Quba Təhsil Şöbəsi hər müəllimdən 100 manat rüşvət tələb edir - İDDİA Beyləqan sakinindən prezidentə müraciət: “Çərkəz Şirinov məni ölümlə hədələyir” Güləşçilərə verməyə pul tapmayan vitse-prezidentin oğlunun lüks həyatı (FOTOLAR) Masallıda Heydər Əliyev Fonduna böhtan atan “sahibkar” kimin adamıdır?
 

Büdcədəki kəsir nə qədər qorxuludur?

Tarix 29.07.16, 16:48

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Maliyyə nazirliyi bu günllərdə Dövlət Büdcəsinin 2016-cı ilin birinci yarısında icrası barədə hesabat açıqlayıb. Hesabata əsasən yarım il ərzində Dövlət Büdcəsinə proqnozla nəzərdə tutulduğundan 21.1% və ya 687,7 milyon manat az vəsait daxil olub.Nazirliyin açıqladığı hesabatdan sonra büdcənin gəlirlərində yaranmış bu vəziyyəti cəmiyyətə az qala ölkədə maliyyə kollapsı kimi təqdim etmək istəyənlər tapıldı. Gəlin görək büdcənin icrasındakı mövcud durumu bu qədər dramatikləşdirməyə ehtiyac varmı? Bunun üçün rəqəmlərin dili ilə danışıb, məsələyə tam aydınlıq gətirməyə çalışaq. Qoy oxucularımız da əsil reallığın nədən ibarət olduğunu arqumentlərlə və faktlarla görə bilsinlər.

Nədənsə Dövlət büdcəsinin gəlirlərində cari ilin birinci yarısında yaranmış kəsiri görənlər ölkənin büdcə sistemindəki başqa bir pozitiv vəziyyəti - Döblət büdcəsini, Naxçıvan Muxtar Respublikasının büdcəsini, Dövlət Neft Fondunun və Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun büdcələrini özündə birləşdirən İcmal Büdcənin gəlirlərinin, onun xərclərindən 1 milyard 37 milyon manat çox olduğunu “görə bilməyiblər” və ya görmək istəməyiblər. Əslində hesabat dövründə dünya bazarlarında neftin qiymətləri orta hesabla 40 dollardan artıq olduğu və büdcədə neftin qiymətləri bir barel üçün 25 dollar nəzərdə tutulduğu bir vəziyyətdə, Dövlət Neft Fondu büdcəyə daha çox vəsait köçürməli idi.Bəs necə olub ki, Fond hesabat dövründə nəzərdə tutulan vəsaitin yalnız yarısına qədərini Dövlət Büdcəsinə köçürə bilib? Bunun səbəblərini ayrınlaşdırmağa çalışaq.Neft Fondu neftin satışından vəsaitləri xarici valyutada - əsasən ABŞ dolları ilə əldə edir, onun büdcə qarşısındakıöhdəlikləri isə manatla həyata keçirilir. Deməli bu öhdəlikləri yerinə yetirmək üçün Fond neftin satışından əldə etdiyi xarici valyutanı ilk öncə valyuta bazarına çıxarmalıdır. Xarici valyutanı bazara çıxarmaqla Fond təkcə büdcə qarşısında öhdəliklərinin yerinə yetirmir, o, bununla eyni zamanda valyuta bazarında əsas iştirakçılardan biri kimi bazara təsir etmək imkanlarına sahib olur. Valyuta bazarında vəziyyətin tənzimlənməsi, manatın idarə olunan üzən məzənnəyə keçdiyi bir şəraitdə mühüm məsələdir. Buna görə də Neft Fondunun valyuta bazarına çıxışında təkcə büdcəyə ödəniş deyil, eyni zamanda manatın məzənnəsi ilə bağlı bəlli bir siyasətin reallaşdırılması zərurəti də yaranır. Digər tərəfdən Maliyyə Nazirliyi yaranmış böhranlı vəziyyətdə xərclərə maksimum qənaət rejimi tətbiq etdiyindən Fonddan ayrılmalı olan vəsaitin bir qismi də ona maliyyələşdirdiyi müdafiə olunan xərcləri bağlamaq üçün kifayət edir. Ona görədə bu addımları bütövlükdə ölkədəki maliyyə sabitliyinin təmin olunmasına hesablanmış bir addımlar kimi dəyərləndirmək lazımdır. Bu səbəbdən, Neft Fondundan vəsaitlərin Dövlət büdcəsinə tam köçürülməməsi hesabına yaranmış kəsirdən faciə düzəltməyə ehtiyac yoxdur. Bütün dünyanı bürümüş iqtisadi və maliyyə böhranı şəraitində Hökumət və Mərkəzi Bank vəsaitlərdən,xüsusilə valyuta vəsaitlərindən maksimum qənaətlə və tam səmərəli istifadə etməyə və bu zaman milli valyutanın sabitliyi üçün bütün mümkün olan addımları atmağa borcludurlar. Barəsində danışdığımız bu addım da həmən sıradan olan addımlardan biridır. 

