Heydər Əsədovun işçisi qanunları necə tapdalayır? - FOTOLAR “Araz“da yerli istehsal şokoladdan qurd çıxdı, market araşdırmaya başladı (VİDEO) 20 nömrəli məktəbin direktor müavini jurnalisti hədələdi (SƏS YAZISI) Səfər Əbiyevin “sağ əli“ 10 mart mitinqində - VİDEO
 

Katolik papa, ispan inkvizisiyası və ərəblərlə yəhudilərə qarşı soyqırım - III YAZI

Tarix 19.08.16, 13:22

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Bu ondan xəbər verir ki, xristianlıq prinsiplərindən uzaq olan katolik papaları başqalarının qazandıqlarını reket yolu ilə ələ keçirmiş, üstəlik isə həmin adamları ən sərt üsullarla öldürmüşdülər. Buna bariz nümunə 1492-ci ildə İspaniyada Rekonkista başa çatan kimi ərəblərə və yəhudilərə qarşı törədilən soyqırım idi ki, həmin cinayətdən sonra ölkədə əsrlərboyu yaşamış iki böyük xalqın varidatı ispan inkvizisiyası ilə pontifik arasında bölüşdürülmüşdü. Bu azmış kimi ispan konkistadorları, sonradan isə portuqal, ingilis və fransızlar Amerika qitəsinə yollanaraq, orada minillərlə yaşamış on milyonlarla aborigenlərə qarşı soyqırım tətbiq etmiş və görməmişcəsinə onların maddi sərvətlərini, xüsusən də qiymətli metalları və daş-qaşları Avropaya daşımışdılar.


İspan kralları İzabella Kastiliyalı ilə Ferdinand Araqonlu martın 31-i 1492-ci ildə, tarixə Alqambra edikti kimi düşən xüsusi fərman imzalamışdılar. Həmin fərmana əsasən iyulun 31-nə kimi xristianlığı qəbul etməyən yəhudilər monarxların ərazilərini tərk etməli idilər. 1500 ildən çox İspaniya ərazisində yaşayan bütöv bir xalq doğma yurdlarından didərgin salınmışdı. Elə həmin ildə də belə bir müsibət 800 ilə yaxın İspaniyada yaşayan ərəblərin başına gəldi. Qranada süqut edəndə (2 yanvar 1492-ci il) katolik krallarına həmin kompaniyada yəhudi maliyyəçiləri İsaak Abravanel və Abraham Senyor (1412-1493) böyük yardım göstərmişdilər. 
Portuqaliyada sığınacaq tapmış yəhudilər, 1497-ci ildə kral I Manuelin fərmanına əsasən, xristianlığı qəbul etmədikdə, ərəblərlə birlikdə oradan da qovulmuşdular.

Maraqlı detalı xatırlamaq lazımdır. Qranada təslim olanda kral Ferdinand dilin və mədəniyyətin saxlanması ilə bağlı ərəblərlə müqavilə imzalayır. Lakin 1499-cu ildə ərəblər bütün İspaniyada təqib olumağa başlamış və onları zorla xristianlaşdırılmağa başladılar. Kralın baş inkvizitoru göstəriş verir ki, xristianlığı qəbul etməyənlərin hamısını, o cümlədən qadın və uşaqları qılıncdan keçirsinlər. Xristianlığı qəbul edənləri moriskilər adlandırdılar. Ən dəhşətlisi o idi ki, moriskilərin özünü də rahat buraxmadılar; dominikan Bled İspaniyada qalan bütün ərəbləri qılıncdan keçirmək üçün soyqırıma başlamışdı. İnsanlığı itirmiş həmin xristian deyirdi ki, “Allah o dünyada özü götür-qoy edəcək – kim cəhənnəmə və ya Cənnətə düşəcək”. 

