İcra başçısı 2 milyonu necə asanlıqla qazanır? - Neftçalada İcra başçısının müavini işdən qovuldu - Külli miqdarda pul mənimsəyib 400 min dollara toy edən məmur haqqında sensasion faktlar Bakı lift idarəsi rəisinin zəngin həyatı: 400 min dollarlıq toy - Fotolar, Video
 

Katolik papa, ispan inkvizisiyası və ərəblərlə yəhudilərə qarşı soyqırım - III YAZI

Tarix 19.08.16, 13:22

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Bu ondan xəbər verir ki, xristianlıq prinsiplərindən uzaq olan katolik papaları başqalarının qazandıqlarını reket yolu ilə ələ keçirmiş, üstəlik isə həmin adamları ən sərt üsullarla öldürmüşdülər. Buna bariz nümunə 1492-ci ildə İspaniyada Rekonkista başa çatan kimi ərəblərə və yəhudilərə qarşı törədilən soyqırım idi ki, həmin cinayətdən sonra ölkədə əsrlərboyu yaşamış iki böyük xalqın varidatı ispan inkvizisiyası ilə pontifik arasında bölüşdürülmüşdü. Bu azmış kimi ispan konkistadorları, sonradan isə portuqal, ingilis və fransızlar Amerika qitəsinə yollanaraq, orada minillərlə yaşamış on milyonlarla aborigenlərə qarşı soyqırım tətbiq etmiş və görməmişcəsinə onların maddi sərvətlərini, xüsusən də qiymətli metalları və daş-qaşları Avropaya daşımışdılar.


İspan kralları İzabella Kastiliyalı ilə Ferdinand Araqonlu martın 31-i 1492-ci ildə, tarixə Alqambra edikti kimi düşən xüsusi fərman imzalamışdılar. Həmin fərmana əsasən iyulun 31-nə kimi xristianlığı qəbul etməyən yəhudilər monarxların ərazilərini tərk etməli idilər. 1500 ildən çox İspaniya ərazisində yaşayan bütöv bir xalq doğma yurdlarından didərgin salınmışdı. Elə həmin ildə də belə bir müsibət 800 ilə yaxın İspaniyada yaşayan ərəblərin başına gəldi. Qranada süqut edəndə (2 yanvar 1492-ci il) katolik krallarına həmin kompaniyada yəhudi maliyyəçiləri İsaak Abravanel və Abraham Senyor (1412-1493) böyük yardım göstərmişdilər. 
Portuqaliyada sığınacaq tapmış yəhudilər, 1497-ci ildə kral I Manuelin fərmanına əsasən, xristianlığı qəbul etmədikdə, ərəblərlə birlikdə oradan da qovulmuşdular.

Maraqlı detalı xatırlamaq lazımdır. Qranada təslim olanda kral Ferdinand dilin və mədəniyyətin saxlanması ilə bağlı ərəblərlə müqavilə imzalayır. Lakin 1499-cu ildə ərəblər bütün İspaniyada təqib olumağa başlamış və onları zorla xristianlaşdırılmağa başladılar. Kralın baş inkvizitoru göstəriş verir ki, xristianlığı qəbul etməyənlərin hamısını, o cümlədən qadın və uşaqları qılıncdan keçirsinlər. Xristianlığı qəbul edənləri moriskilər adlandırdılar. Ən dəhşətlisi o idi ki, moriskilərin özünü də rahat buraxmadılar; dominikan Bled İspaniyada qalan bütün ərəbləri qılıncdan keçirmək üçün soyqırıma başlamışdı. İnsanlığı itirmiş həmin xristian deyirdi ki, “Allah o dünyada özü götür-qoy edəcək – kim cəhənnəmə və ya Cənnətə düşəcək”. 