Bəs yarımilin Dövlət büdcəsi Dövlət Neft Fondundan köçürmələr nəzərə alınmadan necə icra olunub? Cari ilin birinci yarısında dövlət büdcəsinin gəlirləri onu təmin edən iki orqan – Vergilər Nazirliyi və Dövlət Gömrük Komitəsi tərəfindən artıqlamasilə yerinə yetirilib. Vergilər Nazirliyi proqnozlara 102% əməl etməklə, Dövlət büdcəsinə 3190,1 milyon manat vəsaitin daxil olmasını təmin edib. Bu vəsaitin 77,8 faizi  və ya  2481,1 milyon manatı qeyri-neft sektorundan daxilolmaların payına düşür ki, bu da 2015-ci ilin eyni dövrü ilə müqaisədə 242,7 milyon manat və ya 10,8 faiz çoxdur. Dövlət Gömrük Komitəsi isə proqnoza 118,2 faiz əməl edərək, dövlət büdcəsinə 995,4 milyon manat vəsaitin daxil olmasını təmin edə bilmişdi ki, 2015-ci ilin ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə bu rəqəm 30,1 faiz və yaxud 230,4 milyon manat çoxdur. Beləliklə, büdcəyə əsas vergi yığan iki qurum üzrə proqnozların keçən ilin müvafiq dövrü ilə müqaisədə belə kifayət qədər üstün icra olunduğu göz qabağındadır. Vergilər Nazirliyinin xətti ilə qeyri-neft sektorundan daxilolmaların keçən ilin müvafiq dövrü ilə müqaisədə 10,8% artımı isə son bir ilə qədər vaxtərzində bu sektorun inkişafı istiqamətində hökumətin apardığı sürətli islahatlar nəticəsidə mümkün ola bilmişdi. 

Beləliklə, Dövlət Büdcəsinin gəlirlərinin kəsirlə icrasının səbəbiDövlət Neft Fondundan yarım il üçün proqnozlaşdırılan vəsaitlərin nəzərdə tutulduğundan az daxil olmasıdır. Bu amil nəzərə alınmasa, büdcə uğurla icra olunub. Fonddannəzərdə tutulan vəsaitlərin tam alınmaması isəvəsait çatışmazlığı səbəbindəndeyil,büdcə xərclərinə ciddi qənaət olunduğu bir şəraitdə ölkənin maliyyə sistemi üçün daha bir önəmli vəzifənin – manatın sabitliyinin qorunub saxlanması vəzifəsinin həllinə qismən dəstək vermək məqsədilə edilib.

Fikrət Yusifov
İqtisadi elmləri doktoru, professor



Xəbərin oxunma sayı : 334

loading...