İfrat xristian sayılan cəllad Bled bildirmişdi ki,  ölkəni tərk edən moriskilərin 80 faizini elə yoldaca öldürmüşdü. Yalnız bir ekspedisiyada Afrikaya keçmək istəyən 140 min ərəblərin 100 mini elə dənizdəqətlə yetirilmişdi. Sedilotun və başqa müəlliflərin araşdırmalarında göstərilir ki, Ferdinaddan başlayaraq ta ki, ərəblərin tam qovulmasına qədər (1610-cu ilə qədər) 3 mln müsəlman öldürülmüşdü. Məhz həmin qətliamdan sonra Avropada ən güçlü dövlət sayılan İspaniya elə tənəzzülə uğradı ki, hələ də həmin inkişafı bərpa etməyə nail olmayıbdır.  

Ərəblərin İspaniyadan deportasiya edilməsi


Yəhudilərin İspaniyadan deportasiya edilməsi
                            
Yəhudilər isə bilməlidilər ki, İspaniyada onları tam məhvdən məhz türklər qurtarmışdılar.

Qranada əmirinin süqutundan sonra yəhudilərə qarşı əsl soyqırımın başlandığını eşidən Sultan II Bəyazidin əmri ilə avqust ayında, admiral Kamal Rəisi böyük donanma ilə, qaçqınların doluşduğu Kadis limanına yollanmışdı. Dəniz quldurlarından qorxan yəhudilər gəmilərə minməyə çəkinirlər. Ona görə ki, Mərakeş sahillərinə yollanan yəhudilərlə dolu olan gəmilərin tam əksəriyyəti dəniz quldurlarının əlinə keçərək, amansızcasına qətlə yetirilmişdilər. Kamal Rəis limana daxil olan kimi hamıya bəyan etmişdi ki, Sultan II Bəyazid bütün yəhudiləri öz himayəsinə götürür və türk donanması mütəmadi olaraq 150 minə yaxın ispan yəhudisini Türkiyəyə köçürmüşdü.

Buradan belə nəticə çıxarmaq olar ki, Pireney yarımadasında yəhudilərin əsl dayağı ərəblərin timsalında müsəlmanlar idi, xristianlar soyqırıma başlayanda isə yenə də onların köməyinə müsəlmanlar gəlmişdi, amma bu dəfə türklərin qismində.

Əlavə olaraq bildirmək istəyirəm ki, XV əsrin sonuna qədər yəhudilər, Avropada bir neçə dəfə kütləvi qırğına və deportasiyaya məruz qalmışdılar: Hələ 1-ci səlib yürüşü zamanı (1096-1099) Almaniyadan keçən xaçpərəstlər oradakı yəhudiləri ucdantutma qırmışdılar. Elə bir aqibətlə yəhudilər 1290-cı ildə İngiltərədə, 1306-cı ildə isə Fransada üzləşmişdilər.

İzabella Kastiliyalının və Ferdinand Araqonlunun xahişi ilə papa IV Sikst (1471-1484) 1478-ci ildə İspaniyada inkvizisiya yaradılmasına razılıq vermiş və iki ildən sonra fəaliyyətə başlamışdı. Dominikan ordeninin üzvü, öz vəhşiliyi və yırtıcılığı ilə Afrikadakı kaftarlardan (giyena) fərqlənməyən Tomas de Tokvemada 1487-ci ildə baş inkvizitor təyin olunmuşdu.


İnkvizisiyanın törətdiyi ekzekusiyalar

İspaniyada yaradılan 17 katolik tribunalın hər birisi ildə 10 adamı tonqala göndərmiş, ümumiyyətlə isə 32 min adam inkvizisiya tərəfindən edam edilmişdi. 1498-ci ilə qədər şəxsən Torkvemadanın göstərişi ilə 2 mindən çox adam tonqalda yandırılmışdı. Lakin bu siyahıya edam edilmiş Amerika hinduları daxil deyil.

