaqallı FOTOLAR

10:52 Milyarder xanımı oğlunun sevgilisi barədə elə sözlər dedi ki...

10:34 “Bu, özlüyündə bir rekorddur“ - Mehriban Əliyeva

10:15 Elman Rüstəmovun səlahiyyətləri alınır - MƏQSƏD

9:30 Bu reklam Azərbaycanı dünyaya tanıdacaq - VİDEO

21 APREL 2017

21:28 “Bakı Marafonu 2017” üçün qeydiyyat tarixi uzadılıb

19:00 Elza Seyidcahandan şok etiraf: “Övladımdan imtina etdim“

18:45 Ordumuzun ağır texnikaları gecə ilə döyüş bölgəsinə belə daşındı - VİDEO

17:48 Mehriban Əliyeva yekun iclas keçirdi - FOTOLAR

17:41 Artur Rəsizadə sədr seçildi

17:08 “Kara sevda“da romantik anlar - VİDEO

16:44 İnterpol xətti ilə axtarışda olan Azərbaycan vətəndaşı Tiflisdə saxlanılıb



loading...
Nazir müəllimi ilə evləndi: özündən 24 yaş böyükdür - FOTOLAR

Fransanın növbəti prezidenti olmağa ən iddialı namizəd hesab edilən hazırkı iqtisadiyyat naziri Emmanuel Makronun həyat yoldaşı Bricit Makron Avropanın ən qeyri-adi birinci xanımı ola bilər.
Əri yazar arvadını başqa qadınlarla sevişərkən tutdu və... - FOTO/VİDEO
Yuri evə qayıdarkən yataq otağından gələn intim səslərdən arvadının başqa birisi ilə olduğunu anlayır...
ANS-in keçmiş aparıcısı Türkiyədə işə başladı

ANS-in keçmiş aparıcısı Nigar Mahmudova Türkiyəyə köçüb.
Aparıcı canlı yayımda pis vəziyyətdə yaxalandı - VİDEO
Avstraliyada yayımlanan ABC News 24 telekanlında idman xəbərlərini təqdim edən aparıcı canlı yayımda biabır olub.
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016