Bakıda estetik əməliyyatdan sonra ölən modelin həkimi ilə bağlı ilginc faktlar Dr. Səbinə Mirzəyevadan xəbərdarlıq: Erkən nikahlar və qohum evliliklər təhlükəlidir 245 saylı məktəbdə nə baş verir? - Direktor təkzib edir, valdeyn isə... Müşviq Rəhimovun kürsüsü əldən gedir: Əlixan Zeynalovun böyük xəyalları reallaşacaqmı?
 

Büdcədəki kəsir nə qədər qorxuludur?

Tarix 29.07.16, 16:48

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Maliyyə nazirliyi bu günllərdə Dövlət Büdcəsinin 2016-cı ilin birinci yarısında icrası barədə hesabat açıqlayıb. Hesabata əsasən yarım il ərzində Dövlət Büdcəsinə proqnozla nəzərdə tutulduğundan 21.1% və ya 687,7 milyon manat az vəsait daxil olub.Nazirliyin açıqladığı hesabatdan sonra büdcənin gəlirlərində yaranmış bu vəziyyəti cəmiyyətə az qala ölkədə maliyyə kollapsı kimi təqdim etmək istəyənlər tapıldı. Gəlin görək büdcənin icrasındakı mövcud durumu bu qədər dramatikləşdirməyə ehtiyac varmı? Bunun üçün rəqəmlərin dili ilə danışıb, məsələyə tam aydınlıq gətirməyə çalışaq. Qoy oxucularımız da əsil reallığın nədən ibarət olduğunu arqumentlərlə və faktlarla görə bilsinlər.

Nədənsə Dövlət büdcəsinin gəlirlərində cari ilin birinci yarısında yaranmış kəsiri görənlər ölkənin büdcə sistemindəki başqa bir pozitiv vəziyyəti - Döblət büdcəsini, Naxçıvan Muxtar Respublikasının büdcəsini, Dövlət Neft Fondunun və Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun büdcələrini özündə birləşdirən İcmal Büdcənin gəlirlərinin, onun xərclərindən 1 milyard 37 milyon manat çox olduğunu “görə bilməyiblər” və ya görmək istəməyiblər. Əslində hesabat dövründə dünya bazarlarında neftin qiymətləri orta hesabla 40 dollardan artıq olduğu və büdcədə neftin qiymətləri bir barel üçün 25 dollar nəzərdə tutulduğu bir vəziyyətdə, Dövlət Neft Fondu büdcəyə daha çox vəsait köçürməli idi.Bəs necə olub ki, Fond hesabat dövründə nəzərdə tutulan vəsaitin yalnız yarısına qədərini Dövlət Büdcəsinə köçürə bilib? Bunun səbəblərini ayrınlaşdırmağa çalışaq.Neft Fondu neftin satışından vəsaitləri xarici valyutada - əsasən ABŞ dolları ilə əldə edir, onun büdcə qarşısındakıöhdəlikləri isə manatla həyata keçirilir. Deməli bu öhdəlikləri yerinə yetirmək üçün Fond neftin satışından əldə etdiyi xarici valyutanı ilk öncə valyuta bazarına çıxarmalıdır. Xarici valyutanı bazara çıxarmaqla Fond təkcə büdcə qarşısında öhdəliklərinin yerinə yetirmir, o, bununla eyni zamanda valyuta bazarında əsas iştirakçılardan biri kimi bazara təsir etmək imkanlarına sahib olur. Valyuta bazarında vəziyyətin tənzimlənməsi, manatın idarə olunan üzən məzənnəyə keçdiyi bir şəraitdə mühüm məsələdir. Buna görə də Neft Fondunun valyuta bazarına çıxışında təkcə büdcəyə ödəniş deyil, eyni zamanda manatın məzənnəsi ilə bağlı bəlli bir siyasətin reallaşdırılması zərurəti də yaranır. Digər tərəfdən Maliyyə Nazirliyi yaranmış böhranlı vəziyyətdə xərclərə maksimum qənaət rejimi tətbiq etdiyindən Fonddan ayrılmalı olan vəsaitin bir qismi də ona maliyyələşdirdiyi müdafiə olunan xərcləri bağlamaq üçün kifayət edir. Ona görədə bu addımları bütövlükdə ölkədəki maliyyə sabitliyinin təmin olunmasına hesablanmış bir addımlar kimi dəyərləndirmək lazımdır. Bu səbəbdən, Neft Fondundan vəsaitlərin Dövlət büdcəsinə tam köçürülməməsi hesabına yaranmış kəsirdən faciə düzəltməyə ehtiyac yoxdur. Bütün dünyanı bürümüş iqtisadi və maliyyə böhranı şəraitində Hökumət və Mərkəzi Bank vəsaitlərdən,xüsusilə valyuta vəsaitlərindən maksimum qənaətlə və tam səmərəli istifadə etməyə və bu zaman milli valyutanın sabitliyi üçün bütün mümkün olan addımları atmağa borcludurlar. Barəsində danışdığımız bu addım da həmən sıradan olan addımlardan biridır. 