Tarixçilər qeyd edirlər ki, ümumiyyətlə inkvizisiya tərəfindən 339 min adam ən amansız şəkildə işgəncələrə məruz qalmış və onların əksəriyyəti yarımmeyit vəziyyətdə azadlığa buraxılandan sonra qısa müddət ərzində dünyalarını dəyişmişdilər.

Dini baxışlardan etnik mənsubiyyətinə keçid, yeni dövr üçün soyqırımların baş verməsinə təkan verdi və bu səbəbdən Amerikadakı aborigenlərinin kütləvi qırğınına heç bir Avropa dövləti müdaxilə edə bilmədi. Bu ayrıseçkilik, hətta başqa dinlərə mənsub olan millətləri də qan içərisində boğdu. Buna bariz nümunə X əsrin sonundan XV əsrin ortalarına kimi xristian dünyasının türklərə və ümumilikdə müsəlmanlara qarşı total müharibələri, XV əsrin sonlarında ərəblərin, sonra isə yəhudilərin İspaniyada ispanlar, XV-XX əsrdə Amerika hindularının ispan, portuqal, ingilis, fransız, amerikanlar (XVIII əsrin 70-ci illərində müstəqillik qazanandan sonra) XVII-XIX əsrlərdə indoneziyalıların hollandlar, Qərbi Hindistan, Mozambik, Anqola, Qvineya sahil zolağında əhalinin portuqallar, XVIII-XIX əsrlərdə hindistanlıların və benqaliyalıların ingilislər, Hind-Çin yarımadasındakı yerli əhalinin fransızlar, XIX əsrdə konqoluların belçikalılar, XX əsrdə azərbaycan və türklərin ermənilər, yəhudilərin və rusların almanlar, yaponların, vyetnamlıların amerikanlar və s. tərəfindən qırılmasıdır ki, bu məsələdə Katolik kilsəsi təhrikçi rolunu oynamışdır. 


Tonqala məruz qalanlar


Tonqalda əsasən şərlənən qadınlar yadırılırdı

1 aprel 1992-ci ildə ispan kralı Xuan Karlos sinaqoqa gəlmiş və 500 il əvvəl baş verən haqsızlığa görə bütün yəhudilərdən üzr istəmişdi. Halbuki rəsmi rəqəmlərə görə 500 minə (bəzi mənbələrə əsasən 1 milyon) yaxın yəhudinin bir qismi amansızcasına məhv edilmiş və digər hissəsi isə ölkədən qovulmuşdu. Lakin ərəblərin taleyi yada salınmadı.


Yazıçı-tədqiqatçı, publisist, ədəbiyyat üzrə Prezident təqaüdçüsü, “Qızıl qələm” mükafatı laureat Ramiz Dəniz 

Əvvəlki yazılar

Katolik papaların  törətdikləri soyqırımlar” - I YAZI

Pontifiklərin cinayəti sayılan səlb yürüşləri - II YAZI



Xəbərin oxunma sayı : 874

loading...

Analiz

Önəmli

Son xəbərlər

22 APREL 2018

14:29 Bakı metrosunda qadın özünü qatarın altına atdı - Başı bədənindən ayrıldı

14:12 Avropadakı “erməni soyqırımı” aksiyalarına azərbaycanlı mühacirləri də cəlb edə bilərlər

13:49 Prezidentin vəzifə verdiyi İnam Kərimov kimdir?

13:37 “Novruz Məmmədov heç bir qruplaşmada olmayıb”- Komitə sədri

13:25 Sarkisyanla Paşinyan arasında gərgin görüş - “Bu dialoq deyil, ultimatumdur”

13:10 Bakıda palçıq vulkanı belə püskürdü - Foto

12:55 Qohumluq əlaqələri işə yaramadı: “Əmlak kralı”nın taleyi necə olacaq?