İfrat xristian sayılan cəllad Bled bildirmişdi ki,  ölkəni tərk edən moriskilərin 80 faizini elə yoldaca öldürmüşdü. Yalnız bir ekspedisiyada Afrikaya keçmək istəyən 140 min ərəblərin 100 mini elə dənizdəqətlə yetirilmişdi. Sedilotun və başqa müəlliflərin araşdırmalarında göstərilir ki, Ferdinaddan başlayaraq ta ki, ərəblərin tam qovulmasına qədər (1610-cu ilə qədər) 3 mln müsəlman öldürülmüşdü. Məhz həmin qətliamdan sonra Avropada ən güçlü dövlət sayılan İspaniya elə tənəzzülə uğradı ki, hələ də həmin inkişafı bərpa etməyə nail olmayıbdır.  

Ərəblərin İspaniyadan deportasiya edilməsi


Yəhudilərin İspaniyadan deportasiya edilməsi
                            
Yəhudilər isə bilməlidilər ki, İspaniyada onları tam məhvdən məhz türklər qurtarmışdılar.

Qranada əmirinin süqutundan sonra yəhudilərə qarşı əsl soyqırımın başlandığını eşidən Sultan II Bəyazidin əmri ilə avqust ayında, admiral Kamal Rəisi böyük donanma ilə, qaçqınların doluşduğu Kadis limanına yollanmışdı. Dəniz quldurlarından qorxan yəhudilər gəmilərə minməyə çəkinirlər. Ona görə ki, Mərakeş sahillərinə yollanan yəhudilərlə dolu olan gəmilərin tam əksəriyyəti dəniz quldurlarının əlinə keçərək, amansızcasına qətlə yetirilmişdilər. Kamal Rəis limana daxil olan kimi hamıya bəyan etmişdi ki, Sultan II Bəyazid bütün yəhudiləri öz himayəsinə götürür və türk donanması mütəmadi olaraq 150 minə yaxın ispan yəhudisini Türkiyəyə köçürmüşdü.

Buradan belə nəticə çıxarmaq olar ki, Pireney yarımadasında yəhudilərin əsl dayağı ərəblərin timsalında müsəlmanlar idi, xristianlar soyqırıma başlayanda isə yenə də onların köməyinə müsəlmanlar gəlmişdi, amma bu dəfə türklərin qismində.

Əlavə olaraq bildirmək istəyirəm ki, XV əsrin sonuna qədər yəhudilər, Avropada bir neçə dəfə kütləvi qırğına və deportasiyaya məruz qalmışdılar: Hələ 1-ci səlib yürüşü zamanı (1096-1099) Almaniyadan keçən xaçpərəstlər oradakı yəhudiləri ucdantutma qırmışdılar. Elə bir aqibətlə yəhudilər 1290-cı ildə İngiltərədə, 1306-cı ildə isə Fransada üzləşmişdilər.

İzabella Kastiliyalının və Ferdinand Araqonlunun xahişi ilə papa IV Sikst (1471-1484) 1478-ci ildə İspaniyada inkvizisiya yaradılmasına razılıq vermiş və iki ildən sonra fəaliyyətə başlamışdı. Dominikan ordeninin üzvü, öz vəhşiliyi və yırtıcılığı ilə Afrikadakı kaftarlardan (giyena) fərqlənməyən Tomas de Tokvemada 1487-ci ildə baş inkvizitor təyin olunmuşdu.


İnkvizisiyanın törətdiyi ekzekusiyalar

İspaniyada yaradılan 17 katolik tribunalın hər birisi ildə 10 adamı tonqala göndərmiş, ümumiyyətlə isə 32 min adam inkvizisiya tərəfindən edam edilmişdi. 1498-ci ilə qədər şəxsən Torkvemadanın göstərişi ilə 2 mindən çox adam tonqalda yandırılmışdı. Lakin bu siyahıya edam edilmiş Amerika hinduları daxil deyil.

