Sabirabadın icra baçşcısı haqqında yayılan malumat yalan çıxdı Avropada qadın müəllim azyaşlı azərbaycanlıya dəhşət yaşatdı (FOTO) “Milla”da kütləvi ixtisarlar başladı: Şirkətə polislər çağrıldı… “Masazırda su altında qalmış avtomobillər satışa çıxarılacaq“
 

Katolik papa, ispan inkvizisiyası və ərəblərlə yəhudilərə qarşı soyqırım - III YAZI

Tarix 19.08.16, 13:22

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Bu ondan xəbər verir ki, xristianlıq prinsiplərindən uzaq olan katolik papaları başqalarının qazandıqlarını reket yolu ilə ələ keçirmiş, üstəlik isə həmin adamları ən sərt üsullarla öldürmüşdülər. Buna bariz nümunə 1492-ci ildə İspaniyada Rekonkista başa çatan kimi ərəblərə və yəhudilərə qarşı törədilən soyqırım idi ki, həmin cinayətdən sonra ölkədə əsrlərboyu yaşamış iki böyük xalqın varidatı ispan inkvizisiyası ilə pontifik arasında bölüşdürülmüşdü. Bu azmış kimi ispan konkistadorları, sonradan isə portuqal, ingilis və fransızlar Amerika qitəsinə yollanaraq, orada minillərlə yaşamış on milyonlarla aborigenlərə qarşı soyqırım tətbiq etmiş və görməmişcəsinə onların maddi sərvətlərini, xüsusən də qiymətli metalları və daş-qaşları Avropaya daşımışdılar.


İspan kralları İzabella Kastiliyalı ilə Ferdinand Araqonlu martın 31-i 1492-ci ildə, tarixə Alqambra edikti kimi düşən xüsusi fərman imzalamışdılar. Həmin fərmana əsasən iyulun 31-nə kimi xristianlığı qəbul etməyən yəhudilər monarxların ərazilərini tərk etməli idilər. 1500 ildən çox İspaniya ərazisində yaşayan bütöv bir xalq doğma yurdlarından didərgin salınmışdı. Elə həmin ildə də belə bir müsibət 800 ilə yaxın İspaniyada yaşayan ərəblərin başına gəldi. Qranada süqut edəndə (2 yanvar 1492-ci il) katolik krallarına həmin kompaniyada yəhudi maliyyəçiləri İsaak Abravanel və Abraham Senyor (1412-1493) böyük yardım göstərmişdilər. 
Portuqaliyada sığınacaq tapmış yəhudilər, 1497-ci ildə kral I Manuelin fərmanına əsasən, xristianlığı qəbul etmədikdə, ərəblərlə birlikdə oradan da qovulmuşdular.

Maraqlı detalı xatırlamaq lazımdır. Qranada təslim olanda kral Ferdinand dilin və mədəniyyətin saxlanması ilə bağlı ərəblərlə müqavilə imzalayır. Lakin 1499-cu ildə ərəblər bütün İspaniyada təqib olumağa başlamış və onları zorla xristianlaşdırılmağa başladılar. Kralın baş inkvizitoru göstəriş verir ki, xristianlığı qəbul etməyənlərin hamısını, o cümlədən qadın və uşaqları qılıncdan keçirsinlər. Xristianlığı qəbul edənləri moriskilər adlandırdılar. Ən dəhşətlisi o idi ki, moriskilərin özünü də rahat buraxmadılar; dominikan Bled İspaniyada qalan bütün ərəbləri qılıncdan keçirmək üçün soyqırıma başlamışdı. İnsanlığı itirmiş həmin xristian deyirdi ki, “Allah o dünyada özü götür-qoy edəcək – kim cəhənnəmə və ya Cənnətə düşəcək”. 

