Lələ təpə döyüşçüsü Səlim Müslümovdan kömək istəyir Azərbaycanda iki jurnalistə vəzifə verildi Jurnalisti təhqir edən direktor cəzalandırıldı “Polat Yol Yapı” şirkətinin qanunsuzları davam edir
 

Azərbaycan dollardan imtina edə bilər? - ARAŞDIRMA

Tarix 09.12.16, 11:18

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Son günlər region ölkələri dollardan imtinaya başlayıblar. Buna səbəb isə qısa zamanda milli valyutaların dollar qarşısında kəskin ucuzlaşması olub.


Hətta bu günlərdə Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan bəyanatla çıxış edərək xalqı dollardan imtinaya səslədi.

Daha sonra regionda da dollardan imtina ilə bağlı Türkiyə Rusiya ilə danışıqlara başladı. Hazırda dollardan imtinanı dəstəkləyən ölkələr sırasında bu ölkələrlə yanaşı, Çin və İran kimi qüdrətli dövlətlər də var. Bəs devalvasiyalardan əziyyət çəkən Azərbaycan da dollardan imtina kampaniyasına qoşula bilərmi?

İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov əvvəlcə Türkiyədə dollardan imtina prosesinə diqqət çəkib. Onun sözlərinə görə, Türkiyədə "dollarları satın” kimi müraciətlər əsasında bəzi şirkətlər lirəyə keçdilər və valyuta bazarlarında dollara tələbat azaldı.

Nəticədə lirə müvəqqəti olaraq möhkəmləndi. Bu proses qısamüddətli dövrdə - 1 aya qədər effektli ola bilər. Orta və uzunmüddətli dövrdə isə dollardan imtina davam edə bilməz. 

Çünki vətəndaş artıq real itkilərlə üzləşəcək. Biznes öz zərərlərini görərək buna fərqli yanaşacaq. Yəni, avro və dollarla əməliyyatlara qayıdacaqlar. Düzdür, FED-in dolların uçot dərəcəsini dekabr ayında artıracağı ilə bağlı gözləntilər digər valyutaların ucuzlaşmasına səbəb olub.

Hətta, Yapon yeni təxminən 2 ay ərzində 10%-dan artıq dəyər itirib. Paralel olaraq prosesi avroda da müşahidə etmək olar. Lirənin də dəyər itirməyində müəyyən qədər beynəlxalq birjalarda dolların bahalaşması rol oynayır. 

Ekspert hesab edir ki, lirənin möhkəmləndirilməsi üçün iqtisadiyyatda fundamental problemlər həll edilməlidir: "Türkiyədə baş verən siyasi proseslər beynəlxalq investorlar üçün kifayət qədər risk yaradıb. Xarici investorlar Türkiyəni tərk edirlər. Bu səbəb mühüm əhəmiyyət daşıyır”. 

Ekspertin sözlərinə görə, bundan əlavə Türkiyə iqtisadiyyatında xarici valyuta qaynağının əsas mənbəyi turizm sektoru hesab edilirdi. Kütləvi yerlərdə, o cümlədən hava limanında baş verən terror hadisələri Türkiyəni turistlər üçün maraqsız və təhlükəli ölkəyə çevirib. Dövlət isə təhlükəsizliklə bağlı əsaslı tədbirlər görmür. Nəticədə ölkəyə valyuta gətirən turistlərin sayı 35% azalıb. 

Ekspert region ölkələrinin də dollardan imtina ilə bağlı razılığa gəlməsinin hər hansı bir əhəmiyyətinin olmayacağını vurğulayıb: "Ərdoğan Türkiyə iş adamını əməliyyatları rublla həyata keçirməyə dəvət edir. Sabah neft 30 dollara qədər ucuzlaşarsa, rublun məzənnəsində nə baş verəcək? Ona görə də biznesin buna gedəcəyi inandırıcı görünmür”.

R.Həsənov bildirib ki, dünyada vətəndaşların, mərkəzi bankların yığımları, biznesin dövriyyəsinin 60-70%-i dolların payına düşür. Çünki bu valyutaların arxasında dayanıqlı iqtisadiyyat var. Yəni, heç bir halda dollar bir gecədə 25-30% ucuzlaşa bilməz. Bu kimi risklər olmadığı üçün bugünkü mənzərə yaranıb. Onun sözlərinə görə, dollardan imtina ilə bağlı Rusiya, sanksiyalar dövründə İran, eyni zamanda Çin bu kimi yanaşmalar ortaya qoyub.