Tarixçilər qeyd edirlər ki, ümumiyyətlə inkvizisiya tərəfindən 339 min adam ən amansız şəkildə işgəncələrə məruz qalmış və onların əksəriyyəti yarımmeyit vəziyyətdə azadlığa buraxılandan sonra qısa müddət ərzində dünyalarını dəyişmişdilər.

Dini baxışlardan etnik mənsubiyyətinə keçid, yeni dövr üçün soyqırımların baş verməsinə təkan verdi və bu səbəbdən Amerikadakı aborigenlərinin kütləvi qırğınına heç bir Avropa dövləti müdaxilə edə bilmədi. Bu ayrıseçkilik, hətta başqa dinlərə mənsub olan millətləri də qan içərisində boğdu. Buna bariz nümunə X əsrin sonundan XV əsrin ortalarına kimi xristian dünyasının türklərə və ümumilikdə müsəlmanlara qarşı total müharibələri, XV əsrin sonlarında ərəblərin, sonra isə yəhudilərin İspaniyada ispanlar, XV-XX əsrdə Amerika hindularının ispan, portuqal, ingilis, fransız, amerikanlar (XVIII əsrin 70-ci illərində müstəqillik qazanandan sonra) XVII-XIX əsrlərdə indoneziyalıların hollandlar, Qərbi Hindistan, Mozambik, Anqola, Qvineya sahil zolağında əhalinin portuqallar, XVIII-XIX əsrlərdə hindistanlıların və benqaliyalıların ingilislər, Hind-Çin yarımadasındakı yerli əhalinin fransızlar, XIX əsrdə konqoluların belçikalılar, XX əsrdə azərbaycan və türklərin ermənilər, yəhudilərin və rusların almanlar, yaponların, vyetnamlıların amerikanlar və s. tərəfindən qırılmasıdır ki, bu məsələdə Katolik kilsəsi təhrikçi rolunu oynamışdır. 


Tonqala məruz qalanlar


Tonqalda əsasən şərlənən qadınlar yadırılırdı

1 aprel 1992-ci ildə ispan kralı Xuan Karlos sinaqoqa gəlmiş və 500 il əvvəl baş verən haqsızlığa görə bütün yəhudilərdən üzr istəmişdi. Halbuki rəsmi rəqəmlərə görə 500 minə (bəzi mənbələrə əsasən 1 milyon) yaxın yəhudinin bir qismi amansızcasına məhv edilmiş və digər hissəsi isə ölkədən qovulmuşdu. Lakin ərəblərin taleyi yada salınmadı.


Yazıçı-tədqiqatçı, publisist, ədəbiyyat üzrə Prezident təqaüdçüsü, “Qızıl qələm” mükafatı laureat Ramiz Dəniz 

Əvvəlki yazılar

Katolik papaların  törətdikləri soyqırımlar” - I YAZI

Pontifiklərin cinayəti sayılan səlb yürüşləri - II YAZI



Xəbərin oxunma sayı : 874

loading...

Analiz

Önəmli

Son xəbərlər

25 APREL 2017

17:44 “Dəymiş ziyan şişirdilib“

17:22 Fransa seçkiləri siyasi elitaya vurulan tərs sillədir

17:05 “Qarabağın həlli üçün maksimum səy göstərəcəyəm“

16:44 “Biz bu hərəkətimizlə bir növ Türkiyəni cəzalandırmış olacağıq”

16:38 Cəmil Quliyev növbəti dəfə İTV-nin baş direktoru seçilib

16:06 “Bakı Marafonu 2017“-nin qaçış nömrələri harda verilir?