Bəs yarımilin Dövlət büdcəsi Dövlət Neft Fondundan köçürmələr nəzərə alınmadan necə icra olunub? Cari ilin birinci yarısında dövlət büdcəsinin gəlirləri onu təmin edən iki orqan – Vergilər Nazirliyi və Dövlət Gömrük Komitəsi tərəfindən artıqlamasilə yerinə yetirilib. Vergilər Nazirliyi proqnozlara 102% əməl etməklə, Dövlət büdcəsinə 3190,1 milyon manat vəsaitin daxil olmasını təmin edib. Bu vəsaitin 77,8 faizi  və ya  2481,1 milyon manatı qeyri-neft sektorundan daxilolmaların payına düşür ki, bu da 2015-ci ilin eyni dövrü ilə müqaisədə 242,7 milyon manat və ya 10,8 faiz çoxdur. Dövlət Gömrük Komitəsi isə proqnoza 118,2 faiz əməl edərək, dövlət büdcəsinə 995,4 milyon manat vəsaitin daxil olmasını təmin edə bilmişdi ki, 2015-ci ilin ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə bu rəqəm 30,1 faiz və yaxud 230,4 milyon manat çoxdur. Beləliklə, büdcəyə əsas vergi yığan iki qurum üzrə proqnozların keçən ilin müvafiq dövrü ilə müqaisədə belə kifayət qədər üstün icra olunduğu göz qabağındadır. Vergilər Nazirliyinin xətti ilə qeyri-neft sektorundan daxilolmaların keçən ilin müvafiq dövrü ilə müqaisədə 10,8% artımı isə son bir ilə qədər vaxtərzində bu sektorun inkişafı istiqamətində hökumətin apardığı sürətli islahatlar nəticəsidə mümkün ola bilmişdi. 

Beləliklə, Dövlət Büdcəsinin gəlirlərinin kəsirlə icrasının səbəbiDövlət Neft Fondundan yarım il üçün proqnozlaşdırılan vəsaitlərin nəzərdə tutulduğundan az daxil olmasıdır. Bu amil nəzərə alınmasa, büdcə uğurla icra olunub. Fonddannəzərdə tutulan vəsaitlərin tam alınmaması isəvəsait çatışmazlığı səbəbindəndeyil,büdcə xərclərinə ciddi qənaət olunduğu bir şəraitdə ölkənin maliyyə sistemi üçün daha bir önəmli vəzifənin – manatın sabitliyinin qorunub saxlanması vəzifəsinin həllinə qismən dəstək vermək məqsədilə edilib.

Fikrət Yusifov
İqtisadi elmləri doktoru, professor



Xəbərin oxunma sayı : 334

loading...

