Dr. Səbinə Mirzəyevadan xəbərdarlıq: Erkən nikahlar və qohum evliliklər təhlükəlidir 245 saylı məktəbdə nə baş verir? - Direktor təkzib edir, valdeyn isə... Müşviq Rəhimovun kürsüsü əldən gedir: Əlixan Zeynalovun böyük xəyalları reallaşacaqmı? Xocavənddəki kiçik məmura böyük ittiham: Rəfail Mustafayev milyonları necə qazanıb?
 

Azərbaycan dollardan imtina edə bilər? - ARAŞDIRMA

Tarix 09.12.16, 11:18

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6


Son günlər region ölkələri dollardan imtinaya başlayıblar. Buna səbəb isə qısa zamanda milli valyutaların dollar qarşısında kəskin ucuzlaşması olub.


Hətta bu günlərdə Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan bəyanatla çıxış edərək xalqı dollardan imtinaya səslədi.

Daha sonra regionda da dollardan imtina ilə bağlı Türkiyə Rusiya ilə danışıqlara başladı. Hazırda dollardan imtinanı dəstəkləyən ölkələr sırasında bu ölkələrlə yanaşı, Çin və İran kimi qüdrətli dövlətlər də var. Bəs devalvasiyalardan əziyyət çəkən Azərbaycan da dollardan imtina kampaniyasına qoşula bilərmi?

İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov əvvəlcə Türkiyədə dollardan imtina prosesinə diqqət çəkib. Onun sözlərinə görə, Türkiyədə "dollarları satın” kimi müraciətlər əsasında bəzi şirkətlər lirəyə keçdilər və valyuta bazarlarında dollara tələbat azaldı.

Nəticədə lirə müvəqqəti olaraq möhkəmləndi. Bu proses qısamüddətli dövrdə - 1 aya qədər effektli ola bilər. Orta və uzunmüddətli dövrdə isə dollardan imtina davam edə bilməz. 

Çünki vətəndaş artıq real itkilərlə üzləşəcək. Biznes öz zərərlərini görərək buna fərqli yanaşacaq. Yəni, avro və dollarla əməliyyatlara qayıdacaqlar. Düzdür, FED-in dolların uçot dərəcəsini dekabr ayında artıracağı ilə bağlı gözləntilər digər valyutaların ucuzlaşmasına səbəb olub.

Hətta, Yapon yeni təxminən 2 ay ərzində 10%-dan artıq dəyər itirib. Paralel olaraq prosesi avroda da müşahidə etmək olar. Lirənin də dəyər itirməyində müəyyən qədər beynəlxalq birjalarda dolların bahalaşması rol oynayır. 

Ekspert hesab edir ki, lirənin möhkəmləndirilməsi üçün iqtisadiyyatda fundamental problemlər həll edilməlidir: "Türkiyədə baş verən siyasi proseslər beynəlxalq investorlar üçün kifayət qədər risk yaradıb. Xarici investorlar Türkiyəni tərk edirlər. Bu səbəb mühüm əhəmiyyət daşıyır”. 

Ekspertin sözlərinə görə, bundan əlavə Türkiyə iqtisadiyyatında xarici valyuta qaynağının əsas mənbəyi turizm sektoru hesab edilirdi. Kütləvi yerlərdə, o cümlədən hava limanında baş verən terror hadisələri Türkiyəni turistlər üçün maraqsız və təhlükəli ölkəyə çevirib. Dövlət isə təhlükəsizliklə bağlı əsaslı tədbirlər görmür. Nəticədə ölkəyə valyuta gətirən turistlərin sayı 35% azalıb. 

Ekspert region ölkələrinin də dollardan imtina ilə bağlı razılığa gəlməsinin hər hansı bir əhəmiyyətinin olmayacağını vurğulayıb: "Ərdoğan Türkiyə iş adamını əməliyyatları rublla həyata keçirməyə dəvət edir. Sabah neft 30 dollara qədər ucuzlaşarsa, rublun məzənnəsində nə baş verəcək? Ona görə də biznesin buna gedəcəyi inandırıcı görünmür”.