İfrat xristian sayılan cəllad Bled bildirmişdi ki,  ölkəni tərk edən moriskilərin 80 faizini elə yoldaca öldürmüşdü. Yalnız bir ekspedisiyada Afrikaya keçmək istəyən 140 min ərəblərin 100 mini elə dənizdəqətlə yetirilmişdi. Sedilotun və başqa müəlliflərin araşdırmalarında göstərilir ki, Ferdinaddan başlayaraq ta ki, ərəblərin tam qovulmasına qədər (1610-cu ilə qədər) 3 mln müsəlman öldürülmüşdü. Məhz həmin qətliamdan sonra Avropada ən güçlü dövlət sayılan İspaniya elə tənəzzülə uğradı ki, hələ də həmin inkişafı bərpa etməyə nail olmayıbdır.  

Ərəblərin İspaniyadan deportasiya edilməsi


Yəhudilərin İspaniyadan deportasiya edilməsi
                            
Yəhudilər isə bilməlidilər ki, İspaniyada onları tam məhvdən məhz türklər qurtarmışdılar.

Qranada əmirinin süqutundan sonra yəhudilərə qarşı əsl soyqırımın başlandığını eşidən Sultan II Bəyazidin əmri ilə avqust ayında, admiral Kamal Rəisi böyük donanma ilə, qaçqınların doluşduğu Kadis limanına yollanmışdı. Dəniz quldurlarından qorxan yəhudilər gəmilərə minməyə çəkinirlər. Ona görə ki, Mərakeş sahillərinə yollanan yəhudilərlə dolu olan gəmilərin tam əksəriyyəti dəniz quldurlarının əlinə keçərək, amansızcasına qətlə yetirilmişdilər. Kamal Rəis limana daxil olan kimi hamıya bəyan etmişdi ki, Sultan II Bəyazid bütün yəhudiləri öz himayəsinə götürür və türk donanması mütəmadi olaraq 150 minə yaxın ispan yəhudisini Türkiyəyə köçürmüşdü.

Buradan belə nəticə çıxarmaq olar ki, Pireney yarımadasında yəhudilərin əsl dayağı ərəblərin timsalında müsəlmanlar idi, xristianlar soyqırıma başlayanda isə yenə də onların köməyinə müsəlmanlar gəlmişdi, amma bu dəfə türklərin qismində.

Əlavə olaraq bildirmək istəyirəm ki, XV əsrin sonuna qədər yəhudilər, Avropada bir neçə dəfə kütləvi qırğına və deportasiyaya məruz qalmışdılar: Hələ 1-ci səlib yürüşü zamanı (1096-1099) Almaniyadan keçən xaçpərəstlər oradakı yəhudiləri ucdantutma qırmışdılar. Elə bir aqibətlə yəhudilər 1290-cı ildə İngiltərədə, 1306-cı ildə isə Fransada üzləşmişdilər.

İzabella Kastiliyalının və Ferdinand Araqonlunun xahişi ilə papa IV Sikst (1471-1484) 1478-ci ildə İspaniyada inkvizisiya yaradılmasına razılıq vermiş və iki ildən sonra fəaliyyətə başlamışdı. Dominikan ordeninin üzvü, öz vəhşiliyi və yırtıcılığı ilə Afrikadakı kaftarlardan (giyena) fərqlənməyən Tomas de Tokvemada 1487-ci ildə baş inkvizitor təyin olunmuşdu.


İnkvizisiyanın törətdiyi ekzekusiyalar

İspaniyada yaradılan 17 katolik tribunalın hər birisi ildə 10 adamı tonqala göndərmiş, ümumiyyətlə isə 32 min adam inkvizisiya tərəfindən edam edilmişdi. 1498-ci ilə qədər şəxsən Torkvemadanın göstərişi ilə 2 mindən çox adam tonqalda yandırılmışdı. Lakin bu siyahıya edam edilmiş Amerika hinduları daxil deyil.

Tarixçilər qeyd edirlər ki, ümumiyyətlə inkvizisiya tərəfindən 339 min adam ən amansız şəkildə işgəncələrə məruz qalmış və onların əksəriyyəti yarımmeyit vəziyyətdə azadlığa buraxılandan sonra qısa müddət ərzində dünyalarını dəyişmişdilər.