Analiz

Önəmli

Son xəbərlər

27 İYUN 2017

18:12 Mehriban Əliyeva: “400 mindən çox məcburi köçkün iş yeri ilə təmin edilib”

17:46 İlham Əliyev Polşa prezidentinə təşəkkür etdi

16:12 Sabiq baş nazir: “Trampın arvadından xoşum gəlir“

15:11 Səməd Seyidov: “Bunun adı “əcinnə ovu”dur“

15:02 Azərbaycanlı rəqqasə: “Mənə iyrənc təkliflər edirlər” (VİDEO)

13:57 Ağcabədidə həkim səhlənkarlığı: ayağı sındı, əməliyyat masasında öldü

13:43 Prezidentlərin təkbətək və geniş tərkibdə görüşü baş tutub (FOTOLAR)

13:36 Bəy və gəlin toydan imtina etdi: görün nə etdilər (FOTO)

12:51 Mübariz İbrahimov erməniləri bu cür məhv etdi (VİDEO)

12:37 Hərbi ekspert: “Azərbaycan Qarabağı qaytarmaq üçün müharibəyə hazırlaşır”

12:25 Meray Kerri Bakı konsertində çətin anlar yaşadı (VİDEO)

12:12 “Reyncres“in futbolçusu “Qəbələ“də

12:00 Türkiyə böyük müharibəyə başlayır

26 İYUN 2017

13:51 Xalq artisti vəfat etdi (YENİLƏNİB)

13:04 Bakıda estetik əməliyyatdan sonra ölən modelin həkimi ilə bağlı ilginc faktlar

11:32 Ermənilər Ağdamı atəşə tutdu, yanğın başladı

11:02 Azərbaycanın müdafiə nazirləri (SİYAHI)

10:33 Azərbaycan məscidlərində Ramazan bayramı namazı qılınıb

9:53 General-leytenant Hüseyn Rəsulbəyov - 100

9:31 Azərbaycanda Silahlı Qüvvələr Günü qeyd olunur

25 İYUN 2017

20:02 Azərbaycan Qran-Prisi başa çatdı: qalib kim oldu?

17:33 Prezident və ailəsi “Formula 1“in açılış mərasimində (FOTOLAR)

13:43 Tovuzda çağırış zənginə gec cavab verən həkim və tibb bacısı döyüldü (TƏFƏRRÜAT)

12:19 300 min rüşvət təklif edən azərbaycanlı cəzalandırılacaq

12:10 İlham Əliyev baş redaktoru qəbul etdi

12:00 Xalq artistinin oğlundan insanı sarsıdan sözlər

23 İYUN 2017

18:27 Prezident 3 milyon manat ayırdı

18:21 İlham Əliyevdən Ramazan təbriki

18:19 Rafael Cəbrayılov iş xanımının borcunu qaytarmır – Açıqlama

17:55 Dolların iyunun 29-na olan məzənnəsi açıqlanıb

17:40 “Silahlı Qüvvələrimiz bütün tapşırıqların öhdəsindən gəlməyə qadirdir”

17:33 “Danışıb kimisə pis vəziyyətdə qoymaq istəmirəm”

17:18 “Formula-1”: Maks Ferstappen hamını qabaqladı

17:12 Tarkanın Bakı bulvarından fotosu: “Azərbaycan üçün darıxmışam“

17:00 "Mərkəzi Bank "Bank Standard"da auditin aparılmamasına göz yumub"

16:33 Ucarda 11 yaşlı oğlan çayda batıb

16:20 İlham Əliyev Gürcüstanın Baş nazirinin müavinini qəbul edib

15:27 Çexiyanın Ermənistandakı səfirinin söylədiyi fikirlər araşdırılacaq

15:05 "Atəşkəsin pozulması status-kvonun davamsız olduğunu göstərir"

14:33 "Ordumuz bir həftə əvvəl düşmənə layiqli cavab verdi"

14:12 Zərərçəkən Maqsud Mahmudov Eldar Mahmudovun məhkəməyə gətirilməsini tələb edib

13:26 “Rəsmi Kiyevə ölümcül silahlar verilsin“ - 8 tələbdə başqa nələr var?