12:52 “Hesab edin ki, artıq problemlər həll olunub” - “Qaçqınkom”un yeni sədri

12:38 Müdafiə Nazirliyindən Ermənistanın təxribatı ilə bağlı açıqlama

12:26 Mindən çox əsiri düşməndən xilas edən Milli Qəhrəman

12:15 Polis erməni müxalifətinin lideri Paşinyanı saxladı

12:11 Sumqayıt şəhəri ərazisindən dənizə çıxmış 2 gənc batıb

11:55 Alişanın Buseyə evlilik şərti var

11:40 İran nüvə proqramını bərpa etməyə hazırdır

11:29 Oğuzda zəlzələ olub

11:17 Boş qalan nazir postları, yüksək vəzifələr - Siyahı

11:13 Yeni nazirlər hansı tanınmışların övladıdır?

10:50 AZAL-ın təyyarəsi Moskvanın əvəzinə Sankt-Peterburqda yerə endi

10:39 Sərkisyan: “Nə qədər ki Qarabağ var, hakimiyyətdə mən olacağam”

10:17 Binəli Yıldırım Novruz Məmmədovu təbrik etdi

10:00 Səudiyyə Ərəbistanında çevriliş cəhdi

21 APREL 2018

19:33 Dmitri Medvedev Novruz Məmmədovu təbrik edib

19:00 Bu il tütün idxalı və ixracı azalıb

18:30 Samir Nuriyev Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin sədr təyin edilib

18:19 Azərbaycanda işsizlərin sayı azalıb

18:11 Abid Şərifov, Elçin Əfəndiyev və İsmət Abasov işdən çıxarılıb

18:00 Hacıbala Abutalıbov BŞİH başçısı vəzifəsindən azad edilib

17:52 Sahil Babayev əmək və əhalinin sosial müdafiə naziri təyin edilib

17:50 Rövşən Rzayev “Qaçqınkom”a sədr təyin olunub

17:34 Nazirlər Kabinetinin yeni tərkibi təsdiqləndi - SİYAHI

17:13 Məhkəmə ANS-lə bağlı qərarını açıqladı

16:59 Ceyms Appaturay Azərbaycan prezidentini təbrik edib

16:52 Ermənistanın daha üç şəhəri etiraz aksiyalarına qoşuldu

15:22 Prezident Novruz Məmmədovun baş nazir təyin edilməsi haqqında sərəncam imzalayıb

14:55 Yeni baş nazirimiz kinoya da çəkilib – Video

14:20 "Neft nəhənglərinin bərpaolunan enerjiyə sərmayə qoyuluşu artır"

13:15 Yeni Baş nazir: Parlament Novruz Məmmədova yekdilliklə səs verib

12:50 "Bundan sonra başqa formada işləməyə başlayacağam"

11:50 Zahid Oruc yeni baş naziri açıqladı: Novruz Məmmədov!

11:05 Bakıya yeni başçı gəlir! – Abutalıbovun xələfinin adı çəkilir

10:44 “Bu, bütün dünya üçün xoş xəbərdir” – Tramp

10:12 “Artur Rasi-zadə Azərbaycanın inkişafı yolunda əzmlə çalışıb“

20 APREL 2018

23:59 Tramp açıqladı: Rusiya ilə gizli anlaşma olmayıb

23:47 Gürcüstan-Azərbaycan sərhədində sərhədçi güllələndi

23:31 Avstriyada qatar qəzası - 54 yaralı

23:15 Ayrılıq səbəbi bəlli oldu - Aslı Muradı cana yığıbmış

22:57 Azərbaycanda 100 ildən çox yaşayanların sayı azalıb

22:40 ABŞ Demokrat Partiyası Rusiyaya qarşı iddia qaldırdı

22:26 Vergilər Nazirliyi və Gömrük Komitəsi razılaşdı - Kimlərə birgə nəzarət ediləcək?