15:44 SOCAR: Azərbaycanda neft hasilatı hər il 7-10% azalır

15:33 “Şahdəniz-2“ üzrə xərclərin 25%-inə qənaət olunub

14:44 “Xalq bilmir ki, pulunu hansı valyutada saxlasın”

14:30 Prezident Administrasiyası ləğv olundu

13:12 “Qanunları tez-tez dəyişdirməklə heç nəyə nail ola bilmərik”

12:44 Aleksandr Lapşin Rusiya XİN-in tövsiyəsinə məhəl qoymayıb

12:38 Milli Məclisin növbəti plenar iclası keçirilir

12:22 “İndependent”in məqaləsində regiondakı real vəziyyət təhrif olunub”

11:44 Azərbaycanda hotellərin mərtəbələri qadınlar və kişilər üçün bölünə bilər

11:33 “Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin hərbi yolla həlli yoxdur“

11:24 İcra başçısı 2 milyonu necə asanlıqla qazanır? - Neftçalada

11:23 “Qaynarinfo“ 10 yaşında

11:05 Birinci turda qalib gələn şovinist Le Pen istefaya getdi

10:44 Azərbaycan-Türkiyə birgə təlimlərində istifadə ediləcək silahlar

10:31 Bakı səmasında inanılmaz hadisə - VİDEO

10:22 Azərbaycanda yüksək rütbəli məmur vəfat etdi

10:12 Bütün ABŞ Senatorları Ağ Evə dəvət olundu – Şimali Koreya ilə bağlı

24 APREL 2017

18:35 “Təəssüflə qeyd etməliyik ki...“ - İlham Əliyev

17:44 Dubayda keçirilən turizm sərgisində erməni təxribatının qarşısı alınıb

17:33 İranda narkotik satanlara güzəşt – Ölüm cəzası ləğv olundu

17:05 Ukrayna və Azərbaycan birgə silah istehsalını müzakirə edir

16:41 Zahir Əzəmət: “Əsas rəqibimiz “Facebook“ və “Google“dur“ - 10 yaşın söhbəti

16:38 Havanın pisləşməsi ilə əlaqədar 200-dən çox neftçi təxliyə olunub

16:33 Fahişəlik və qumara görə ağır cərimələr tətbiq edilir

16:12 Bakıda yaşayış binası yanıb: üç polis tüstüdən zəhərlənib

16:05 Qulluq mövqeyindən istifadə etməklə mənimsəməyə görə cərimə artırılır

16:05 Qulluq mövqeyindən istifadə etməklə mənimsəməyə görə cərimə artırılır

15:33 “Mütəllibovu həbsdən şəxsən mən xilas etmişəm...”

15:13 “Suriyaya səfərim yanlış addım idi” – AŞPA sədri

15:05 “Azərbaycan və İran arasında əlaqələr regionda misilsiz olmalıdır”

14:44 “Hansı ağıllı itə toy edər?!” – İtlərini evləndirən iş adamı

14:21 Qızına 400 min dollarlıq toy edən məmur işdən çıxarılır? - Rəsmi açıqlama

13:18 Aprel döyüşlərində yaralanmış hərbçilər Mehriban Əliyevanın təşəbbüsü ilə protezlə təmin olunub

13:12 Mədət Quliyev gitarada ifa etdi, mahnı oxudu - Video

13:05 Həbsdə olan MTN generalının məhkəməsinin vaxtı açıqlanıb

12:44 Tarkanın Bakı konsertindən alacağı məbləğ açıqlandı

12:33 Azərbaycana xaricdən gətirilən tropik malyariya xəstəliyi müşahidə olunur

12:18 Xalq artisti vəfat etdi

12:13 Banklar dolları yenidən ucuzlaşdırdı

11:55 Trampın ilk 100 günü

11:38 Azərbaycanda çörək istehsalında ciddi azalma: əhali daha az yeməyə başlayıb?

