Qiymətlər niyə qalxıb? - Nazirdən açıqlama Sumqayıt Məşğulluq Mərkəzinin direktoru 82 min manatı talayıb? - Nazirin İTTİHAMI ABŞ-da istehsalın artması nefti ucuzlaşdırır “Mətanət A”nın “saxta” dediyi sənəd həqiqi çıxdı?
 

Katolik papa, ispan inkvizisiyası və ərəblərlə yəhudilərə qarşı soyqırım - III YAZI

Tarix 19.08.16, 13:22

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Bu ondan xəbər verir ki, xristianlıq prinsiplərindən uzaq olan katolik papaları başqalarının qazandıqlarını reket yolu ilə ələ keçirmiş, üstəlik isə həmin adamları ən sərt üsullarla öldürmüşdülər. Buna bariz nümunə 1492-ci ildə İspaniyada Rekonkista başa çatan kimi ərəblərə və yəhudilərə qarşı törədilən soyqırım idi ki, həmin cinayətdən sonra ölkədə əsrlərboyu yaşamış iki böyük xalqın varidatı ispan inkvizisiyası ilə pontifik arasında bölüşdürülmüşdü. Bu azmış kimi ispan konkistadorları, sonradan isə portuqal, ingilis və fransızlar Amerika qitəsinə yollanaraq, orada minillərlə yaşamış on milyonlarla aborigenlərə qarşı soyqırım tətbiq etmiş və görməmişcəsinə onların maddi sərvətlərini, xüsusən də qiymətli metalları və daş-qaşları Avropaya daşımışdılar.


İspan kralları İzabella Kastiliyalı ilə Ferdinand Araqonlu martın 31-i 1492-ci ildə, tarixə Alqambra edikti kimi düşən xüsusi fərman imzalamışdılar. Həmin fərmana əsasən iyulun 31-nə kimi xristianlığı qəbul etməyən yəhudilər monarxların ərazilərini tərk etməli idilər. 1500 ildən çox İspaniya ərazisində yaşayan bütöv bir xalq doğma yurdlarından didərgin salınmışdı. Elə həmin ildə də belə bir müsibət 800 ilə yaxın İspaniyada yaşayan ərəblərin başına gəldi. Qranada süqut edəndə (2 yanvar 1492-ci il) katolik krallarına həmin kompaniyada yəhudi maliyyəçiləri İsaak Abravanel və Abraham Senyor (1412-1493) böyük yardım göstərmişdilər. 
Portuqaliyada sığınacaq tapmış yəhudilər, 1497-ci ildə kral I Manuelin fərmanına əsasən, xristianlığı qəbul etmədikdə, ərəblərlə birlikdə oradan da qovulmuşdular.

Maraqlı detalı xatırlamaq lazımdır. Qranada təslim olanda kral Ferdinand dilin və mədəniyyətin saxlanması ilə bağlı ərəblərlə müqavilə imzalayır. Lakin 1499-cu ildə ərəblər bütün İspaniyada təqib olumağa başlamış və onları zorla xristianlaşdırılmağa başladılar. Kralın baş inkvizitoru göstəriş verir ki, xristianlığı qəbul etməyənlərin hamısını, o cümlədən qadın və uşaqları qılıncdan keçirsinlər. Xristianlığı qəbul edənləri moriskilər adlandırdılar. Ən dəhşətlisi o idi ki, moriskilərin özünü də rahat buraxmadılar; dominikan Bled İspaniyada qalan bütün ərəbləri qılıncdan keçirmək üçün soyqırıma başlamışdı. İnsanlığı itirmiş həmin xristian deyirdi ki, “Allah o dünyada özü götür-qoy edəcək – kim cəhənnəmə və ya Cənnətə düşəcək”. 

İfrat xristian sayılan cəllad Bled bildirmişdi ki,  ölkəni tərk edən moriskilərin 80 faizini elə yoldaca öldürmüşdü. Yalnız bir ekspedisiyada Afrikaya keçmək istəyən 140 min ərəblərin 100 mini elə dənizdəqətlə yetirilmişdi. Sedilotun və başqa müəlliflərin araşdırmalarında göstərilir ki, Ferdinaddan başlayaraq ta ki, ərəblərin tam qovulmasına qədər (1610-cu ilə qədər) 3 mln müsəlman öldürülmüşdü. Məhz həmin qətliamdan sonra Avropada ən güçlü dövlət sayılan İspaniya elə tənəzzülə uğradı ki, hələ də həmin inkişafı bərpa etməyə nail olmayıbdır.  