13:20 Azərbaycan prezidenti Kosta Rika XİN rəhbərini qəbul edib

13:10 İxrac mallarına görə vəsaitləri ölkəyə gətirməyənlər üçün “qırmızı kanal” sistemi tətbiq olunacaq

12:20 Sabah Bakıda 29 dərəcə isti olacaq

12:18 “Əmək pensiyaları haqqında” qanunun tətbiqində problem olmayacaq”

12:12 Nəqliyyat və telekommunikasiya qurumları gücləndirilmiş iş rejiminə keçi

11:50 "Bu yayın ən yaraşıqlı bəy və gəlini"

11:38 "Atam ikinci arvadını evimizə gətirdi"- "Banu"nun Güneli

11:33 Azərbaycan Ordusunun şərəfinə yeni medal təsis olunur

11:15 Ərəb ölkələrindən Qətərə qarşı 13 tələb –Dohaya 10 gün vaxt verildi

11:05 Ramazan tətili başlayır

10:34 “Müəyyən vəzifələrdə yoxsul insanların çalışmasını istəmirəm”

10:18 Prezident İlham Əliyev Şirvan şəhərinə səfər edib

10:12 "Formula-1" Azərbaycan Qran-prisi start götürür

22 İYUN 2017

17:50 Putin məzarlıqda leysana düşdü

17:44 Qubad ibadoğlu: “Manat nədən möhkəmlənir?”

17:30 Trampın müşavirləri Fed-ə yeni sədr istəyir

17:24 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlanıb

17:15 2017-ci il dövlət büdcəsinə yenidən baxılmasının səbəbləri açıqlanıb

17:05 Azərbaycan aclıq təhlükəsi ilə üzləşən dörd ölkəyə yardım edib

16:55 Belçikalı senator “qara siyahı”ya salınacaq – XİN araşdırma aparır

16:40 Azərbaycanda bayram namazı ilə bağlı qeyri-müəyyənlik - açıqlama

16:33 400 minlik toyu ilə gündəmə gələn Aysel “Lider“də aparıcılıq edəcək?

16:12 Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsinə dəyişikliklər təsdiqlənib

15:35 “Magistraturaya plan yerləri 80.92% dolub“

15:23 Yaxın Şərqin ən güclü lideri olmaq istəyən 31 yaşlı qorxulu və çılğın siyasətçi taxt-taca necə varis oldu?

15:10 Eldar Əzizov “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif edilib

14:50 lham Əliyev “Dini etiqad azadlığı haqqında” qanuna dəyişiklikləri təsdiqlədi

14:40 Lapşinin məhkəməsinin baxış iclası iyunun 30-na təyin edilib

14:20 2017-ci il dövlət büdcəsinin gəlir və xərcləri artırılır

14:15 "Azərbaycan və Moldova arasında ticari-iqtisadi əməkdaşlıq sahəsində yaxşı potensial var"

12:50 Bakıda 30, rayonlarda 32 dərəcə isti olacaq

12:44 “Həmsədrlərin son bəyanatı Rusiya XİN-in mövqeyini tam əks etdirir”

12:27 Hesablama Palatası dövlət büdcəsinə dəyişikliyi nəzərdə tutan qanun layihəsinə rəy verib

12:15 “Ailə TV”nin ofisinə silahlı basqın – Seyfi apardılar

12:05 “Həmsədrlər Azərbaycandakı ictimai etirazdan nəticə çıxarmalıdırlar“

11:44 Əhəd Abıyevin Gürcüstan sevgisi

11:30 Tağı Əhmədov:“3 milyon manatı haradan əldə etməyimin heç kəsə dəxli yoxdur”

11:12 Manatı yeni devalvasiya gözləyirmi? – Mərkəzi Bankdan açıqlama

10:50 Moldova prezidenti İqor Dodonun rəsmi qarşılanma mərasimi olub

10:34 Bakıda 17 və 18 yaşlı qızlar itkin düşüb

10:30 “Şimal axını-2” kiməsə qarşı yönəlməyib – Putin

10:24 Lənkəranda intihar – 64 yaşlı kişi özünü asdı

10:18 Fitrə zəkatının həcmi nə qədərdir? - QMİ açıqladı

10:12 Mərkəzi Bank uçot dərəcəsinin aşağı həddini 10%-ə endirib

10:06 MN: Ermənistana məxsus PUA məhv edilib

21 İYUN 2017

18:21 Prezident bu şagirdlərin adını “Qızıl kitab”a saldı

18:19 İlham Əliyev bu şəxsləri təltif etdi

13:05 Sabah leysan yağacaq, dolu düşəcək

12:50 Məleykə Əsədovaya ev verən keçmiş məmur: “Dedilər ki, ona sponsorluq edim“

12:15 “QMİ tərəfindən təyinat almayan şəxsin dini ayin icra etməsi qanunsuzdur”