11:24 ADB Azərbaycana 1,3 mlrd. dollardan çox kredit ayırıb

11:12 Rusiyaya demokratiya gəlsə... Rusiya gedəcək

11:05 Kərəm Həsənovun Fərhad Əliyevdən aldığı və özünün topladığı kapital – Siyahı

10:53 Bakıda iş adamı özünə qəsd etdi

10:52 “Erməni soyqırımı” haqqında həqiqətlər - XX əsrin ən böyük yalanı

10:22 Mahir Quliyevin 6 ilində Biləsuvar: beləsi yox…

10:14 İcra başçısının həbs olunan qardaşı oğlu azadlıq sorağında – Gizli məqamlar

10:06 Ermənistan ordusu əsas mövqeyini itirdi

9:58 Məşhur aparıcımız biznes ledi oldu - FOTOLAR

9:35 Azərbaycanda şok hadisə: biznesmen itlərinə toy etdi - FOTO/VİDEO

23 APREL 2017

16:10 İcra başçısının müavini işdən qovuldu - Külli miqdarda pul mənimsəyib

13:54 Tağı Əhmədovun nəvəsinin toyundan görüntülər - VİDEO

13:32 Ətin qiyməti qəfil ucuzlaşdı - VİDEO

12:33 Azərbaycanda iki telekanalın yayımı dayandırıldı

22 APREL 2017

16:08 Səsi ilə məşhurlaşan biləsuvarlı çobana inanılmaz təklif - VİDEO

15:48 Rövşən Lənkəranskinin 24 il əvvəlki videosu yayıldı - İLK DƏFƏ (VİDEO)

15:23 Azərbaycana gətirilən bu mallar rüsumdan azad edildi

15:01 Dünyanın ən yaxşı futbolçusu kimdi? - Şok dəyişiklik

12:32 Mətanət İsgəndərlinin qızı 3-cü dəfə kimə ərə gedir? - FOTO

12:00 Hərbi hissəyə hücum: terrorçular 140 əsgəri öldürdü

11:18 Validə Abbasovadan qalmaqallı FOTOLAR

10:52 Milyarder xanımı oğlunun sevgilisi barədə elə sözlər dedi ki...

10:34 “Bu, özlüyündə bir rekorddur“ - Mehriban Əliyeva

10:15 Elman Rüstəmovun səlahiyyətləri alınır - MƏQSƏD

9:30 Bu reklam Azərbaycanı dünyaya tanıdacaq - VİDEO

21 APREL 2017

21:28 “Bakı Marafonu 2017” üçün qeydiyyat tarixi uzadılıb

19:00 Elza Seyidcahandan şok etiraf: “Övladımdan imtina etdim“

18:45 Ordumuzun ağır texnikaları gecə ilə döyüş bölgəsinə belə daşındı - VİDEO

17:48 Mehriban Əliyeva yekun iclas keçirdi - FOTOLAR

17:41 Artur Rəsizadə sədr seçildi

17:08 “Kara sevda“da romantik anlar - VİDEO

16:44 İnterpol xətti ilə axtarışda olan Azərbaycan vətəndaşı Tiflisdə saxlanılıb

16:30 “Dövlət İmtahan Mərkəzinin saytından materialların yüklənməsi pullu olacaq“

16:01 Ziya Məmmədovun müavininə yeni vəzifə verildi

15:28 2 qonşusunu öldürən azərbaycanlı məşhur həbsxanada evləndi - VİDEO

15:00 Bakıda 245 bina söküləcək - RƏSMİ

13:55 Milli Məclisin komitə iclasında deputatlar arasında mübahisə düşdü

12:55 Qubada məscidin nəzir qutusundan 300 manat pul oğurlanıb

12:38 “Avropa İttifaqı ilə dialoq bizim üçün prioritet sahələrdən biridir”

12:33 RİH başçısı: “Ovçular evi”nin ərazisində park salınacaq”

12:17 AZAL Azərbaycanda sıxışdırdı, çıxıb Ermənistana getdi

12:05 Uşaqlara mənəvi və fiziki baxımdan zərər vuran reklamlar qadağan edilir

12:00 “Düşmənə ciddi zərər vurmaq tapşırığı verilib“ - Zakir Həsənov

11:55 Toy karvanında təhlükəli hərəkət: “zadni“yə sürdü - VİDEO

11:33 “Qiyabilər üçün imtahanın sualları açıqlansa da, cavablar gizli saxlanılıb“ - İttiham var