Ərəblərin İspaniyadan deportasiya edilməsi


Yəhudilərin İspaniyadan deportasiya edilməsi
                            
Yəhudilər isə bilməlidilər ki, İspaniyada onları tam məhvdən məhz türklər qurtarmışdılar.

Qranada əmirinin süqutundan sonra yəhudilərə qarşı əsl soyqırımın başlandığını eşidən Sultan II Bəyazidin əmri ilə avqust ayında, admiral Kamal Rəisi böyük donanma ilə, qaçqınların doluşduğu Kadis limanına yollanmışdı. Dəniz quldurlarından qorxan yəhudilər gəmilərə minməyə çəkinirlər. Ona görə ki, Mərakeş sahillərinə yollanan yəhudilərlə dolu olan gəmilərin tam əksəriyyəti dəniz quldurlarının əlinə keçərək, amansızcasına qətlə yetirilmişdilər. Kamal Rəis limana daxil olan kimi hamıya bəyan etmişdi ki, Sultan II Bəyazid bütün yəhudiləri öz himayəsinə götürür və türk donanması mütəmadi olaraq 150 minə yaxın ispan yəhudisini Türkiyəyə köçürmüşdü.

Buradan belə nəticə çıxarmaq olar ki, Pireney yarımadasında yəhudilərin əsl dayağı ərəblərin timsalında müsəlmanlar idi, xristianlar soyqırıma başlayanda isə yenə də onların köməyinə müsəlmanlar gəlmişdi, amma bu dəfə türklərin qismində.

Əlavə olaraq bildirmək istəyirəm ki, XV əsrin sonuna qədər yəhudilər, Avropada bir neçə dəfə kütləvi qırğına və deportasiyaya məruz qalmışdılar: Hələ 1-ci səlib yürüşü zamanı (1096-1099) Almaniyadan keçən xaçpərəstlər oradakı yəhudiləri ucdantutma qırmışdılar. Elə bir aqibətlə yəhudilər 1290-cı ildə İngiltərədə, 1306-cı ildə isə Fransada üzləşmişdilər.

İzabella Kastiliyalının və Ferdinand Araqonlunun xahişi ilə papa IV Sikst (1471-1484) 1478-ci ildə İspaniyada inkvizisiya yaradılmasına razılıq vermiş və iki ildən sonra fəaliyyətə başlamışdı. Dominikan ordeninin üzvü, öz vəhşiliyi və yırtıcılığı ilə Afrikadakı kaftarlardan (giyena) fərqlənməyən Tomas de Tokvemada 1487-ci ildə baş inkvizitor təyin olunmuşdu.


İnkvizisiyanın törətdiyi ekzekusiyalar

İspaniyada yaradılan 17 katolik tribunalın hər birisi ildə 10 adamı tonqala göndərmiş, ümumiyyətlə isə 32 min adam inkvizisiya tərəfindən edam edilmişdi. 1498-ci ilə qədər şəxsən Torkvemadanın göstərişi ilə 2 mindən çox adam tonqalda yandırılmışdı. Lakin bu siyahıya edam edilmiş Amerika hinduları daxil deyil.

Tarixçilər qeyd edirlər ki, ümumiyyətlə inkvizisiya tərəfindən 339 min adam ən amansız şəkildə işgəncələrə məruz qalmış və onların əksəriyyəti yarımmeyit vəziyyətdə azadlığa buraxılandan sonra qısa müddət ərzində dünyalarını dəyişmişdilər.

Dini baxışlardan etnik mənsubiyyətinə keçid, yeni dövr üçün soyqırımların baş verməsinə təkan verdi və bu səbəbdən Amerikadakı aborigenlərinin kütləvi qırğınına heç bir Avropa dövləti müdaxilə edə bilmədi. Bu ayrıseçkilik, hətta başqa dinlərə mənsub olan millətləri də qan içərisində boğdu. Buna bariz nümunə X əsrin sonundan XV əsrin ortalarına kimi xristian dünyasının türklərə və ümumilikdə müsəlmanlara qarşı total müharibələri, XV əsrin sonlarında ərəblərin, sonra isə yəhudilərin İspaniyada ispanlar, XV-XX əsrdə Amerika hindularının ispan, portuqal, ingilis, fransız, amerikanlar (XVIII əsrin 70-ci illərində müstəqillik qazanandan sonra) XVII-XIX əsrlərdə indoneziyalıların hollandlar, Qərbi Hindistan, Mozambik, Anqola, Qvineya sahil zolağında əhalinin portuqallar, XVIII-XIX əsrlərdə hindistanlıların və benqaliyalıların ingilislər, Hind-Çin yarımadasındakı yerli əhalinin fransızlar, XIX əsrdə konqoluların belçikalılar, XX əsrdə azərbaycan və türklərin ermənilər, yəhudilərin və rusların almanlar, yaponların, vyetnamlıların amerikanlar və s. tərəfindən qırılmasıdır ki, bu məsələdə Katolik kilsəsi təhrikçi rolunu oynamışdır. 