Analiz

Önəmli

Son xəbərlər

17 AVQUST 2017

11:40 “Qalatasaray” Bakıya gəlir

11:33 “Son illər Azərbaycandan silahlı birləşmələrə qoşulma halı qeydə alınmayıb“

11:25 “İraqın parçalanması region üçün təhlükəli olacaq“

11:20 Qəfil ölüm, sonsuzluq… – Enerji içkilərinin dəhşətli fəsadları

11:12 Bakıda həbsxanada məhkumlar arasında dava baş verib

11:05 Deniz Seki ərə getmək üçün şərtini açıqladı

10:55 Sabun köpüyü kimi şişmiş “ekspert“lər bizim adımızdan istifadə edir

10:40 Koalisiya qüvvələri Rakkanı bombaladı

10:34 Dollar bu gün neçəyədir?

10:30 Trump Məsləhətçilər Şurasını ləğv etdi

10:17 Baş nazir Talassemiya Mərkəzi haqda qərar verdi

10:12 Bakıda 32 yaşlı kişi özünü asaraq intihar edib

16 AVQUST 2017

17:55 Bakıda 14 yaşlı qız itkin düşüb

17:40 UEFA “Qarabağ”ın qazanacağı vəsaiti açıqlayıb

17:33 Məktəbli qızı zorlayanlardan biri məmur oğlu imiş

17:24 Dolların sabaha olan məzənnəsi

17:18 Evlər bahalaşa bilər – deputatdan açıqlama

17:12 Prezident İlham Əliyev 4 milyon manat ayırdı - 3 qəsəbəyə görə

16:50 Ermənistanın baş naziri Kəlbəcərə gəldi: Ermənilər Kəlbəcər suyunun istehsalına başlayırlar

16:33 Prokuror Akif Çovdarova iş istədi- 15 il

16:20 Bulvarda intihar – Qadın özünü dənizə atdı

16:05 “Yeddi min tələbə üçün böyük yataqxana kompleksi inşa olunacaq“

15:50 Londonda hava limanı yaxınlığında partlayış olub

15:40 Şəmkirdə kütləvi dava baş verdi: 2 nəfər bıçaqlandı

15:33 Ermənilər Kəlbəcərdə nəhəng zavodun tikintisinə başladı

15:20 İnsan alveri edən 33 azərbaycanlı qadın

15:12 35 yaşlı azərbaycanlı beynəlxalq axtarışa verildi- Səbəb

14:40 Akif Çovdarov və digərlərinin məhkəməsində prokuror çıxış edir

14:25 Azərbaycanın Mi-17 vertolyotları və gəmiləri İsrail raketləri ilə zərbə endirir

14:20 Daha bir xarici şirkət Azərbaycanı tərk edir

13:50 Ərdoğan İrana gedir

13:40 “İran Suriyada uzaqmənzilli raket istehsalı zavodu tikib“

13:33 Türkiyə Almaniyaya nota göndərdi

13:25 “Əmək haqqı və digər ödənişlər üzrə nağd pul məxarici 75,3% azalıb”

13:20 “Şou-biznesdə nə qədər xanımla sevgili olmusan?“

13:12 “Astan Şahverdiyevə yenə qulaqburması veriləcək”

12:50 Problem Putin deyil, Rusiyadır! – “Rusiya heç zaman demokratik ölkə olmayacaq”

12:45 “Turan”ı bağlaya bilərlər” - Mehman Əliyev danışdı

12:40 Gədəbəydə 14 yaşlı oğlan qətlə yetirilib

12:25 Hava yağışlı olacaq – Proqnoz

12:20 “Turan”ın ofisində axtarış başladı

12:05 Fransa prezidenti Ərdoğana zəng etdi - “Jurnalisti sərbəst buraxın“

11:50 “İstəmədim, kimsə mənə görə...“ - Elgiz Əkbər

11:45 Naxçıvan Avtomobil Zavodunun maşınları satılmır – İstehsal 72% azalıb

11:30 50 illik münaqişə başa çatdı

11:20 Boş qalan plan yerlərinin sayı açıqlandı

11:12 “Fransa şirkətləri Azərbaycan iqtisadiyyatına dəstək göstərməyə hazırdır”