Dini baxışlardan etnik mənsubiyyətinə keçid, yeni dövr üçün soyqırımların baş verməsinə təkan verdi və bu səbəbdən Amerikadakı aborigenlərinin kütləvi qırğınına heç bir Avropa dövləti müdaxilə edə bilmədi. Bu ayrıseçkilik, hətta başqa dinlərə mənsub olan millətləri də qan içərisində boğdu. Buna bariz nümunə X əsrin sonundan XV əsrin ortalarına kimi xristian dünyasının türklərə və ümumilikdə müsəlmanlara qarşı total müharibələri, XV əsrin sonlarında ərəblərin, sonra isə yəhudilərin İspaniyada ispanlar, XV-XX əsrdə Amerika hindularının ispan, portuqal, ingilis, fransız, amerikanlar (XVIII əsrin 70-ci illərində müstəqillik qazanandan sonra) XVII-XIX əsrlərdə indoneziyalıların hollandlar, Qərbi Hindistan, Mozambik, Anqola, Qvineya sahil zolağında əhalinin portuqallar, XVIII-XIX əsrlərdə hindistanlıların və benqaliyalıların ingilislər, Hind-Çin yarımadasındakı yerli əhalinin fransızlar, XIX əsrdə konqoluların belçikalılar, XX əsrdə azərbaycan və türklərin ermənilər, yəhudilərin və rusların almanlar, yaponların, vyetnamlıların amerikanlar və s. tərəfindən qırılmasıdır ki, bu məsələdə Katolik kilsəsi təhrikçi rolunu oynamışdır. 


Tonqala məruz qalanlar


Tonqalda əsasən şərlənən qadınlar yadırılırdı

1 aprel 1992-ci ildə ispan kralı Xuan Karlos sinaqoqa gəlmiş və 500 il əvvəl baş verən haqsızlığa görə bütün yəhudilərdən üzr istəmişdi. Halbuki rəsmi rəqəmlərə görə 500 minə (bəzi mənbələrə əsasən 1 milyon) yaxın yəhudinin bir qismi amansızcasına məhv edilmiş və digər hissəsi isə ölkədən qovulmuşdu. Lakin ərəblərin taleyi yada salınmadı.


Yazıçı-tədqiqatçı, publisist, ədəbiyyat üzrə Prezident təqaüdçüsü, “Qızıl qələm” mükafatı laureat Ramiz Dəniz 

Əvvəlki yazılar

Katolik papaların  törətdikləri soyqırımlar” - I YAZI

Pontifiklərin cinayəti sayılan səlb yürüşləri - II YAZI



Xəbərin oxunma sayı : 874

loading...

Analiz

Önəmli

Son xəbərlər

18 OKTYABR 2017

0:07 Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyi Günüdür

17 OKTYABR 2017

17:55 Referendumdan sonra 700 şirkət Kataloniyanı tərk edib

17:48 Ramil Usubov bu jurnalistlərə vəzifə verdi

17:42 Vidadi Zeynalov bəraət istəyir –Apellyasiya şikayəti üzrə məhkəmə baxışı başladı

17:38 Yeniyetmələrə tətbiq olunacaq yeni cəza növünün aşağı və yuxarı həddi məlum olub

17:33 Zaqatalanın Car məscidinin vəzifəsindən azad olunan imamı QMİ-nin əmrinə tabe olmur

17:27 “Yaxşı mübarizə göstərməyə çalışacağıq”

17:22 Fikrət Hüseynli həbs edildi –Ukrayna məhkəməsindən qərar

17:17 Kürdüstan Bağdadla münaqişədə Rusiyanın vasitəçiliyini istisna etmir

17:12 “QS Regional Reytinqi 2018” - UNEC 30 pillə irəliləyib

17:05 “Pxenyan nüvə müharibəsinə tam hazırdır“

16:55 Təranə ilə küsülü olduğu Cabbar arasında efirdə dava

16:50 Dağıstanın yeni rəhbəri: “Azərbaycan Qafqazda sabitlik amilinə çevrilib”

16:45 Cenevrə görüşünün mesajları –Moskvanın “rayon əvəzinə təhlükəsizlik” ideyası dəfn edildi?