Tonqala məruz qalanlar


Tonqalda əsasən şərlənən qadınlar yadırılırdı

1 aprel 1992-ci ildə ispan kralı Xuan Karlos sinaqoqa gəlmiş və 500 il əvvəl baş verən haqsızlığa görə bütün yəhudilərdən üzr istəmişdi. Halbuki rəsmi rəqəmlərə görə 500 minə (bəzi mənbələrə əsasən 1 milyon) yaxın yəhudinin bir qismi amansızcasına məhv edilmiş və digər hissəsi isə ölkədən qovulmuşdu. Lakin ərəblərin taleyi yada salınmadı.


Yazıçı-tədqiqatçı, publisist, ədəbiyyat üzrə Prezident təqaüdçüsü, “Qızıl qələm” mükafatı laureat Ramiz Dəniz 

Əvvəlki yazılar

Katolik papaların  törətdikləri soyqırımlar” - I YAZI

Pontifiklərin cinayəti sayılan səlb yürüşləri - II YAZI



Xəbərin oxunma sayı : 874

loading...

Analiz

Önəmli

Son xəbərlər

24 MART 2017

13:28 Rusiyanın Azərbaycana satdığı tanklar - VİDEO

13:14 Deputat təyyarədə müdiri döydü - VİDEO

13:00 Aleksandr Lapşin anası ilə görüşdü

12:40 Amerikalı qız qusarlı oğlanla evləndi, toyda belə oynadı... - VİDEO

12:36 Röyadan həyəcanlandıran Röyadan həyəcanlandıran FOTOLAR

12:16 Azərbaycan vətəndaşı Monteneqroda bank rəhbəri oldu

11:30 Türkiyə daha bir düşmən qazandı - Şimali Koreya

11:19 Azərbaycanda hər gün 36 ailə dağılır - ŞOK STATİSTİKA

11:06 Azərbaycanlı gəlin namizəddən mini ətək şousu - FOTOLAR

10:45 Düşmən ordusunun 6 əsgərinin vəziyyəti ağırdır - VİDEO

10:37 Bakıda qəbirdən elə şey tapıldı ki... - VIDEO

10:31 Bakıda “Prado“ terror əsdirdi: Polis bu sürücünü axtarır - VIDEO

10:20 Qarabağ müharibəsindən ən çox pul qazananlar

23 MART 2017

16:55 Kişiləri bihuş edən 108 kq-lıq gözəlçə - FOTOLAR 18+

16:47 Bıçağı soxandan sonra… - “Qul bazarı”nda qanlı dava

16:40 Cennifer Lopez dekolteli və yarıqlı libasda - FOTOLAR

16:31 Keçmiş deputatı belə güllələdilər: arvadı huşunu itirdi - FOTO/VİDEO

16:20 Dilqəmin atası vəfat etdi

16:08 Manatla bağlı bədbin proqnoz: dollar 2.5 manat...