11:05 Azərbaycanda ÜDM istehsalı azalıb- Statistika

10:50 Tubaya zərbə: UNİCEF-dən çıxarılır

10:44 “Ümid edirik ki, Azərbaycan və Ermənistan prezidentləri tezliklə birbaşa danışıqları bərpa edəcəklər”

10:35 “Akkord SDİ Şirkətlər qrupu” ləğv olundu

10:30 Rusiyanın Xəzər donanması həyəcan siqnalı ilə qaldırılıb

10:24 Ağdaşda bələdiyyə sədrinin oğlu qətlə yetirilib

10:17 Azərbaycanda yarım ildə 29 mindən çox insan ölüb

10:12 Zakir Həsənov Azərbaycan tankları ilə Rusiya çöllərini necə fəth etdi...

15 AVQUST 2017

18:16 Prezident sərəncam imzaladı

17:55 Ermənistanda 18 yaşlı əsgər intihar edib

17:45 Dövlət idarələri elektrik enerjisi və qaz istehlakını artırıb

17:40 Naxçıvanın keçmiş daxili işlər nazirinin həbsi barədə xəbər təsdiqini tapmır

17:33 Amerikalı aktrisa Kıvanç Tatlıtuğla filmə çəkilmək istəmədi

17:12 Bu gündən bankların məcburi ehtiyatlarının saxlanma qaydası dəyişir

17:05 Deputat zorlanan məktəbli ilə bağlı müraciət etdi

16:55 İsrail Fələstin İslam Hərəkatının liderini həbs etdi

16:40 Gürcüstanda yeni siyasi təşkilat yarandı

16:33 Azərbaycan Rusiyaya ət və süd məhsulları satacaq

16:25 DİM magistraturalara boş qalan yerlərə müsabiqənin nəticələrini –Açıqladı

16:20 “Müdafiə xərclərinin ixtisarı nəzərdə tutulub” – Putin

16:20 Dovğanın içində kokain: Bakıda oğul atasına sovqat gətirdi

16:05 Venesuela, yoxsa Şimal Koreya? - Təhlil

15:45 “Telekanallarda ədəbi dil normaları bütün səviyyələr üzrə pozulur“

15:20 İran nüvə sazişindən çıxacağı ilə hədələyib

15:12 “Ramil Quliyev barədə 6 il əvvəl dediklərimi təkzib etmirəm“

14:40 Bill Qeytsin nəhəng xeyriyyəsi - 4,6 milyard dollar

14:35 Azərbaycanda doğulan uşaqların 53%-i oğlandır

14:25 “Mən tələsmirəm...” - Səməd Vurğunun şedevri

14:20 Trampın qərarı Çini ciddi şəkildə qayğılandırıb

14:13 Bukmeker kontoru: “Qarabağ” qalib gələcək

14:05 “Onun düşmən əsgəri olmasını niyə yaddan çıxarırırq?” –Deputat

13:25 “6 ayda 7 mindən çox ailə dağılıb“

13:20 Azərbaycanda qızıl hasilatı 3 dəfədən çox artıb

13:13 “660-dan yuxarı bal toplayan 2 nəfər ali məktəbə qəbul olunmayıb”

13:05 Metrodan istifadə etmiş sərnişinlərin sayı 6,1% artıb

12:50 Bugünkü valyuta hərracının nəticəsi açıqlanıb

12:40 Bəzi yerlərdə şimşək çaxacaq, arabir yağış yağacaq

12:33 Sumqayıt sakini mikroavtobusu Dərbənddə aşırdı, 4 yaralı var

12:20 Avtomobil benzini istehsalı 7,2% artıb, dizel yanacağı 17% azalıb

12:12 Bu il əhali kreditlər üzrə faizlərin ödənilməsinə 527 mln. manat yönəldib

12:05 Azərbaycan əhalisinin sayı açıqlanıb

11:50 Dünya çempionatına yollanan güləş üzrə Azərbaycan yığmasının heyəti açıqlandı

11:33 Azərbaycan Gürcüstana 558 milyon dollar investisiya yatırıb

11:25 Bakıda 17 yaşlı oğlan intihar etdi

11:20 ARB-dən gedən Zümrüd hansı kanalda çalışacaq?

