“Bu, Xəzəryanı ölkələrin həyat səviyyəsinin yaxşılaşmasına kömək edəcək” “WhatsApp” “end-to-end” şifrələmə texnologiyasından imtina edəcək Prezident əsgər ölümü ilə bağlı işi nəzarətə götürdü Beyləqan sahibkarları Xasay Əhmədovun oğlundan şikayət edir
 

Şimali Koreyanın gizli arsenalı : Kim bütün sirləri ABŞ-a açacaqmı?

Tarix 14.06.18, 17:09

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6



Cobi Uorrik

“Washington Post”


Ən azı 20 və bəlkə də 60-a yaxın döyüş başlığı Pxenyanın şimalındakı dağlarda, bunkerlərdə gizlədilib. Bu günə qədər Şimali Koreyadan onların üzə çıxarılması və ya təftişi, hətta konkret harada saxlandıqlarına dair heç bir açıqlama yoxdur.

Ölkənin Yonbion yaxınlığında yerləşən radiokimya laboratoriyasında hər gün iş gedir, burada yeni bomba üçün yanacaq çubuqlarından plutonium hasil edilir. Laboratoriyadan kiçik bir çaya doğru uzanan yerdə, əlavə bombalar üçün nüvə yanacağı istehsal edə bilən 20 meqavatlıq reaktorda testlər davam etdirilir.

Şimali Koreyanın silah kompleksində mövcud olan bu qurğuların sayı yüzlərlədir, bu da təkcə nüvə və kimyəvi silah hazırlanmasını deyil, həm də onları ictimaiyyətdən gizlədilməsini tələb edir.

Dünyanın silah mütəxəssisləri çərşənbə günü prezident Trampın Pxenyanın onilliklər boyu silah istehsalının yaratdığı təhlükənin effektiv şəkildə aradan qaldırıldığına dair iddiasına təəccübləniblər. Trampın “Twitter”-də yazdığına görə isə, “Simali Koreyadan artıq nüvə təhdidi yoxdur”.

ABŞ-Şimali Koreya zirvəsi müharibə riskini azaltsa da, Şimali Koreya təhdidinin ortadan qaldırılması, silah mütəxəssisləri və Pxenyanla keçmiş danışıqların iştirakçılarının fikrincə, çox uzaq perspektivdir. Analitiklərin sözlərinə görə, belə bir uğur çətin danışıqlar, uzun sökmə və yoxlama illəri tələb edir və bəlkə də ən vacibi – böyük aldatma tarixi olan bir dövlətin davranışında dərin bir dəyişiklik öhdəliyi.

Trampın Sinqapur zirvəsində qələbə qazandığını elan etməsindən bir neçə saat sonra bəziləri Şimali Koreyanın dəyişməsinə həvəssiz, bəlkə də istehza ilə yanaşıb.

Brukinqs İnstitutunun alimi və sabiq məmur, daha əvvəl respublikaçılar və demokratlar dövründə ABŞ Dövlət Departamentinin silahlara nəzarət idarəsinin səlahiyyətlisi Robert Eynhorn deyib: “Şimali Koreyanın bugünkü imkanları bir həftə əvvəlki vəziyyətdən fərqli deyil”. Pxenyanla əvvəlki danışıqlarında iştirak etmiş Eynhornun fikrincə, Şimali Koreyanın nüvə təhdidinin ortadan qaldırılması yalnız prezidentin xəyallarında – “paralel kainatda” mövcuddur.

Eynhorn əlavə edib: “Vəziyyəti qəbul etməmə gülüncdür. Trampın sözlərinə görə, Şimali Koreyanın niyyətləri dəyişib, imkanları məhv olur. Düşünürəm ki, o, niyyət barədə sadəlövh və imkanlara dair yanlış fikirdədir”.

Şimali Koreyanın bu günə qədər nüvə silahı ilə bağlı yeganə ictimai vədi Kim Dzyan (Çen) In tərəfindən imzalanan, Trampla zirvədə qəbul edilən birgə bəyanatdakı 19-cu bənddir. Bununla yanaşı, Kim “Koreyanın yarımadasının tamamilə nüvəsizləşdirilməsi istiqamətində işləmə”yə söz verib. Bu, Koreya liderləri ilə 1990-cı illərin əvvəllərindən başlamış əvvəlki beynəlxalq danışıqlarda da əldə edilmiş vəddir. Həmin dövrdən bəri Pxenyan altı nüvə və daha uzun mənzilli raketlərin sınaqlarını keçirib. Onların bəziləri döyüş başlıqlarını Vaşinqton kimi çatdıra bilər.

İyunun 12-də keçirilən zirvə toplantısından sonra Şimali Koreyanın Dövlət Xəbər Agentliyi bütün Koreya yarımadasında “sülh, sabitlik və nüvəsizləşdirmə” əldə etməyə yönəlmiş danışıqlar zamanı ölkənin “mərhələli və eyni zamanda, biryönlü hərəkət prinsipinə əməl edəcəy”ini açıqlayıb. Lakin bəyanatda mövcud silahların məhv edilməsi, zavod və laboratoriyaların sökülməsi ilə əlaqədar xüsusi vədlər yoxdur.