Amma hökumətlərin bu kimi təşkilatçılıq cəhdləri nəticəsiz qalıb. Ekspert hesab edir ki, dollardan imtina ilə bağlı bu addıma da biznes soyuqqanlı yanaşacaq. Ümumiyyətlə, bu kimi yanaşmalar yaxın 30-50 il ərzində effekt verə bilməz. 

Qeyd edək ki, Azərbaycanın əsas idxal dövriyyəsi Rusiya, Çin və Türkiyə kimi ölkələrin payına düşür. Bununla bağlı sadalanan ölkələrin dollardan imtina prosesi Azərbaycanda da manatın məzənnəsinə müəyyən qədər təsir göstərə bilər. 

Amma bunu ölçmək hazırda mümkün deyil. Digər tərəfdən idxal-ixrac əməliyyatlarının bərabər olmaması problemi var: "Tutaq ki,  Azərbaycanın Çindən idxalı 1 milyard dollar, ixracı isə 50 milyon dollar təşkil edir. 1 milyard dollar həcmdə Çin yuanını almaq üçün məcburən ya dollar, ya da avro konvertasiya edilməlidir. Bu da həmin vəsaitin yenə də ölkədən çıxması deməkdir. Eyni misalı digər dövlətlərə də aid etmək olar”. 

R.Həsənov deyib ki, Azərbaycanın Türkiyə ilə idxal-ixrac prosesinə 8-10 dəfə fərq var. Bunlar balanslı səviyyədə olsa idi, müəyyən nəticə əldə etmək olardı. İndiki vəziyyətdə isə sadalanan səbəblərə görə Azərbaycanın dollardan imtinası ciddi effekt verən yanaşma deyil. 

Millət vəkili Vahid Əhmədov da ekspertin fikirlərini təsdiqləyir. Onun sözlərinə görə, bu perspektivsiz bir addımdır. Çünki dünya iqtisadiyyatı dollar üzərində qurulub. 

Bir neçə dəfə dünya ölkələri dollardan imtina etməyə çalışsalar da, bu, mümkün olmayıb. Azərbaycan da bu prosesə qoşulmayacaq. Sadəcə milli valyuta olan manata inam artırılmalıdır.

Manatın məzənnəsinin necə dəyişəcəyinə gəlincə, V.Əhmədov bildirib ki, Rusiya və Qazaxıstanda milli valyutalar öz yerlərini artıq tapıblar, Azərbaycanda da bu olmalıdır: "Əsas məsələ ondan ibarətdir ki, şok devalvasiya olmasın”.

Millət vəkili əlavə edib ki, bu neftin qiymətindən yenicə təsdiqlənən strateji yol xəritlərinin necə icra ediləcəyindən asılı olacaq. (Fins.az)

MilliYol.Az



Xəbərin oxunma sayı : 2386

loading...

İqtisadiyyat

Önəmli

Son xəbərlər

16 DEKABR 2017

21:33 Dövlət qurumlarında boş qalan yüksək vəzifələr – Siyahı

20:12 Türkiyənin keçmiş baş nazirinin oğlu niyə intihar etdi?

18:33 Rusiya sualtı rabitə və İnternet xətlərinə yeni təhlükədirmi?

17:18 Rus Pravoslav Kilsəsi Mehriban Əliyevanı yüksək mükafatına layiq görüdü

17:05 Örüş sahələri xüsusi mülkiyyətə verilə bilməz- Qanun dəyişdirilir

15:51 Zakir Həsənov komandirlərə tapşırıq verdi

12:59 DYP-dən sürücülərə xəbərdarlıq: 40 manat cərimə...

11:41 “Barselona“ Arda Turana elə qiymət qoydu ki... - Şok rəqəm

10:59 Nüşabə Ələsgərli erməni fanatından danışdı: “Onunla qucaqlaşdım...“

10:45 Yerə təhlükəli asteroid yaxınlaşır-NASA

10:30 Milli Məclisin deputatına ağır itki

10:21 Nazim Süleymanov yenidən “Alaniya“da - Zaqoyevə qarşı

15 DEKABR 2017

23:24 İMF: Gələn il Azərbaycanın qeyri-neft sektorunda 4%-lik inkişaf olacaq

22:12 Saakaşvilini həbs edən prokuror Kremlin casusudur?