16:40 FHN-in əsgəri bıçaqlandı – İntihara cəhd etdiyi deyilir

16:35 Mahmud Abbas Azərbaycan prezidentinə məktub göndərib

16:30 "Onunla birlikdə yaşamışıq"- Rəhimdən həmkarı ilə bağlı sevgi etirafı

16:24 Maşın vuran piyada xəstəxanaya gedərkən yolda öldü

16:20 2018-ci ilin aprelinə kimi prezidentlər yenidən görüşəcəklər

16:12 “Taliban”ın törətdiyi partlayışda ölənlərin sayı 50-yə çatdı –200 nəfər də yaralı var

16:05 Poroşenko deputat toxunulmazlığını ləğv edir

15:50 ETSN: Bəzi avtomobil yollarında sürüşmələr aktivləşib

15:45 İlham Əliyev Yunanıstan səfirinin etimadnaməsini qəbul edib

15:40 “Mənə cavab verdi ki, atam heç vaxt DTK agenti olmayıb”

15:35 Britaniya da parçalanır? – Konvey Ayland müstəqillik istəyir

15:23 Rəsmi Berlin Bərzaniyə verdiyi dəstəyi dayandırdı

15:18 "İnvestor bazasının yaradılması üzərində iş gedir"

15:12 Güzəştli mənzillərin satışı ilin sonunadək başlaya bilər

15:05 Azərbaycan Türkiyənin üçüncü ən iri investorudur

14:47 Ronaldonun hamilə sevgilisindən “xoşbəxt ailə“ fotosu

14:42 Amerika seçkilərinə internet-müdaxiləyə Ceyhun Aslanov başçılıq edib

14:38 “Təcili kütləvi qırğın silahı yaratmalıyıq” – Təhlil

14:33 Azərbaycanlı avtoritetin “oğru” adı özünə qaytarıldı

14:28 Qadın evlilikdən yorulmuşdu...

14:23 DMX: Bu ilin 9 ayında 1243346 əcnəbinin Azərbaycana girişi qeydə alınıb

14:17 Suriyada 9 rus həlak olub

14:12 “Azərbaycanın üç istiqamətdə addımlar atması biznes əlaqələrimizin inkişafına təkan verər”

14:05 “Səsim heç vaxt məni yanıltmayıb”

13:50 Ağ Evin başının üstündəki “Rusiyageyt” qılıncı

13:45 Qara dəniz sahillərində güclü qasırğa –Gürcüstana ciddi zərərlər dəyib

13:40 ABŞ Cənubi Koreya ilə birbaşa danışıqlara ümid edir

13:35 "Son 25 ildə ABŞ Azərbaycana 1,3 milyard dollar yardım edib"

13:05 Dolların rəsmi məzənnəsi cüzi end

12:50 Trampın İran müharibəsi - ABŞ-ın müttəfiqləri Rusiya və Çin tərəfə keçirlər!

12:42 Cennifer Lopez səhnəyə Çağla Şikelin libasında çıxdı

12:38 UNESCO-nun yəhudi direktoru İsarili niyə təmir etmir? –Tel-Əvivin mövqeyi dəyişə bilər

12:33 Saakaşvilinin tərəfdarları Kiyevdə etiraz edir

12:28 “Utanmazlığın bundan o tərəfini….” - Fazil Mustafa Ramil Usubovu müdafiə etdi

12:22 “Müşfiqin cinayət işində gördüm ki, Səməd Vurğun...” – Müsahibə

12:18 "Sarkisyan Cenevrə görüşündə verilmiş qərarı pozdu, sözünün üstündə durmadı"