11:15 Yarıtmaz icra başçılarına oliqarx “çətiri” - Gözlənti

10:50 Prezidentin xəbərdarlığından sonra icra başçısı geri çəkildi

10:38 Amerikalıların cəmi 41%-i Trampın fəaliyyətini bəyənir

10:00 Zakir Qaralov 2 prokuroru işdən çıxartdı - Yeni təyinatlar

9:49 Azərbaycanlı bəy və gəlin namizədə görə studiya boşaldıldı - VİDEO

9:40 400 min dollara toy edən məmur haqqında sensasion faktlar

9:29 Ərdoğan, Putin, Tramp və azərbaycanlı general eyni siyahıda

20 APREL 2017

18:21 Sevgilisi azərbaycanlı rəqqasəyə ev aldı - VİDEO

18:12 Şəkdə mikroavtobus aşdı: 17 yaralı var

18:05 İlham Əliyev sərəncam imzaladı: 4 milyon manat ayrıldı

17:50 Elnarə Xəlilova: “Öz rəfiqəmi boşatdırmışam“ - VİDEO

16:00 Obamanın qızı ilə evlənmək istəyən şəxs tutuldu

15:54 Azərbaycanda bankların sayı 20-dək azalacaq - Ekspert

15:49 Qanunsuz abort edənlər daha çox pul ödəyəcəklər

15:43 “Tovuz Turan” klubuna sponsor tapılacaqmı?

15:37 Sevinc boşanmasından danışdı: “Birlikdə bədbəxt olmaqdansa...”

15:31 “Həyat yoldaşım da Facebook-a girir” - Araz Əlizadə

15:25 Ukrayna və İran Azərbaycan ərazisindən keçəcək qatarla bağlı razılığa gəldi

15:20 Rusiyanın ABŞ seçkisinə müdaxiləsinə dair iki məxfi sənəd aşkar edilib

15:14 Azərbaycanda nümunəvi qəbiristanlıqlar yaradılır

15:08 ABŞ-da gündəlik neft hasilatı 20 aylıq maksimuma çatıb

15:02 Çinlilər Fabreqası transfer etmək istəyirlər

14:56 “Sezercik” xəstəxanaya yerləşdirildi

14:50 Terrorçuların qohumları Çeçenistandan qovulacaq

14:44 Bu deputatlar mandatdan məhrum edilə bilərlər

14:38 Peterburq metrosunda terror aktının sifarişçisi məlum oldu

14:32 Keçmiş MTN generalının səhhəti pisləşdi

14:26 Novruz Məmmədov: “Skot Dvorkin, sübut elə ki, mənim ABŞ-da iki mənzilim var”



loading...
Nazir müəllimi ilə evləndi: özündən 24 yaş böyükdür - FOTOLAR

Fransanın növbəti prezidenti olmağa ən iddialı namizəd hesab edilən hazırkı iqtisadiyyat naziri Emmanuel Makronun həyat yoldaşı Bricit Makron Avropanın ən qeyri-adi birinci xanımı ola bilər.
Əri yazar arvadını başqa qadınlarla sevişərkən tutdu və... - FOTO/VİDEO
Yuri evə qayıdarkən yataq otağından gələn intim səslərdən arvadının başqa birisi ilə olduğunu anlayır...
ANS-in keçmiş aparıcısı Türkiyədə işə başladı

ANS-in keçmiş aparıcısı Nigar Mahmudova Türkiyəyə köçüb.
Aparıcı canlı yayımda pis vəziyyətdə yaxalandı - VİDEO
Avstraliyada yayımlanan ABC News 24 telekanlında idman xəbərlərini təqdim edən aparıcı canlı yayımda biabır olub.
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016