19:33 Müdafiə Nazirliyi ordu haqqında yayılan fikirlərə münasibət bildirib

18:18 Prezident FHN əməkdaşlarını təltif etdi (SİYAHI)

18:12 İlham Əliyev büdcədən 7 milyon manat ayırdı (SƏRƏNCAM)

17:57 Bakıya yeni avtobuslar gətirildi

17:22 Peterburqda terror aktının qarşısı alındı

17:16 Putin Təhlükəsizlik Şurasının təcili iclasını çağırdı

17:00 Siyavuş Novruzov: “Ordu cəmiyyətə qapalı olmalıdır”

16:32 Yanvarda maaş və pensiyalar artacaq

16:14 Ziyafət Əsgərov: “Daxili siyasətlə Daxili Qoşunlar məşğul olacaq, ordu yox”

15:52 Akif Əlizadə: “Məsələ yaşlı olmaqda deyil”

15:37 MIGA-nın vitse-prezidenti Bakıya gələcək

15:09 Cəriməsi olan avtomobillər satıla bilməyəcək

14:57 Gənc alimlərə evlərin veriləcəyi tarix açıqlandı

14:30 “Milli Məclisin Silahlı Qüvvələrə nəzarət etmək hüququ olmalıdır”

14:10 “Ayla” Oskara namizəd ola bilmədi

13:56 Doktorantura təhsilində yenilik olacaq

13:34 İşdən çıxan başçının birinci müavini istefa verdi

13:10 Rusiyada prezident seçkilərinin vaxtı açıqlandı

12:52 Prezident İlham Əliyev Sumqayıt şəhərində səfərdədir

12:39 “Qalatasaray” üç futbolçu ilə vidalaşır

12:03 ABŞ səfiri: “Azərbaycan əhəmiyyətli tranzit mərkəzinə çevrilir”

11:46 Sarkisyan: “Bizi Azərbaycandan zəif olmaqda ittiham edirlər”

11:22 General-leytenant: “Belə şəxslər orduya iftira atır”

11:09 Fazil Məmmədovun “yeznəsi ölkədən 10 milyonla qaçıb” - İddia

11:00 Aİ Rusiyaya qarşı sanksiyaların müddətini uzadıb

10:49 Atəşkəs 128 dəfə pozulub

10:26 2017-ci ilin ən yaxşı 100 mahnısı açıqlanıb

10:07 Deputatlar bu hallarda mandatdan məhrum ediləcək

14 DEKABR 2017

22:20 Ramzan Kadirov: Çeçenlər Putinin piyadalarıdırlar

21:50 Prezident Dövlət Proqramını təsdiq etdi –Hökumətə və nazirliyə tapşırıq

21:05 “Siz ümumiyyətlə adamsınız?” – Putin

18:52 Mehriban Əliyeva britaniyalı nazirlə görüşdü

18:50 Prezident bu şəxsləri təltif etdi (SİYAHI)

17:48 Türkiyədə maşinistsiz metro qatarları xəttə buraxılır

17:21 Aptekdən oğurluq edən qardaşlar tutulub

17:03 Putin: “Tramp seçkiqabağı vədlərini yerinə yetirmir”

16:41 Aysel Kirkorovla görüşdü

16:29 Türkiyə Fələstinə 10 milyon dollar ayırır

16:02 Manatın orta çəkili məzənnəsi açıqlandı

15:44 Fazil Mustafadan Elçibəy haqda maraqlı xatirələr

15:36 Fernando Torres “Qarabağ”la bağlı etiraf etdi

15:11 İcra başçısı Bakıda zeytun bağını məhv etdirir

14:56 Milli Məclisin növbəti plenar iclasının gündəliyində dəyişiklik olunub

14:38 Şəhid olan hərbi qulluqçusu sabah Şabranda dəfn olunacaq

14:17 Nigar Camal: “Qalmaqal mənlik deyil”

14:00 Saakaşvili Ukrayna ilə bağlı planlarını açıqladı

13:27 Azad Rəhimovun qardaşına vəzifə veridi

13:01 Dolların qiyməti dəyişmədi

12:46 Bakıda ev sahibi tüstüdən zəhərləndi

12:21 Ordumuz şəhid verdi

12:03 “Qarabağ”ın futbolçusuna 1 milyon avroluq təklif

11:48 Bitkoindən çirkli pulların yuyulmasında istifadə oluna bilər

11:22 “Azərişıq” dan borclu abonentlərə xəbərdarlıq

11:07 Netanyahudan Qüds açıqlaması

10:56 Saakaşvilinin Ukrayna projesi: uğur, yoxsa iflas...

10:31 Azərbaycan əhalisi ayda tütünə və içkiyə nə qədər pul xərcləyir?

13 DEKABR 2017

23:20 “Qarabağla bağlı hər şey bir ay ərzində aydın olacaq”

22:50 Ərdoğan və Ruhaninin görüşü keçirilir- İstanbulda

21:40 Bakı aeroportunda Hindistan dövlət bankının eks-sədrinin başına nələr gəlib?