12:12 BMT baş katibi Əliyev-Sarkisyan görüşü haqda

12:09 Ofisdə özünü asan universitetdə baş müəllim işləyirmiş –Təhsil müəssisəsindən açıqlama

12:05 ETSN: Bu il qanunsuz ovla məşğul olan 110 nəfər saxlanılıb

11:53 Azərbaycanın xaricdəki ticarət nümayəndələri səfirin maaşının 90 faizi həcmində maaş alacaqlar

11:49 "Banklar üçün qısamüddətli likvidliyi təmin etmək başağrısıdır"

11:44 İtaliyanın “Edison“ şirkəti Azərbaycan qazı alacaq

11:35 Əfqanıstanda polis idarəsinə hücum –6 nəfər ölüb, 30-dan çox yaralı var, İki terrorçu məhv edilib

11:30 Dəniz Baykal növbəti dəfə əməliyyat olundu –Rektordan nikbin açıqlama

11:25 Ticarət nümayəndələrinin funksiyaları bəlli oldu

11:20 Bakıda gecə klubunda Türkiyə vətəndaşları arasında dava düşüb

11:09 Dil kursları mərkəzinin rəhbəri özünü asdı –Bakıda intihar

11:05 BFB: Səhmlərin kütləvi üsulla yerləşdirməsini həyata keçirməyə hazırıq

10:55 Bakıda iki qadın intihar edib

10:47 Altı tələbənin ölümü ilə nəticələnmiş qəzada zərərçəkənlərə 41250 manat ödənilib

10:42 Bakıda intihar – Şirkət rəhbəri özünü iş yerində öldürdü

10:37 Tbilisidə Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə Silahlı Qüvvələri rəhbərlərinin görüşü başlayıb

10:32 Azərbaycan-Rusiya sərhədində yeni körpünün tikintisinə sabah start veriləcək

10:28 Nail Naiboğlunun arvadı öldü

10:24 Qarabağda itkin düşən azərbaycanlıların sayı dəqiqləşdirildi – Rəsmi

10:20 “Baş məşqçimizə qulaq asmalıyıq“

10:16 Bu günə olan məzənnələr – Rəsmi

10:12 Kərkük kürdlərdən alınır

10:09 "Mogerini və ya Lavrovun nəsə deməsinin ABŞ-a təsiri ola bilməz"

10:05 Ölkə ərazisində şimşək çaxıb, leysan, qar yağıb - Faktiki hava

16 OKTYABR 2017

17:55 “Vulqar ifadələr, küçə danışıq tərzi baş alıb gedir”

17:47 “Prezidentlər gərginliyi azaltmaq üçün əlavə addımlar atmağa razılaşdılar”

17:42 Kərkükdən bir Foto – Kürdlər Ərbilə qaçır

17:37 Dolların sabaha olan məzənnəsi

17:28 “Biznes bir az da elmə vergi versin”

17:22 Azərbaycan prezidentinin İsveçrəyə səfəri başa çatıb

17:17 Bərzaninin qoşunu Kərkükdən qaçır

17:12 “Prezidentlər gərginliyi azaltmaq üçün əlavə addımlar atmağa razılaşdılar”

17:05 “Ukrayna hakimiyyəti məni öldürə bilər” - Mixail Saakaşvili

16:50 “Orada hamının iç üzünü gördüm“ - “Maşın“dan gedən Zemfira

16:45 Altı aylıq “hakimiyyətin” fəsadları: Aydın Əliyev Yusif Sərrac durumunda

15:44 Bakıda “Verti” MMC-nin əməkdaşı bədbəxt hadisə nəticəsində ölüb

13:25 Türkiyədə xalqın dəstəyi ilə 562 terrorçu məhv edilib, 609 nəfəri tutulub

13:18 Sumqayıtda maşın azyaşlını vuraraq öldürüb

13:12 Qaz, su və elektrik enerjisini talayanlara 7 ilədək həbs cəzası – Təklif

13:05 Azərbaycan müdafiə nazirinin Gürcüstana səfəri başlayıb

12:55 FTX ilə əməkdaşlıqdan imtinaya görə “Telegram” cərimələnib

12:49 Bakı İstintaq Təcridxanasında məhbus özünü mələfə ilə asıb

12:45 “Ərzaq təhlükəsizliyi dünyada sülhün, sabitliyin və davamlılığın təmini üçün vacibdir”

