Rövşən Bağırovla Qorxmaz Hüseynov 3 kəndi susuz qoyur - Prezidentə müraciət Beyləqan icra başçısının köməkçisi kimdir? - Bir müəmmanın izi ilə… ƏSMM-də Heybət İmanov dövrü yenidən başlayır? “Kontakt Home“ mağazalar şəbəkəsi müştəriləri necə aldadır?
 

Şimali Koreyanın gizli arsenalı : Kim bütün sirləri ABŞ-a açacaqmı?

Tarix 14.06.18, 17:09

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6



Cobi Uorrik

“Washington Post”


Ən azı 20 və bəlkə də 60-a yaxın döyüş başlığı Pxenyanın şimalındakı dağlarda, bunkerlərdə gizlədilib. Bu günə qədər Şimali Koreyadan onların üzə çıxarılması və ya təftişi, hətta konkret harada saxlandıqlarına dair heç bir açıqlama yoxdur.

Ölkənin Yonbion yaxınlığında yerləşən radiokimya laboratoriyasında hər gün iş gedir, burada yeni bomba üçün yanacaq çubuqlarından plutonium hasil edilir. Laboratoriyadan kiçik bir çaya doğru uzanan yerdə, əlavə bombalar üçün nüvə yanacağı istehsal edə bilən 20 meqavatlıq reaktorda testlər davam etdirilir.

Şimali Koreyanın silah kompleksində mövcud olan bu qurğuların sayı yüzlərlədir, bu da təkcə nüvə və kimyəvi silah hazırlanmasını deyil, həm də onları ictimaiyyətdən gizlədilməsini tələb edir.

Dünyanın silah mütəxəssisləri çərşənbə günü prezident Trampın Pxenyanın onilliklər boyu silah istehsalının yaratdığı təhlükənin effektiv şəkildə aradan qaldırıldığına dair iddiasına təəccübləniblər. Trampın “Twitter”-də yazdığına görə isə, “Simali Koreyadan artıq nüvə təhdidi yoxdur”.

ABŞ-Şimali Koreya zirvəsi müharibə riskini azaltsa da, Şimali Koreya təhdidinin ortadan qaldırılması, silah mütəxəssisləri və Pxenyanla keçmiş danışıqların iştirakçılarının fikrincə, çox uzaq perspektivdir. Analitiklərin sözlərinə görə, belə bir uğur çətin danışıqlar, uzun sökmə və yoxlama illəri tələb edir və bəlkə də ən vacibi – böyük aldatma tarixi olan bir dövlətin davranışında dərin bir dəyişiklik öhdəliyi.

Trampın Sinqapur zirvəsində qələbə qazandığını elan etməsindən bir neçə saat sonra bəziləri Şimali Koreyanın dəyişməsinə həvəssiz, bəlkə də istehza ilə yanaşıb.

Brukinqs İnstitutunun alimi və sabiq məmur, daha əvvəl respublikaçılar və demokratlar dövründə ABŞ Dövlət Departamentinin silahlara nəzarət idarəsinin səlahiyyətlisi Robert Eynhorn deyib: “Şimali Koreyanın bugünkü imkanları bir həftə əvvəlki vəziyyətdən fərqli deyil”. Pxenyanla əvvəlki danışıqlarında iştirak etmiş Eynhornun fikrincə, Şimali Koreyanın nüvə təhdidinin ortadan qaldırılması yalnız prezidentin xəyallarında – “paralel kainatda” mövcuddur.

Eynhorn əlavə edib: “Vəziyyəti qəbul etməmə gülüncdür. Trampın sözlərinə görə, Şimali Koreyanın niyyətləri dəyişib, imkanları məhv olur. Düşünürəm ki, o, niyyət barədə sadəlövh və imkanlara dair yanlış fikirdədir”.

Şimali Koreyanın bu günə qədər nüvə silahı ilə bağlı yeganə ictimai vədi Kim Dzyan (Çen) In tərəfindən imzalanan, Trampla zirvədə qəbul edilən birgə bəyanatdakı 19-cu bənddir. Bununla yanaşı, Kim “Koreyanın yarımadasının tamamilə nüvəsizləşdirilməsi istiqamətində işləmə”yə söz verib. Bu, Koreya liderləri ilə 1990-cı illərin əvvəllərindən başlamış əvvəlki beynəlxalq danışıqlarda da əldə edilmiş vəddir. Həmin dövrdən bəri Pxenyan altı nüvə və daha uzun mənzilli raketlərin sınaqlarını keçirib. Onların bəziləri döyüş başlıqlarını Vaşinqton kimi çatdıra bilər.