R.Həsənov bildirib ki, dünyada vətəndaşların, mərkəzi bankların yığımları, biznesin dövriyyəsinin 60-70%-i dolların payına düşür. Çünki bu valyutaların arxasında dayanıqlı iqtisadiyyat var. Yəni, heç bir halda dollar bir gecədə 25-30% ucuzlaşa bilməz. Bu kimi risklər olmadığı üçün bugünkü mənzərə yaranıb. Onun sözlərinə görə, dollardan imtina ilə bağlı Rusiya, sanksiyalar dövründə İran, eyni zamanda Çin bu kimi yanaşmalar ortaya qoyub.

Amma hökumətlərin bu kimi təşkilatçılıq cəhdləri nəticəsiz qalıb. Ekspert hesab edir ki, dollardan imtina ilə bağlı bu addıma da biznes soyuqqanlı yanaşacaq. Ümumiyyətlə, bu kimi yanaşmalar yaxın 30-50 il ərzində effekt verə bilməz. 

Qeyd edək ki, Azərbaycanın əsas idxal dövriyyəsi Rusiya, Çin və Türkiyə kimi ölkələrin payına düşür. Bununla bağlı sadalanan ölkələrin dollardan imtina prosesi Azərbaycanda da manatın məzənnəsinə müəyyən qədər təsir göstərə bilər. 

Amma bunu ölçmək hazırda mümkün deyil. Digər tərəfdən idxal-ixrac əməliyyatlarının bərabər olmaması problemi var: "Tutaq ki,  Azərbaycanın Çindən idxalı 1 milyard dollar, ixracı isə 50 milyon dollar təşkil edir. 1 milyard dollar həcmdə Çin yuanını almaq üçün məcburən ya dollar, ya da avro konvertasiya edilməlidir. Bu da həmin vəsaitin yenə də ölkədən çıxması deməkdir. Eyni misalı digər dövlətlərə də aid etmək olar”. 

R.Həsənov deyib ki, Azərbaycanın Türkiyə ilə idxal-ixrac prosesinə 8-10 dəfə fərq var. Bunlar balanslı səviyyədə olsa idi, müəyyən nəticə əldə etmək olardı. İndiki vəziyyətdə isə sadalanan səbəblərə görə Azərbaycanın dollardan imtinası ciddi effekt verən yanaşma deyil. 

Millət vəkili Vahid Əhmədov da ekspertin fikirlərini təsdiqləyir. Onun sözlərinə görə, bu perspektivsiz bir addımdır. Çünki dünya iqtisadiyyatı dollar üzərində qurulub. 

Bir neçə dəfə dünya ölkələri dollardan imtina etməyə çalışsalar da, bu, mümkün olmayıb. Azərbaycan da bu prosesə qoşulmayacaq. Sadəcə milli valyuta olan manata inam artırılmalıdır.

Manatın məzənnəsinin necə dəyişəcəyinə gəlincə, V.Əhmədov bildirib ki, Rusiya və Qazaxıstanda milli valyutalar öz yerlərini artıq tapıblar, Azərbaycanda da bu olmalıdır: "Əsas məsələ ondan ibarətdir ki, şok devalvasiya olmasın”.

Millət vəkili əlavə edib ki, bu neftin qiymətindən yenicə təsdiqlənən strateji yol xəritlərinin necə icra ediləcəyindən asılı olacaq. (Fins.az)

MilliYol.Az



Xəbərin oxunma sayı : 2386

loading...