22:11 Yerevanda nümayişçilər müdafiə nazirinin avtomobilini mühasirəyə alıb

21:55 5-ə qədər saya bilmədiyi üçün uşağa işgəncə verdi – Azərbaycanlı atanı 7 il həbs gözləyir

21:42 “Time” jurnalı dünyanın nüfuzlu şəxslərinin siyahısını açıqlayıb

21:28 Axtarışda olan şəxs Salyanda özünə xəsarət yetirdi

21:13 Novak: “Bu ay neftin qiyməti 80 dollara qalxa bilər”

20:58 “Məhz bu amil Azərbaycan-İsrail münasibətləri üçün möhkəm təməldir” - Səfir

20:44 Ərdoğan seçki kampaniyasının başladığını elan etdi

20:30 XİN: “Bu, ciddi təəssüf doğurur”

20:15 Bakıda 46 qızı zorlayan falçı ilə bağlı araşdırma başladı

20:08 İqtisadiyyat Nazirliyinin bəzi səlahiyyətləri yeni Agentliyə verildi

19:52 Əfqanıstanda partlayış - 5 ölü, 10 yaralı

19:38 Azərbaycanda yeni Dövlət Proqramı hazırlanır

19:31 İkinci Dünya müharibəsi veteranlarına birdəfəlik maddi yardım veriləcək

19:25 “Bu, futbol terrorundan betərdi” – Ərdoğan

19:16 Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsi ləğv edildi

19:12 Prokuror Ziya Məmmədovun qardaşı oğlunun məhkəməsində cəza istəyib

18:50 Türkiyənin baş nazirindən ABŞ-a sərt mesaj: “Öz işinlə məşğul ol”

18:39 Seçkilərdə iştirak edən partiyalara büdcədən 135,2 milyon dollar ayrılacaq

18:21 Bakıda metronun deposundan əl qumbarası tapılıb

18:09 Tramp yüksək neft qiymətlərinə üsyan etdi

17:55 Eldar Mahmudov məhkəməyə verildi

17:50 Dəfn zamanı jurnalisti döyən şəxslər ondan üzr istədilər –Barışıq

17:46 Yunanıstanda mafiyanın xaç atası öldürüldü

17:45 Əfqanıstandan Tacikistana narkotik maddə keçirmək istəyən üç qaçaqmalçı öldürülüb

17:37 Dörd ay ərzində Azərbaycanda 2 min zəlzələ qeydə alınıb

17:32 Milli Park ərazisində dənizə düşən 17 yaşlı qız xilas olunub

17:27 Bu gün geomaqnit qasırğası baş verib

17:17 İki qəlbdə bir ehtiyac... - Tofiq Bayramın şeirləri

17:13 ATƏT-in seçki müşahidə missiyası Bakını tərk edir

17:09 “ABŞ-ın Türkiyə ilə bağlı mövqeyini şantaj hesab edirik” –Lavrovdan əsəbi açıqlama

17:05 Salyanda motosikletlə “Jiquli” toqquşub, motosikletçi xəsarət alıb

16:55 Sərkisyanı heç kim təbrik etmir – Erməni mediası

16:40 Bakıda evlərdən silsilə oğurluq etmiş şəxs saxlanılıb

16:33 “Öz işinlə məşğul ol, Türkiyədəki seçkilərlə yox” – Yıldırm ABŞ-a

16:27 Erməni müxalifət lideri: “Yerevanda fəaliyyət iflic olmalıdır ki, Sarkisyan…“

16:22 Səudiyyə Ərəbistanı kralı Azərbaycan prezidentini təbrik edib

16:17 Qəza zamanı avtomobilə dəymiş zərər hərrac modeli ilə qiymətləndiriləcək

16:13 Prezident İlham Əliyev yeni metro qatarlarında yaradılan şəraitlə tanış olub

16:05 Əli Həsənov ordenlə təltif olunub

15:48 Milli Məclisin sabah plenar iclası çağırılıb

15:33 “Neftin hazırkı qiyməti sünidir və qəbuledilməzdir“

15:25 “Niyə bu məsələlərlə ciddi məşğul olunmur?”