İyunun 12-də keçirilən zirvə toplantısından sonra Şimali Koreyanın Dövlət Xəbər Agentliyi bütün Koreya yarımadasında “sülh, sabitlik və nüvəsizləşdirmə” əldə etməyə yönəlmiş danışıqlar zamanı ölkənin “mərhələli və eyni zamanda, biryönlü hərəkət prinsipinə əməl edəcəy”ini açıqlayıb. Lakin bəyanatda mövcud silahların məhv edilməsi, zavod və laboratoriyaların sökülməsi ilə əlaqədar xüsusi vədlər yoxdur.

Cənubi Koreyada keçirilən mətbuat konfransında dövlət katibi Mayk Pompeo etiraf edib ki, Şimali Koreyanın tərksilah edilməsi illərlə çəkə bilər. Ancaq onun sözlərinə görə, nüvəsizləşdirmə proqramının detallarını işləyib hazırlamaq üçün danışıqların artıq gələn həftə başlana ehtimalı var və hələ açıqlanmasa da, bir sıra detallar razılaşdırılıb.

Silah mütəxəssisləri deyirlər ki, bomba və raketlərin fiziki məhv edilməsindən əvvəl ən azı bir çox paralel addımlar atılmalıdır. Başlanğıc üçün Şimali Koreyanın hipergizli hökuməti nəhəng reaktorların yerləşdiyi yerüstü sığınacaq və yeraltı tunelləri (onları kosmik şəkillərdən görmək mümkündür), Şimali Koreyanın ən qabaqcıl silahları və bu istiqamətdə tədqiqatları inventarlaşdırılmalıdır.

Bundan sonra, dünyanın ən qılaflı dövləti yüzlərlə xarici mütəxəssisin ölkə daxilində hər bir bina və saxlama mənbəyinin inventar yoxlanmasına və eyni zamanda, rəsmi siyahıda olmayan onlarla şübhəli məkanın araşdırılmasına razılıq verməlidir.

Bu addımlar başa çatdıqdan sonra faktiki sökülmə mərhələsinə başlanılmalıdır. Müxtəlif tədqiqatların 2 illə 15 il arasında çəkəcəyi proqnozlaşdırılır. Buna görə də, çətin və texniki cəhətdən ağır iş prosesinin qrafiki müəyyənləşməlidir.

Pensilvaniya ştatı ölçüsündə olan dağlıq ölkədəki təxminən iki yüzədək məkana səpələnmiş nüvə, kimyəvi silah və qabaqcıl raket sistemləri ilə əlaqəli yüzlərlə məlum obyekt var. Şimali Koreya səlahiyyətliləri son zirvəyə qədər qəti müsbət ton qəbul etsələr də, uzun müddət Şimali Koreyanı müşahidə edənlər Kimin belə dramatik addımlar atmağa hazır olmasına dair çox az sübutlar görürlər.

Silahsızlanmaya dair yeganə konkret addımlar keçən ay Punqi-ridə nüvə sınağı poliqonunun qismən məhv edilməsi və ötən həftə ölkənin raket sınaqlarından birinin təxirə salınması olub. Şimali Koreyanın qərbli müşahidəçiləri arasında şübhə var: Kim – onunla görüşmək üçün ABŞ prezidentini dünyanın yarısını dolaşmağa məcbur edən, dünyanın ən repressiv və iqtisadi cəhətdən sönük ölkəsinin lideri yeganə aktivindən imtina etməyə razı olacaqmı?

Şimali Koreya üzrə ekspert və Vudro Vilson Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzinin vitse-prezidenti Robert Litvak deyir: “Nə qədər ki, Kim ailəsi iqtidardadır, sıfır döyüş başlığı planı masa üzərində qalacaq. Onun uzun oyunu rejimi qorumaq üçündür”.