15:01 “Ziya Məmmədovla bağlı məndən heç nə soruşmayın“ - Qardaşı

14:56 Bacısına təcavüz edən şəxsi vəhşicəsinə... - ŞOK VİDEO

14:09 Gizli intim münasibətləri, “üçüncü cins”... - FOTOLAR

14:00 Nanə tanınmaz hala düşdü... - FOTO

13:34 Ermənistan malları Bakının brend mağazalarında - HƏRBİ PALTARLAR/ FOTOLAR

13:10 Rusiya Ermənistana hərbi texnika daşıyır... - ŞOK İDDİA/FOTOLAR

12:28 Quantanamo həbsxanası ilə bağlı dəhşətli kadrlar yayımlandı - VİDEO 18+

12:20 Nişanlısından ayrılan Aysun gözəlliyi ilə göz qamaşdırdı - FOTO

12:12 Bakıda həbsdə olan generalın hazırladığı qiyam

11:34 16 yaşında hamilə qalan, “moyka”da maşın yuyan azərbaycanlı qız - FOTO

11:08 İradə İsaq “Space“in aparıcısını biabır etdi

10:44 Londondakı terrordan dəhşətli FOTOLAR

10:20 Londonda terror: 5 ölü, 40 yaralı - VİDEO

22 MART 2017

19:14 İrəvanda səs-küylü həbs: “Müdafiə naziri” vuruldu

19:03 Azərbaycanda yüksək vəzifəli məmur vəfat etdi - FOTO

18:54 Azərbaycanlı milyarderlərin xanımları - FOTOLAR

18:40 “Qarabağ problemini Rusiya ilə birgə həll etməyə çalışırıq“ - Çavuşoğlu

18:27 Əməkdar artistin dəbdəbəli villası - FOTOLAR

18:13 Naməlum şəxsdən inanılmaz yaxşılıq - 4 milyon borcu ödədi

18:00 Azərbaycanlı deputat həbs olundu

16:06 AZAL - tam sürətlə müflisləşməyə doğru

12:03 Şəhid Raquf Orucovun oğlundan atasına ürək parçalayan məktub - FOTO

11:07 Dünyanın 10 gizli bölgəsi - VİDEO

10:50 Safura Əlizadənin bacısından mini ətək şousu... - FOTOLAR

10:28 Azərbaycanın əməkdar artisti vəfat etdi

20 MART 2017

16:28 Azərbaycan Novruz bayramını qeyd edir

16:13 Lukaşenkodan Ermənistanla bağlı ŞOK AÇIQLAMA

10:52 Pakistan Azərbaycana erməniləri qorxuya salacaq silahı verəcək

10:09 Cəbhədə vəziyyət necədir? - Rəsmi məlumat

19 MART 2017

22:11 Bankdan şok fırıldaq: manat krediti dollar çevirib - VİDEO

22:01 İcra başçısı ilə stomatoloqlar arasında qarşıdurma

21:36 Sabiq məmur gözətçini niyə güllələdi?

21:10 Qiymətlər niyə qalxıb? - Nazirdən açıqlama

18 MART 2017

14:12 Zakir Həsənov tapşırıq verdi - Əsgər anaları sevindi

14:00 “Heydər Əliyev bizi Qarabağa görə möhkəm danladı“ - Keçmiş kəşfiyyat rəhbəri

13:50 Mövludun məzar daşına yazılan yazı ürək parçaladı: “Darıxanda zəng elə“

13:41 27 tonluq yük maşını 137 km/saat sürətlə radara düşdü - VİDEO

12:00 Sumqayıt Məşğulluq Mərkəzinin direktoru 82 min manatı talayıb? - Nazirin İTTİHAMI

11:22 “Mənə 30-dan çox iynə vurdular“ - Dilqəm ağır durumdadır

11:10 Leyla Əliyeva sərgidə – FOTOLAR

10:59 İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Novruz şənliyində

10:14 Bakıda gəlin anasını əri ilə yataqda tutdu - Anasını öldürdü (FOTO)

10:10 Vergi nazirinin həbsi: Nəsirov kimin güdazına gedib?