Cənubi Koreyada keçirilən mətbuat konfransında dövlət katibi Mayk Pompeo etiraf edib ki, Şimali Koreyanın tərksilah edilməsi illərlə çəkə bilər. Ancaq onun sözlərinə görə, nüvəsizləşdirmə proqramının detallarını işləyib hazırlamaq üçün danışıqların artıq gələn həftə başlana ehtimalı var və hələ açıqlanmasa da, bir sıra detallar razılaşdırılıb.

Silah mütəxəssisləri deyirlər ki, bomba və raketlərin fiziki məhv edilməsindən əvvəl ən azı bir çox paralel addımlar atılmalıdır. Başlanğıc üçün Şimali Koreyanın hipergizli hökuməti nəhəng reaktorların yerləşdiyi yerüstü sığınacaq və yeraltı tunelləri (onları kosmik şəkillərdən görmək mümkündür), Şimali Koreyanın ən qabaqcıl silahları və bu istiqamətdə tədqiqatları inventarlaşdırılmalıdır.

Bundan sonra, dünyanın ən qılaflı dövləti yüzlərlə xarici mütəxəssisin ölkə daxilində hər bir bina və saxlama mənbəyinin inventar yoxlanmasına və eyni zamanda, rəsmi siyahıda olmayan onlarla şübhəli məkanın araşdırılmasına razılıq verməlidir.

Bu addımlar başa çatdıqdan sonra faktiki sökülmə mərhələsinə başlanılmalıdır. Müxtəlif tədqiqatların 2 illə 15 il arasında çəkəcəyi proqnozlaşdırılır. Buna görə də, çətin və texniki cəhətdən ağır iş prosesinin qrafiki müəyyənləşməlidir.

Pensilvaniya ştatı ölçüsündə olan dağlıq ölkədəki təxminən iki yüzədək məkana səpələnmiş nüvə, kimyəvi silah və qabaqcıl raket sistemləri ilə əlaqəli yüzlərlə məlum obyekt var. Şimali Koreya səlahiyyətliləri son zirvəyə qədər qəti müsbət ton qəbul etsələr də, uzun müddət Şimali Koreyanı müşahidə edənlər Kimin belə dramatik addımlar atmağa hazır olmasına dair çox az sübutlar görürlər.

Silahsızlanmaya dair yeganə konkret addımlar keçən ay Punqi-ridə nüvə sınağı poliqonunun qismən məhv edilməsi və ötən həftə ölkənin raket sınaqlarından birinin təxirə salınması olub. Şimali Koreyanın qərbli müşahidəçiləri arasında şübhə var: Kim – onunla görüşmək üçün ABŞ prezidentini dünyanın yarısını dolaşmağa məcbur edən, dünyanın ən repressiv və iqtisadi cəhətdən sönük ölkəsinin lideri yeganə aktivindən imtina etməyə razı olacaqmı?

Şimali Koreya üzrə ekspert və Vudro Vilson Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzinin vitse-prezidenti Robert Litvak deyir: “Nə qədər ki, Kim ailəsi iqtidardadır, sıfır döyüş başlığı planı masa üzərində qalacaq. Onun uzun oyunu rejimi qorumaq üçündür”.

Digər ekspertlərin fikrincə, zirvə görüşü ilə amerikalılar ən azı təhlükəni – ABŞ-la “nüvə zərbəsi mübadiləsi” şansını azaltmağı bacarıblar. Obama administrasiyasının Milli Təhlükəsizlik Şurasında Şimali Koreya üzrə məsləhətçisi olmuş, hazırda Nüvə Böhranı Qrupunun direktoru Con Volfsthal bildirib ki, yaxın aylarda Trampın silahlara nəzarət üzrə qeyri-ənənəvi yanaşması öz sələflərinin səylərindən daha uğurlu olduğunu sübut edə bilər.

“Ekspertlərin səslərində duyduğunuz tərəddüd “bu dəfə hər şeyin fərqli olduğuna kiçik bir şans var” mənası verir. Digər tərəfdən, Şimali Koreya ilə bu “rəqs”i təxminən 30 ildir ki, edirik. Nüvə proqramında Pxenyan böyük uğurlar qazanıb. Şimali koreyalıların bəzi sirlərini bizə verməsi mümkündür, amma bu, bir göz qırpımında baş verməyəcək”.

 MilliYol.Az



Xəbərin oxunma sayı : 169

loading...