Digər ekspertlərin fikrincə, zirvə görüşü ilə amerikalılar ən azı təhlükəni – ABŞ-la “nüvə zərbəsi mübadiləsi” şansını azaltmağı bacarıblar. Obama administrasiyasının Milli Təhlükəsizlik Şurasında Şimali Koreya üzrə məsləhətçisi olmuş, hazırda Nüvə Böhranı Qrupunun direktoru Con Volfsthal bildirib ki, yaxın aylarda Trampın silahlara nəzarət üzrə qeyri-ənənəvi yanaşması öz sələflərinin səylərindən daha uğurlu olduğunu sübut edə bilər.

“Ekspertlərin səslərində duyduğunuz tərəddüd “bu dəfə hər şeyin fərqli olduğuna kiçik bir şans var” mənası verir. Digər tərəfdən, Şimali Koreya ilə bu “rəqs”i təxminən 30 ildir ki, edirik. Nüvə proqramında Pxenyan böyük uğurlar qazanıb. Şimali koreyalıların bəzi sirlərini bizə verməsi mümkündür, amma bu, bir göz qırpımında baş verməyəcək”.

 MilliYol.Az



Xəbərin oxunma sayı : 145

loading...

Analiz

Önəmli

Son xəbərlər

19 İYUN 2018

21:20 Hindistanda 250-dən çox insan zəhərlənib, 3 uşaq ölüb

20:53 Fikri İşıq: Terrorun beli qırılıb

20:28 Şəkidə sərnişin avtobusu yük maşını ilə toqquşdu

20:10 “ABŞ-la Avropa arasında fikir ayrılığı ciddidir, NATO-nun gələcəyi təhlükədədir”

19:46 İtaliyada xüsusi əməliyyat: mafiyanın 60 üzvü saxlanıldı

19:22 Trampdan sərt xəbərdarlıq

19:08 “Ən çətin və gözlənilməz rəqib düşdü” – Qurban Qurbanov

19:00 İndoneziyada bərə batıb: 128 itkin

18:42 Dünya çempionatında ilk qırmızı vərəqə göstərilib

18:23 Emin Hüseynov ictimai sektorda yeni qalmaqal yaratdı

18:01 İnam Kərimov: “Zəhərlənmə hadisəsinin başvermə səbəbi araşdırılır”

17:49 Məşhur amerikalı reper öldürülüb

17:21 Soyğunçuluğa cəhd edən 2 nəfər saxlanılıb

17:08 Mobil telefonlar bahalaşa bilər

17:00 Türk qırıcıları yenə Qandili vurdu

16:43 “2017-ci ildə 68 milyon insan qaçqın düşüb”

16:37 Kolxozdan gələn gömrük generalının ziyanlı islahatı və müəmmalı keçmişi: Səfər Mehdiyev kimdir?

16:21 Türkiyədə avtobus qəzası: 45 yaralı

16:08 Bakıda motosiklet oğrusu tutulub

16:00 İcra başçısı: “Fəhlələr işləyən sahədə dərman preparatından istifadə olunmayıb”

15:47 İran XİN: Yaxın Şərqdəki 80 nüvə başlığının heç biri bizə məxsus deyil

15:32 Nazirlikdən İmişlidəki zəhərlənmə ilə bağlı - Açıqlama

15:15 Azərbaycan Gürcüstandan mal-qara idxalını 2,4 dəfə artırıb

14:57 Sabahkı oyunların hakim təyinatları - DÇ-2018

14:42 Dünyada qaçqınların sayı rekord həddə olub

14:30 Müdafiə Nazirliyi: “Düşmənin X-55 taktiki pilotsuz aparatı vuruldu”

14:14 “Bakını nahaq yerə “Avropanın Dubayı” adlandırmırlar” – İsrailli deputat

13:50 Türkiyə və ABŞ hərbçiləri Minbicdə birlikdə patrul xidməti həyata keçirir

13:39 Azərbaycanlı milyarderdən 2 milyon dollarlıq qətl sifarişi

13:24 Fuad Muradova verilən şübhəli avrolar... - Daha kimlər nə qədər “yeyib”...