19:50 “Tarixi sammit keçirdik, Qüdsün sahibsiz olmadığını dünyaya göstərdi”

18:33 Daha bir məhbus naməlum şəraitdə öldü

17:58 “Dövlət İmtahan Mərkəzi “sosial lift” funksiyasını yerinə yetirir”

17:36 Göygöldə yaşlı kişi dəm qazından öldü

17:12 Polis futbolçuları güllələdi

17:00 Çantada daşınan 3D-printer yaradıldı

16:41 Ruhani Amerikanı ittiham etdi

16:26 Rusiya Suriyadakı hərbi donanmasını genişləndirir

16:25 “Prezident necə və kim tərəfindən aldadılmasının gec-tez fərqinə varır” - Elçin Şıxlı

16:01 “Kiçik insident böyük müharibəyə səbəb ola bilər”

15:49 “Heydər Əliyevin adı Azərbaycanın etnosiyasi coğrafiyasından dəfələrlə böyükdür”

15:26 Avropa İttifaqı Trampın Qüds qərarını dəstəkləmir

15:03 Məhkəmə Fədayə Laçının vəsatətini təmin etmədi

14:47 Lələ təpə döyüşçüsü Səlim Müslümovdan kömək istəyir

13:46 Seçicilər daha məntəqənin girişində yoxlanılmayacaq

13:22 Afaq Aslanın çılpaq fotolarındakı qüsur

13:07 Artur Rasizadə köməkçilərinin sayını 7-dən 3-ə endirdi

12:54 Azadlıq prospektində hərəkət məhdudlaşdırılıb

12:44 Lələ təpə döyüşçüsü Səlim Müslümovdan kömək istəyir

12:36 Röya: “Sizə görə həyasız mənəm”

12:10 “Rusiya Türkiyənin bu əməliyyatına çətin razı olar”

11:48 Antidepressantların təhlükəsi

11:23 9 islam ölkəsi Qüds müzakirəsinə gəlmədi

11:06 “Gilan Holding”in 3 şirkəti fəaliyyətini dayandırdı

10:57 İnşaat sektorunda çalışanların sayı artıb

10:34 Azərbaycan gömrüyündə at oynadan bir “Trans Broker” tarixçəsi - Hardan hara...

10:13 Atəşkəs 136 dəfə pozulub

12 DEKABR 2017

23:40 “Türkiyənin davranışı bizi çox narahat edir...“

22:20 “Putin göstərdi ki, Suriyada hakimiyyət onun əlindədir və Əsəd yerində əyləşəcək”

21:33 Rusiyaya qarşı sanksiyalar daha 6 ay uzadılır

20:20 Abbas Ələsgərov ordenlə təltif edilib

19:40 İlham Əliyev Türkiyəyə səfər edib

18:20 “Expo 2025 Azərbaycanın gələcəyi üçün müstəsna layihədir”

17:51 Bilyard üzrə 7 qat Azərbaycan çempionu vəfat etdi

17:26 Səfir: ““Qarabağ münaqişəsi “dondurulmuş” deyil”

17:03 Deputat: “Putin Ankarada bu şansı əldən verməyəcək”

16:42 Daha bir kriptovalyuta sürətlə bahalaşır

16:33 Ərəstun Oruclu: “Növbəti intiharçı Cahangir Hacıyev olacaq”

16:17 Neft daşlarında neftçi öldürüldü

16:01 Göyçayda mikroavtobus aşdı: yaralılar var

15:46 QMİ-dən Qüdslə bağlı bəyanat

15:21 İraq ordusu PYD ilə anlaşdı

15:09 Qusarda bələdiyyə üzvü özünü asdı

14:58 BMT: 2018-ci ildə Azərbaycan iqtisadiyyatı artacaq

14:32 Ucadan kitab oxumaq yaddaşı möhkəmlədir

14:10 “İran Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması üçün səy göstərir”

13:51 Məşhurlar Heydər Əliyevdən yazdı



loading...
Qadağan olunmuş xəbərlərə görə cərimə və bloklanma - Məcəlləyə dəyişiklik

Azərbaycanda yayılması qadağan edilən informasiyanın yerləşdirilməsinə görə cərimələr müəyyən olunub.
Jurnalistin verdiyi sual ona baha başa gəldi (VİDEO)


İtaliyada Nemo televiziyasının müxbiri canlı yayımda açıqlama alarkən respondentinin sərt reaksiyası ilə üz-üzə qalıb.
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016