İqtisadiyyat

Önəmli

Son xəbərlər

23 İYUN 2017

12:18 “Əmək pensiyaları haqqında” qanunun tətbiqində problem olmayacaq”

12:12 Nəqliyyat və telekommunikasiya qurumları gücləndirilmiş iş rejiminə keçi

11:50 "Bu yayın ən yaraşıqlı bəy və gəlini"

11:38 "Atam ikinci arvadını evimizə gətirdi"- "Banu"nun Güneli

11:33 Azərbaycan Ordusunun şərəfinə yeni medal təsis olunur

11:15 Ərəb ölkələrindən Qətərə qarşı 13 tələb –Dohaya 10 gün vaxt verildi

11:05 Ramazan tətili başlayır

10:34 “Müəyyən vəzifələrdə yoxsul insanların çalışmasını istəmirəm”

10:18 Prezident İlham Əliyev Şirvan şəhərinə səfər edib

10:12 "Formula-1" Azərbaycan Qran-prisi start götürür

22 İYUN 2017

17:50 Putin məzarlıqda leysana düşdü

17:44 Qubad ibadoğlu: “Manat nədən möhkəmlənir?”

17:30 Trampın müşavirləri Fed-ə yeni sədr istəyir

17:24 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlanıb

17:15 2017-ci il dövlət büdcəsinə yenidən baxılmasının səbəbləri açıqlanıb

17:05 Azərbaycan aclıq təhlükəsi ilə üzləşən dörd ölkəyə yardım edib

16:55 Belçikalı senator “qara siyahı”ya salınacaq – XİN araşdırma aparır

16:40 Azərbaycanda bayram namazı ilə bağlı qeyri-müəyyənlik - açıqlama

16:33 400 minlik toyu ilə gündəmə gələn Aysel “Lider“də aparıcılıq edəcək?

16:12 Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsinə dəyişikliklər təsdiqlənib

15:35 “Magistraturaya plan yerləri 80.92% dolub“

15:23 Yaxın Şərqin ən güclü lideri olmaq istəyən 31 yaşlı qorxulu və çılğın siyasətçi taxt-taca necə varis oldu?

15:10 Eldar Əzizov “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif edilib

14:50 lham Əliyev “Dini etiqad azadlığı haqqında” qanuna dəyişiklikləri təsdiqlədi

14:40 Lapşinin məhkəməsinin baxış iclası iyunun 30-na təyin edilib

14:20 2017-ci il dövlət büdcəsinin gəlir və xərcləri artırılır

14:15 "Azərbaycan və Moldova arasında ticari-iqtisadi əməkdaşlıq sahəsində yaxşı potensial var"

12:50 Bakıda 30, rayonlarda 32 dərəcə isti olacaq

12:44 “Həmsədrlərin son bəyanatı Rusiya XİN-in mövqeyini tam əks etdirir”

12:27 Hesablama Palatası dövlət büdcəsinə dəyişikliyi nəzərdə tutan qanun layihəsinə rəy verib

12:15 “Ailə TV”nin ofisinə silahlı basqın – Seyfi apardılar

12:05 “Həmsədrlər Azərbaycandakı ictimai etirazdan nəticə çıxarmalıdırlar“

11:44 Əhəd Abıyevin Gürcüstan sevgisi

11:30 Tağı Əhmədov:“3 milyon manatı haradan əldə etməyimin heç kəsə dəxli yoxdur”

11:12 Manatı yeni devalvasiya gözləyirmi? – Mərkəzi Bankdan açıqlama

10:50 Moldova prezidenti İqor Dodonun rəsmi qarşılanma mərasimi olub

10:34 Bakıda 17 və 18 yaşlı qızlar itkin düşüb

10:30 “Şimal axını-2” kiməsə qarşı yönəlməyib – Putin

10:24 Lənkəranda intihar – 64 yaşlı kişi özünü asdı

10:18 Fitrə zəkatının həcmi nə qədərdir? - QMİ açıqladı

10:12 Mərkəzi Bank uçot dərəcəsinin aşağı həddini 10%-ə endirib

10:06 MN: Ermənistana məxsus PUA məhv edilib

21 İYUN 2017

18:21 Prezident bu şagirdlərin adını “Qızıl kitab”a saldı

18:19 İlham Əliyev bu şəxsləri təltif etdi

13:05 Sabah leysan yağacaq, dolu düşəcək

12:50 Məleykə Əsədovaya ev verən keçmiş məmur: “Dedilər ki, ona sponsorluq edim“

12:15 “QMİ tərəfindən təyinat almayan şəxsin dini ayin icra etməsi qanunsuzdur”

10:35 Liviya sahillərində miqrant faciəsi- 126 nəfər itkin düşüb

10:30 “Qara bazar”da dollar neçəyədir?