10:00 Cəbhədən XƏBƏR VAR

17 MART 2017

11:19 “28 Mall”da bomba həyəcanı – Təlim keçirilirmiş

10:46 Sabirabad rayonunda Novruz şənlikləri keçirilib

10:34 Baş redaktora qarşı cinayət işi açılıb - Korrupsiya faktını yaydığına görə

10:15 “28 Mall“da bomba həyacanı - Ticarət mərkəzi boşaldıldı

9:49 Sabirabadda Novruz şənlikləri - FOTOLAR

9:46 Ordumuzun mövqeləri atəşə tutulub - GƏRGİNLİK

16 MART 2017

18:45 Prezident bu 7 “siyasi məhbus”u əfv etdi - ADLAR

18:40 Prezident Zakir Nəsirovu əfv etdi

18:35 İlham Əliyev əfv sərəncamı imzaladı - TAM SİYAHI

18:02 Banklara göstəriş verildi: kartdan pul çıxarmaq qadağan edildi

17:50 Baş redaktora yeni vəzifə verildi

17:18 İlham Əliyev prezidentlərlə görüşüb - FOTO

16:50 FES dolları qaldırdı: Mərkəzi Bank hərəkətə keçir

16:25 Ərəblər Azərbaycana axın edir: ova bahalı maşınlarla gedirlər - VİDEO

16:00 Bakı-Sumqayıt qatarı bu günlər işləməyəcək

15:37 Namiqin rusiyalı gözəllə çəkdirdiyi klip - VİDEO

15:19 Azərbaycanlı İŞİD-çi ailəsi ilə danışdığı yerdə öldürüldü

15:00 Özünü 12-ci mərtəbədən atdı, sağ qaldı - Bakıda möcüzə

14:45 Rza Zərrabın Ebru Gündəşə azərbaycanlı “hədiyyəsi“ - FOTO

14:16 Mehriban Əliyeva Vayra Vike-Freyberqa ilə görüşüb - FOTO

14:03 Bakı metrosunda nə baş verib? - RƏSMİ AÇIQLAMA

13:50 Aygün Kazımova qızının əməliyyatdan öncəki videosunu yaydı

13:39 İslamiada və “Formula 1“ zamanı Bakı məktəbləri bağlanacaq? - AÇIQLAMA

13:22 Mövludun kimsəsiz qoyduğu sonuncu iş masası - FOTOLAR

13:04 Yaralanan tələbələrə xəstəxanada baxan yoxdur? - Ailəsi narazıdır, nazirlik təkzib edir

12:50 FES-in dünənki qərarından sonra dollar bahalaşacaq?

12:34 Ramil Usubovdan yeni təyinat

12:20 Pensiyaçılara şad xəbər

12:05 “Hökumət və xalq arasında birlik olanda...“ - İlham Əliyev

11:55 Nuru Əliyevin klubu Azərbaycan çempionatından qovuldu Qumara görə

11:46 “Hamının günahı var, hamının!” - Mövlud Mövlud

11:35 “24 milyon insanı xəstəlik, 16 milyonu ölüm gözləyir“ - Azərbaycanlı professor

11:25 “Məndən heç nə soruşmayın” - İntihar edən yazarın xanımı

11:11 Prezident və birinci vitse-prezident V Qlobal Bakı Forumunun açılışında

10:52 Mərkəzi Bankdan manat açıqlaması: FED-in qərarı...

10:43 Fikrət Qoca öldürülən oğluna şeir yazdı - “Bu yaşamaqdımı?...”

10:30 Gənc yazar özünü 17-ci mərtəbədən atdı - Bakıda

10:17 Dünyanı qorxuya salan Rusiya silahları - SİYAHI

10:14 5 qadının müəmmalı ölümünün təfərrüatları

10:07 İdarə müdiri işdən çıxarıldı

9:31 Bakıdan qaçırılan qızı polis belə xilas etdi

15 MART 2017

12:38 Trampın vergi sirri açıldı

12:24 Dilqəm Əsgərovun oğlu: “Ümidimiz prezident İlham Əliyevədir”

12:15 Azərbaycanın Ümumi Daxili Məhsulu 0,4% artıb

12:03 “Eurovision” müsabiqəsinin rəsmi açılışı mayın 7-də keçiriləcək

11:55 Bakıda 30 bina söküləcək

11:49 Messi: “Oğlum futbolu o qədər də sevmir”

11:33 Türkiyədə terror: hərbçilər şəhid oldu

11:29 Rejissor Aydın Dadaşov vəfat etdi

11:15 “Azərbaycanda din-dövlət münasibətləri yüksək səviyyədədir”

11:02 Bu gün FED qərarını verəcək

10:54 Atəşkəs 110 dəfə pozulub

10:42 “Lapşin işi”nin istintaqı davam edir

10:36 Poroşenkodan Azərbaycana dəstək

10:29 Moskvada terror aktının qarşısı alınıb

10:15 Bakıda 38 yaşlı kişi intihar edib

10:07 İlham Əliyev Fransua Ollandla görüşdü



loading...
Bakılı qız dünyanın ən gənc milyarderinə necə çevrildi - FOTO
Azərbaycanlı gənc qadın Afrikanın ən gənc milyarderlərindən biri olub.
Dünyanı əlil arabası ilə idarə edən demokrat - FOTOLAR

Vədinə xilaf çıxan siyasətçi, yeriyə bilməyən “don juan”
İradə İsaq “Space“in aparıcısını biabır etdi

"Qulaqlara terrordur bu, azadlıq olar, belə də yox"
ANS-ə martın 23-dək vaxt verildi

Zoologiya İnstitutu ANS televiziyasına əmlakının binadan çıxarılması üçün vaxt verib. Şirkət bu ay ərzində öz əmlakını binadan çıxarmalıdır.
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016