15:20 Bakıda “Formula-1“lə bağlı iki xəstəxana ayrılıb

15:13 Nuri Bilge Ceylan Kann festivalına qatılacaq

15:09 “Bəzi İcra Hakimiyyətlərinin başçıları biznesmenləri sıxışdırır, pullarını alırlar”

15:05 “Moskva bu məsələlərlə bağlı cavab verməlidir”

14:56 Bakıda yataqxana binasında yanğın – Sakinlər təxliyə edilib

14:33 Zaur Şəbnəmin yaşı ilə bağlı yalanını ortaya çıxardı - 31 demişdi

14:27 Nüşabədən qalmaqala cavab: "Tunar arvaddır ki..."

14:22 Azərbaycanda KİV-də sponsor reklamı ilə bağlı qaydalar dəyişir

14:16 Səbail RİH: Bayıl sürüşmə zonasında ziyan çəkmiş 6 evə görə müəyyən olunmuş vəsait sakinlərə verilib

13:40 Türkiyə öz qızıl ehtiyatlarını ABŞ-dan çıxardıb

13:35 MTN generallarına nə vaxt hökm oxunacağı açıqlanıb

13:27 "Azərbaycana silah satışına bəzi ölkələr tərəfindən əsassız məhdudiyyət qoyulub"

13:22 Zakir Həsənov NATO-nun Avropada Müttəfiq Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı ilə görüşüb

13:17 Qərb onu, yoxsa müxalifəti dəstəkləyəcək? – Təhlil

13:13 Respublika Narkoloji Mərkəzinin iki əməkdaşı işdən çıxarılıb

13:09 Ermənistanda etiraz aksiyalarında iştirak edən 83 nəfər tutulub

13:05 Bakı Metropolitenində siqaret çəkilməsinə dair qadağanın əhatə dairəsi genişləndirilib

12:50 Bakıda erməni saxtakarlıqlarının ifşası mövzusunda konfrans keçirilib

12:47 Rayonlarda qar, leysan yağacaq, dolu düşəcək

12:42 Dünyada neft ehtiyatları 300 milyon barel azalıb –Səudiyyə Ərəbistanının energetika naziri

12:36 “AKP ilə MHP-nin yaxınlaşması “dərin dövlət”in tövsiyəsi ilədir”

12:32 “Sözümü deyib, özümü öldürəcəm“- AzTV rəhbərinə sui-qəsd işində yeni məlumatlar

12:22 Səudiyyə Ərəbistanında polisə hücum olub, 3 nəfər öldürülüb, 4 nəfər yaralanıb

12:16 “1918-ci ildə İrəvan Ermənistana hədiyyə kimi verilmişdir…”

12:13 "Putinlə Tramp Rusiya-ABŞ hərbi qarşıdurmasına imkan verməyəcəklər"

12:05 Vasif İsmayıl: "Cinsi əlaqə ətrafında biz çox mif, inanc yaratmışıq"

11:55 “Qarabağ məsələsi yalnız qarşılıqlı güzəştlərlə həll oluna bilər”

11:50 “BMT-nin münaqişələrin qarşısını alması normaya çevrilməlidir”

11:44 Con Bolton Rusiyaya şərtlərini açıqlayıb



loading...
“Prezidentin milli birlik mesajı bütün xalqları birləşdirir” - Niyaz Niftiyev

"Azərbaycan ölkə daxilində dinlərarası, millətlərarası münasibətlərin tənzimlənməsində çox böyük uğurlara nail olub və biz son 15 il ərzində bunu dünyaya nümayiş etdirmişik”
Hakimiyyət və müxalifət: üz-üzə ya yana addım

Prezident seçkilərindən sonra ənənəvi olaraq və qaydalara uyğun olaraq dövlət başçısı öz yeni komandasını formalaşdırılmalıdır
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016