10:24 Prezident Nərimanov Rayon Məhkəməsinin yeni inzibati binasının açılışında iştirak edib

10:18 Qərbi Azərbaycan əyalətində İŞİD-in 40 casusu tutuldu

10:12 Ana öldürüldü, qızı yaralandı – Evə basqın

10:05 Müdafiə Nazirliyi: Düşmənin təxribat qrupunun üzvü ələ keçirilib

20 İYUN 2017

18:40 Prezident 4 nəfərə general rütbəsi verdi (SİYAHI)

18:21 Prezident dini qurumlara maliyyə yardımı ayırdı

17:55 Sabah Bakının iki rayonuna su verilməsində məhdudiyyətlər olacaq

17:40 Neftin qiyməti 7 aylıq minimuma düşdü

17:33 Xəzər dənizində zəlzələ baş verib –4 bal

17:20 Həbs edilən iranlılar kimdir: diversant, yoxsa balıqçı? –Körfəzdə daha bir gərginlik

17:12 İyunun 17-də keçirilmiş buraxılış imtahanlarının nəticələri açıqlanıb

17:05 Dollar neçəyə olacaq? –Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı

16:50 “Apreldə də yarış keçirə bilərik“ - Nigar Arpadarai

16:38 Atambayev Putinə dedi: “Bizə siyasi oyunlar lazım deyil”

16:33 İstanbulda partlayış: yaralı var

16:24 “Dostlarımın mənə münasibəti dəyişdi“ - Natavanla nişanlanan Dado

16:18 İstanbuldan Kazana uçan təyyarəni ildırım vurdu

16:12 2017-ci il üzrə dövlət büdcəsinə yenidən baxılacaq

16:05 Dövlət qulluğuna qəbulla bağlı müsahibələr ödənişsiz olacaq

15:55 Qətər diplomatları ölkədən qovur - 48 saat vaxt verildi

15:50 1500-dən çox müəllimin iş yeri dəyişdirilib

15:44 Merkelin britaniyalılara ürəyi yumşalıb

15:39 Prezident İlham Əliyev Almaniyanın Bakıdakı səfirliyində olub

15:33 AZAL 4 “Boenig 787-Dreamliner” təyyarəsi alır – 918 mln. dollara

15:20 Şengen vizası ilə bağlı dəyişiklik –Avropa İttifaqı qərar verdi

15:12 İpoteka kreditlərinə çıxış imkanları sadələşdirilib

15:05 Azərbaycansayağı faşizm – Seymur Baycan yazır...

14:50 Həştərxanda Leyla Əliyevanın adından iftar süfrəsi açılıb

14:45 ABŞ İranın Latakiyaya “kürd dəhlizi”ni bağlayır

14:40 “Həmsədrlərinin substantiv danışıqları davam etdirmək barədə çağırışını dəstəkləyirik”

14:33 İnflyasiyada azalma əlaməti yoxdur

14:28 İyulun 1-dən müəllimlərin işə qəbulu üçün elektron ərizələrin qəbulu başlayır

14:22 Tolikdən Şəbnəmə sərt sözlər:“Hələ çox balacasan...“

14:15 “Bu gün 32 dövlət əmlakı özəlləşdirilib“

14:10 Bugünkü valyuta hərracında dollar ucuzlaşıb

13:55 Bakıda evdən 40 min manatlıq qızıl oğurlayan şəxslər tutulub

13:50 2018-ci il Formula 1 Azərbaycan Qran Prisinin vaxtı məlum oldu

13:45 Sabah yenə şimşək çaxacaq, yağış yağacaq

13:40 “Azərbaycanda fəhlə peşələri üzrə kadr azdır” – Nazir

13:33 Türkiyə-İran sərhədində partlayış – İki Azərbaycan vətəndaşı yaralanıb

13:20 “Nazir dedi ki,işin içindən hörmətli adamın adı çıxır …” - Çovdarovdan maraqlı ifadə