13:21 Azərbaycan nefti 1,4 dollar bahalaşıb

13:09 Daha bir rayonda pambıqçılar kütləvi zəhərləndi, onlarla fəhlə xəstəxanaya yerləşdirildi

12:55 MTN-nin qadın generalı Natəvan Mirvətova apellyasiya şikayətini geri götürüb

12:40 “Üçüncü Atom Elektrik Stansiyasını da tikəcəyik” –Ərdoğan

12:25 BMT-nin insan hüquqları üzrə Ali Komissarı Azərbaycanı fəal əməkdaşlıq edən ölkə adlandırıb

11:46 Gürcüstandan Azərbaycana avtomobil idxalı 5 dəfə artıb

11:12 “Parada hazırlıqla əlaqədar bəzi yollar bağlanacaq”

10:50 Tikinti materialları bazarında yanğın söndürülüb

10:35 Yanğın baş verən əraziyər nazir müavini Etibar Mirzəyev gəlib

10:12 “Dərnəgül” bazarında böyük yanğın

18 İYUN 2018

22:00 DÇ- 2018: Kaliniç yığmadan qovuldu

21:48 İndoneziyada göyərtəsində 80 nəfərin olduğu gəmi batıb

21:29 Kadırovdan ABŞ-a cavab

21:05 Makedoniyada etirazlarda xəsarət alanların sayı 17-ə çatdı

20:43 Quşadasında azərbaycanlı qadınlar tutuldu

20:24 Kral 30 milyardı öz adına keçirdi

20:01 Online oyunlardan asılılıq xəstəlik kimi tanındı

19:47 Makedoniya yeni qanun layihəsini təsdiqləyib

19:24 Türkdilli ölkələr vahid gömrük zonası yaradır

19:09 Bu aydan “iPhone” ucuzlaşır

18:56 Ölüm riskini azaldan qidalar – Siyahı

18:32 Məşhur səyyahın 500 il əvvəl kraliçaya yazdığı məktub tapıldı

18:14 İranda üç polisi öldürən avtobus sürücüsü edam olunub

18:00 İranın Suriyada üç çətin seçimi - Təhlil

17:48 Azərbaycanlı biznesmen həbs olundu

17:21 “Qarabağdakı aviaşou Paşinyanın zəifliyinin göstəricisidir”

17:09 Əhalinin banklarda 7.8 milyard manat pulu var

16:57 İspan kralının kürəkəni cəzasını qadın həbsxanasında çəkəcək

16:35 Goranboy sakini yuyucu tozdan zəhərlənib

16:12 Zəlzələ nəticəsində xəsarət alanların sayı 300 nəfəri keçdi

15:56 Erməni müəllif Bakını hədələdi

15:38 Kravçukdan Putin və Poroşenkoya çağırış

15:16 Roma Papası miqrantlara dəstək verdi

15:09 Paşinyanın həbs etdiyi generalın oğlu istefa verib

15:00 Şəkidə çobanı ildırım vurub

14:41 Moskva və Riyad neft hasilatında artıma razılaşdı

14:27 Günün matçlarını yayımlayacaq kanallar

14:02 Güclü külək və yağış 3 rayonda fəsadlar törətdi

13:48 Türkiyə Antarktikada elmi baza yaradır

13:24 “Ermənilər tək bizi yox, nəhəng neft şirkətlərini də hədələyir”

13:01 Türkiyədə ağır yol qəzası: 3 ölü, 39 yaralı

12:40 Hadisə: “İllərdir bu xəstəlikdən əziyyət çəkirəm”

12:28 ATƏT-in nümayəndə heyəti Azərbaycana gələcək

12:06 Neft ucuzlaşıb

11:58 ABŞ Suriya ordusunu bombalayıb: 48 ölü

11:36 Goranboyda qadın intihara cəhd edib

11:13 Yaponiyada zəlzələ: 3 ölü, 200 yaralı

11:00 Azərbaycanda bank sədrinin müavini ölkədən qaçdı

10:47 Atəşkəs 102 dəfə pozuldu

10:21 “TANAP Azərbaycanın nüfuzunun artmasına güclü təkan verəcək”

10:07 Sabunçuda yol qəzası: 1 yaralı

17 İYUN 2018

22:00 16 yaşlı oğlan Araz çayında boğularaq öldü

21:47 “Neftçi” Premyer Liqanın bombardirini transfer edib

21:30 Tərtərdə zəhərlənən pambıqçıların vəziyyəti necədir?