12:37 Yağış yağacaq, bəzi yerlərdə intensiv ölacaq

12:33 “Geomaqnit qasırğası sabahdan əvvəlki normasına düşəcək“

12:27 Azərbaycanla ABŞ arasında ticarət dövriyyəsi 7% yüksəlib

12:22 ABŞ səfiri Cənub Qaz Dəhlizinin əhəmiyyəti barədə

12:17 Bakıda öldürülən iranlı tələbə Novxanıda dəfn olunub –Qətlin səbəbi araşdırılır

12:13 7 Rəisin iş yeri dəyişdirildi– Əmr

12:05 ABŞ “Green Card“ üçün müraciətləri dayandırıb

11:55 Neftin qiyməti 58 dolları keçdi

11:45 “Heç bir qüvvə ailəmi dağıda bilməz“ - Aygün

11:40 Avstriyada keçirilmiş parlament seçkilərində Sebastyan Kurtsun partiyası irəlidədir

11:35 Salyan Regional Qaz İstismarı İdarəsinə şok ittihamlar: 38 faiz qaz itkisinin səbəbi nədir?

11:31 Baş nazirin müavini 13.5 milyonluq qalmaqalın mərkəzində

11:28 Bakıda gömrükçülər həbs edildi – aralarında deputatın qohumu da var

11:18 “Bir etiraf edim: Heydər Əliyevin zamanında...”

11:13 Tehrana sataşan Tramp bir güllə ilə iki dovşan vurdu

11:09 Oğuzda 50 yaşlı kişi ağacdan yıxılaraq ölüb

11:05 Qırğızıstanın yeni prezidenti bəlli oldu

10:57 “Rusiyanın Ermənistana silah verməsi həmsədrlik mandatı baxımından yanlışdır”

10:52 "Abdülhey" ikinci dəfə evləndi

10:47 Avropa İttifaqı Türkiyə ilə münasibətlərini müzakirəyə çıxarır –Sammitdə üzvlüklə bağlı hansı qərarlar qəbul olunacaq?

10:42 Azərbaycana keyfiyyətli dərmanların gətirilməsi üçün yeni qaydalar hazırlanır –Nazirlik

10:37 İrana qızıl “atan” məhbus biznesmen Rza Zərraba Amerika zəmanət verib? – Araşdırma

10:32 “Dolların uçot dərəcəsinin artırılması davam etdiriləcək”

10:26 Binəqədidə 75 yaşlı kişi özünü 7-ci mərtəbədən atdı –İntihar

10:22 Dəniz Baykal xəstəxanaya yerləşdirilib

10:17 Kürdlər Kərkükdə İraq ordusu ilə döyüşə girib

10:13 Erməni pilotoloqlar prezidentlərin görüşündən ciddi qərarlar gözləmir



loading...
İşlədiyi reklam şirkətindən qovulub milyon dollarlıq biznes qurdu

Mənfi fikirlərdən xilas oldu
AFFA-nın baş katibi "stoyanka" pulu yığır

AFFA-nın baş katibi Elxan Məmmədovun gözü doymur
Tia.az saytı 8 yaşında

Bu gün Tribuna İnformasiya Agentliyinin (Tia.az) 8 yaşı tamam olur.
“Turan“a qarşı vergi sanksiyası ləğv olundu

Vergilər Nazirliyinin Bakı şəhər Lokal Vergilər Departamenti 2014-2016-cı illər üzrə “Turan” İnformasiya Agentliyinə təyin etdiyi 37 min manat məbləğində əlavə vergi sanksiyasını ləğv edib.
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016