11:12 Bakıda kafedə kütləvi dava – Ölən və xəsarət alanlar var

11:05 Qız uşağını sevməyən ölkələr – siyahı sizi şoka salacaq

10:50 “ABŞ dövlət borcunun artması dolları bahalaşdıracaq” – Analitik

10:44 İsmayıllı-Qəbələ yolunda baş verən yol qəzasında 4 nəfər ağır xəsarət alıb

10:30 Tələbələrin köçürülməsinin vaxtı uzadılıb

10:23 Dövlət Sərhəd Xidməti Xəzərdə genişmiqyaslı təlim keçirib

10:17 Kim Çen In ordunu hər an zərbə endirməyə hazır olmağa çağırıb

10:12 Ermənilər atəşkəsi 128 dəfə pozub

10:05 ABŞ-dan Bakıya ilginc siqnal – “Özünü Rusiyadan qoru!..”

14 AVQUST 2017

18:15 Pezident mədəniyyət sahəsinin inkişafına 7 milyon manat ayırdı

16:55 “Azərbaycanın Türkiyəsi var, Ermənistanın bu cür müttəfiqi yoxdur”

16:45 Azərbaycanın onlarla rayonunda internet olmayacaq

16:35 Azərbaycanlılar Saakaşvilinin Gürcüstana qayıtmasını istəyir

16:30 Saakaşvili planlarını açıqlayır

16:22 “Ölkəm heç bir hərbi bloka daxil olmayacaq”

16:16 “Şimali Koreya ilə nüvə savaşına girəcəyimiz nöqtədə deyilik“

16:05 Ermənistan Qarabağda itki verdi

15:45 Lukaşenko narahatdır

15:30 Azərbaycanda növbəti əfv fərmanının imzalanması gözlənilir

15:25 “Ölkəni hər il 28 min nəfər tərk etsə, Serj Sərkisyan daha 106 il hökm sürə bilər”

15:18 Payız fəslinin Azərbaycana gəlmə vaxtı açıqlanıb

15:12 Almaniyanın keçmiş kansleri “Rosneft”in idarə heyətinə seçilə bilər

14:55 Almaniya məhkəmələri miqrantların şikayətləri ilə dolub-daşır

14:40 “Bu, Rusiyanın Azərbaycana hərbi intervensiyasına gətirib çıxara bilər...”

14:25 Bakıda taksi qaçırıldı

14:20 Şimali Koreya Rusiya və Çindəki səfirlərini geri çağırıb

13:44 Ayrılığa 6 ay dözə bildilər - fotolar

13:40 “Qızımı ermənilərdən xilas edin”



loading...
Çingiz xanın məzarı niyə tapılmır? (ARAŞDIRMA)

Çingiz xanın qəbrinin izi qalmasın deyə min at torpağın üzərində var-gəl edib
Ədəbiyyat müəlliməsinin şair Həsən Hüseynlə bitməyən sevgi hekayəsi

Kapitalizimin sevgini belə reklama çevirdiyi dövrdə bütün hisslər reklam xarakteri daşıyır. Sosial şəbəkələrdə həsrətdən tutmuş qovuşmağa qədər hər şey reklama çevrilib.
AzTV-nin aparıcısı canlı efirdə çətin vəziyyətə düşdü (VİDEO)

Azərbaycan Televiziyasının canlı efirində aparıcı çətin anlar yaşayıb.
Tanınmış azərbaycanlı jurnalistin karyerası bitdi

Tanınmış jurnalist Kənan Quluzadə jurnalistikadakı fəaliyyətinə son qoyduğunu açıqlayıb.
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016