10:35 Liviya sahillərində miqrant faciəsi- 126 nəfər itkin düşüb

10:30 “Qara bazar”da dollar neçəyədir?

10:24 Prezident Nərimanov Rayon Məhkəməsinin yeni inzibati binasının açılışında iştirak edib

10:18 Qərbi Azərbaycan əyalətində İŞİD-in 40 casusu tutuldu

10:12 Ana öldürüldü, qızı yaralandı – Evə basqın

10:05 Müdafiə Nazirliyi: Düşmənin təxribat qrupunun üzvü ələ keçirilib

20 İYUN 2017

18:40 Prezident 4 nəfərə general rütbəsi verdi (SİYAHI)

18:21 Prezident dini qurumlara maliyyə yardımı ayırdı

17:55 Sabah Bakının iki rayonuna su verilməsində məhdudiyyətlər olacaq

17:40 Neftin qiyməti 7 aylıq minimuma düşdü

17:33 Xəzər dənizində zəlzələ baş verib –4 bal

17:20 Həbs edilən iranlılar kimdir: diversant, yoxsa balıqçı? –Körfəzdə daha bir gərginlik

17:12 İyunun 17-də keçirilmiş buraxılış imtahanlarının nəticələri açıqlanıb

17:05 Dollar neçəyə olacaq? –Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı

16:50 “Apreldə də yarış keçirə bilərik“ - Nigar Arpadarai

16:38 Atambayev Putinə dedi: “Bizə siyasi oyunlar lazım deyil”

16:33 İstanbulda partlayış: yaralı var

16:24 “Dostlarımın mənə münasibəti dəyişdi“ - Natavanla nişanlanan Dado

16:18 İstanbuldan Kazana uçan təyyarəni ildırım vurdu

16:12 2017-ci il üzrə dövlət büdcəsinə yenidən baxılacaq

16:05 Dövlət qulluğuna qəbulla bağlı müsahibələr ödənişsiz olacaq

15:55 Qətər diplomatları ölkədən qovur - 48 saat vaxt verildi

15:50 1500-dən çox müəllimin iş yeri dəyişdirilib

15:44 Merkelin britaniyalılara ürəyi yumşalıb

15:39 Prezident İlham Əliyev Almaniyanın Bakıdakı səfirliyində olub

15:33 AZAL 4 “Boenig 787-Dreamliner” təyyarəsi alır – 918 mln. dollara

15:20 Şengen vizası ilə bağlı dəyişiklik –Avropa İttifaqı qərar verdi

15:12 İpoteka kreditlərinə çıxış imkanları sadələşdirilib



loading...
Kosmosu fəth edən ilk qadın: Xuruşovun təbliğat məqəsədli evlilik planı (DOSYE)


Valentina Tereşkova kimdir?
Milyard dollarlıq dahi türk kimdir?

2016-cı ildə Forbes jurnalı İzmirdə doğulan Robert Kollec məzunu və San Dieqo mərkəzli 12 milyard dollar dəyərindəki biotexnologiya şirkəti Samumedin qurucusu və CEO-su iş adamı Osman Kibarı da dünyanı dəyişdirən 30 insan arasına salaraq jurnalın üz qabığına yerləşdirmişdi.
Tanınmış azərbaycanlı jurnalistin karyerası bitdi

Tanınmış jurnalist Kənan Quluzadə jurnalistikadakı fəaliyyətinə son qoyduğunu açıqlayıb.
“Space TV“də keçmiş ANS-çilər arasında qalmaqal

Space TV-nin xəbərlər departamentinə yeni baş redaktor təyin edilib.
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016