21:15 Arvadını vəhşicəsinə döyərək bıçaqlayan şəxs barəsində qərar verildi

20:57 2018-ci ildə Azərbaycan iqtisadiyyatının real artımı 1,5-1,8 faiz təşkil edəcək

20:42 Göygölə dolu düşdü, təsərrüfatlara ziyan dəydi - Foto

20:29 Saxlanılmış AXCP fəalları azadlığa buraxıldı

20:13 DÇ-2018: Serbiya minimal hesabla Kosta-Rikanı məğlub edib

19:55 Astarada yük maşınından yıxılan 19 yaşlı gənc ölüb

19:40 Kolumbiyada prezident seçkilərinin ikinci turu başlayıb

19:27 DÇ-2018: Misirli qolkiperdən maraqlı addım

19:14 Britaniyanın daxili işlər nazirinin telefonu oğurlandı

18:50 Bakıda 10 nəfərdən çox AXCP fəalı saxlanıldı

18:37 Ticarət müharibəsinin əsas döyüşçüsü - Tramp, qalib gələ biləcəkmi?

18:25 Kamboca şahzadəsi və onun həyat yoldaşı yol qəzasına düşüb

18:11 Bakıda velosiped 6 yaşlı uşağı vuraraq xəstəxanalıq edib

17:58 Nigeriyada iki partlayış nəticəsində 31 nəfər ölüb

17:44 DÇ 2018: Kosta Rika – Serbiya - start heyətlər

17:31 Meksikada yol qəzası zamanı 7 adam öldü

17:17 İki uşaq anasını maşınla vurub, öldürən sürücü niyə gizlədilir?

16:55 Bələdiyyə torpaqlarının alqı-satqısı proseduruna dair tələblər müəyyənləşib

16:40 Qarabağ münaqişəsini başlayanlardan biri öldü

16:28 Roma Papası abortları nasistlərin cinayətləri ilə eyniləşdirib

16:11 Azərbaycanlının restoranında dava: Ərəblərlə uruqvaylılar dalaşdılar

15:50 Azərbaycanla Ermənistan arasında son döyüşlərin yeni təfərrüatları

15:38 Azərbaycan neftinin qiyməti: 11-15 iyun həftəsinin yekunları

15:26 Əfqanıstanda baş vermiş partlayışda ölənlərin sayı 36 nəfərə çatdı

15:10 Nadir Qafarzadə ilk dəfə nikahdankənar övladından danışdı

14:54 Tərtərdə pambıq sahəsində 14 nəfər zəhərlənib

14:42 Xankəndi üzərində Ermənistanın “qırıcı”ları uçmayıb - Rəsmi açıqlama

14:28 Bu gün hava necə olacaq?

14:11 DİN: Axtarışda olan 15 nəfər saxlanıldı

13:40 Ali Məhkəmə Baş Prokurorluğun protestini rədd etdi

13:27 “Bakılı oğlanlar”dan Məmmədxanovun qızına TOY SÜRPRİZİ - Video

13:13 Türkiyə ordusu Qəndildə 35 terrorçunu məhv edib

12:55 Şamaxıda yük və minik maşınları toqquşub - 2 nəfər ölüb, 3 yaralı var

12:41 PKK təşkilatı İŞİD əsirlərini təhvil verdi

12:30 DÇ-2018: Braziliya və Almaniya mübarizəyə başlayır

12:15 Yaponiyada güclü zəlzələ olub



loading...
“Elçibəy gənclərin gözü ilə” mövzusunda tədbir keçirilib

“Əbülfəz Elçibəy-80” İctimai Təşkilat Komitəsi “Elçibəy Gənclərin gözü ilə” mövzusunda tədbir keçirib
Bu insanlar ölülərlə əlaqəyə girirlər və... - Tanınmış şaman hər şeyi açdı

Sosioloq, türkoloq, araşdırmaçı, TÜRKSOY-un üzvi, "Şaman. Təbiət qüvvələri oyananda" kitabının müəllifi, əslən xakas türklərindən olan və tanınmış şaman Timur Davletovun Publika.az-a müsahibəsi
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016