12:48 “İşğal altındakı torpaqlarımıza turist axını olması qeyri-mümkündür”

12:44 Prezident İlham Əliyev Helmut Kolun vəfatı ilə əlaqədar başsağlığı verib

12:38 Masallıda silsilə oğurluqlar edən dəstə yaxalandı

12:33 “Bu, necə müsəlmançılıqdır?!” – Əli Həsənovdan İrana

12:20 Ermənilərin Mil-Muğan Hidroqovşağını partlatmaq istədilər

12:12 57088 şagird imtahan verəcək –DİM-dən xəbərdarlıq

12:05 42 nəfərin cəsədi bir-birinə sarılmış halda tapıldı - Londonda dəhşət

11:55 MN: Təlimlərdə qoşunlar döyüş tapşırıqlarını icra edir

11:45 “İyun üzrə pensiya ödənişləri Ramazan bayramınadək başa çatacaq“

11:40 “Ermənilər kilsələrində “İncil”i belə, Türkcə oxuyurdular”

11:34 KİV: Ermənistanın Baş Qərargah rəisi istefaya göndərilir

11:29 Əli Həsənov: “Həmsədrlərə ayıb olsun“

11:22 Türkiyə qərarını dəyişir – Alman qoşunları “İncirlik”də qalsın…

11:13 Paytaxtın bu ərazisində hərəkət mədudlaşdırılır

11:06 Şəbnəm əri ilə bağlı yenə yalan danışdı

11:00 “Həyatınız boyu yaşayacağınız ən böyük böhran olacaq”

10:50 “O vəzifədə Natiq Qurbanov soyadlı hərbi qulluqçumuz xidmət etmir”

10:42 Vaşinqtonun meri ABŞ Konqresində Azərbaycandan danışdı

10:34 Beynəlxalq Bank üçün kritik proses başladı

10:29 Ermənistan kağız üzərində “qəhrəmanlıqla” məşğuldur

10:23 Bakıda məsciddə dava – Gənc oğlan döyüldü

10:18 ABŞ səfirliyinin avtomobili Bakıda qəzaya düşüb

10:12 Mövqelərimiz iriçaplı pulemyotlardan atəşə tutuldu

10:06 İrəvanın şansı sıfıra bərabərdir

19 İYUN 2017

18:34 İlham Əliyev fərman imzaladı

17:55 Apellyasiya Komissiyasına müraciət edən 91 şagirdin qiyməti dəyişdirilib

17:40 Moskvada iki elektrik qatarı toqquşub

17:32 Ermənistanın gizlətdiyi yaralı əsgər İrəvana aparıldı

17:24 “Bu ifadəni kiməsə arxayın olanlar belə rahatlıqla işlədir“

17:18 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlanıb



loading...
Kosmosu fəth edən ilk qadın: Xuruşovun təbliğat məqəsədli evlilik planı (DOSYE)


Valentina Tereşkova kimdir?
Milyard dollarlıq dahi türk kimdir?

2016-cı ildə Forbes jurnalı İzmirdə doğulan Robert Kollec məzunu və San Dieqo mərkəzli 12 milyard dollar dəyərindəki biotexnologiya şirkəti Samumedin qurucusu və CEO-su iş adamı Osman Kibarı da dünyanı dəyişdirən 30 insan arasına salaraq jurnalın üz qabığına yerləşdirmişdi.
Tanınmış azərbaycanlı jurnalistin karyerası bitdi

Tanınmış jurnalist Kənan Quluzadə jurnalistikadakı fəaliyyətinə son qoyduğunu açıqlayıb.
“Space TV“də keçmiş ANS-çilər arasında qalmaqal

Space TV-nin xəbərlər departamentinə yeni baş redaktor təyin edilib.
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016