Analiz

Önəmli

Son xəbərlər

18 AVQUST 2018

12:41 İspaniya sahilində dənizdə batan qadın dronun köməyilə xilas edilib

12:30 Qəbiristanlıqda narkotik yetişdirən saxlanılıb

12:15 Genuyada körpünün uçması nəticəsində ölənlərin sayı 41 nəfərə çatıb

11:57 Maliyyə Nazirliyi yeni elektron xidmətlər göstərəcək

11:40 Bakı küçələrini daha yaşlı qadınlar yox, bu maşınlar süpürəcək - Foto

11:26 Dövlət Sərhəd Xidmətinin büdcə ayırmaları 146 dəfə artıb

11:12 Azərbaycanda neft bahalaşıb

10:50 Elmar Vəliyevə sui-qəsd: Yeni həbslər və təfərrüat

10:37 Gəncədə kişi həyat yoldaşını və qayınatasını öldürdü

10:15 Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı məlumat yayıb

10:07 “Terrorçuluğa qarşı mübarizə çərçivəsində 88 şəxs saxlanılıb” – Elçin Quliyev

17 AVQUST 2018

23:42 Maryan Şarets Sloveniyanın Baş naziri seçilib

23:20 Kıvanç Tatlıtuğ yeni ev alır

22:40 Saakaşvilinin partiyası Ukraynada parlament seçkilərinə qatılacaq

22:05 Putindən Avstriya nazirinə kreativ toy hədiyyəsi

21:27 “Koçaryan Moskvanın əmri ilə siyasətə qayıdır” – “Ciddi qarşıdurma olacaq”

20:50 Fransa İlqar Məmmədovun azadlığa buraxılmasını alqışlayır

20:12 Putin Dağıstanın başçısı vəzifəsinə namizəd irəli sürüb

19:55 Ağsuda yeni doğulmuş körpə dünyasını dəyişib

19:36 Rusiya ABŞ-a nota göndərdi

18:40 “Kaspersky Lab“: Messenger və sosial şəbəkələrə olan hücumlar artıb

18:37 Fermerlərə 57,5 milyon manat subsidiya ödəniləcək

17:20 Gəncə hadisələri ilə bağlı daha 2 nəfər həbs olundu - Rəsmi

17:00 Messinin qardaşına hökm oxunub

16:57 Azərbaycanda qanunsuz yaşayan 78 miqrant saxlanılıb

16:53 Azərbaycanda vəzifəli şəxsə cinayət işi açıldı

16:48 Rusiya ABŞ-a nota verdi

16:42 “Hamı İlhaməni hegemon kimi tanıyırdı”

16:39 “Qarabağ” dərdinə dözməyən Əvəzov özünü güllələdi

16:34 Hadi Rəcəbli: “Bu qədər şərəfsiz, vicdansız hərəkət etmək olmaz”

16:28 Xaçmazda qadın intihara cəhd edib

16:23 Səudiyyə Ərəbistanı Rusiyadan quş əti idxalını dayandırdı

16:19 İranda silahlı qarşıdurma: 4 yaralı

16:14 Tovuzda evdən pul və 15 min manatlıq qızıl oğurlandı

16:10 CNN: Çin ABŞ-a hücuma hazırlaşır

16:05 Azərbaycanda uşaq evlərində olan uşaqların sayı artıb

16:01 Trampdan ABŞ kəşfiyyatçılarına qadağa

15:58 Azərbaycanın 10 boksçusu Rusiyada beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək

15:52 ABŞ İran üzrə xüsusi nümayəndə təyin etdi

15:51 Sənəddə təmir olunan uşaq bağçası, mənimsənilən 40 min manat və “Veteks” MMC...

15:47 “Biz Ermənistan dövləti olan yerə getməməliyik”

15:41 Alimlər: kişilər qadınlardan daha ağıllıdır

15:36 Azərbaycana 17 milyon dollarlıq kondisioner gətirilib

15:30 Meşəni yandıranlara atəş açmağa icazə verildi

15:24 Sərnişinə qarşı soyğunçuluq edən şəxslər saxlanıldı

15:17 Cəlilabadda ev yanıb: 1 yaralı

15:11 Hindistanda leysandan ölənlərin sayı 167-yə çatıb

15:06 Nazirlik: “Hazırda Bayıl sürüşmə sahəsində vəziyyət stabildir“

15:02 Yanğını söndürməyə gedən helikopter qəzaya uğradı

14:55 Bu marşrutlardan şikayət edildi

14:49 Dünyanın ən kasıb eks-prezidenti təqaüdə çıxdı

14:47 Azərbaycan Premyer Liqasında II turun təyinatları açıqlanıb

14:42 Xidmət rəisi: “Qurbanlıq heyvan qüsursuz olmalıdır“

14:36 Metyu Brayza: “ABŞ Türkiyəni itirə bilməz“

14:31 Beyləqanda maşın aşıb, sürücü öldü

14:25 Bitkoin bahalaşmaqda davam edir

14:19 İsrailin baş naziri polis tərəfindən dindirilir

14:13 Mehman Hüseynovun məhkəməsinin vaxtı açıqlanıb

14:08 Bir gündə 11 borclu şəxs saxlanılıb

14:02 Deputat: “Bu vəhşi adətdən qurtulmalıyıq“

13:56 NASA asteroidə müğənninin adını verdi

13:51 İsmayıllıda yol qəzası: ölən və yaralanan var

13:34 Ermənilər Laçında müasir xəstəxana tikir

13:11 Trampın İranla dialoq şərtləri açıqlandı

13:07 Bərdə sakinindən silah-sursat götürülüb

13:04 Vaşinqtonda hərbi parad təxirə salındı

12:59 Bakıda avtomobil piyadanı vuraraq öldürüb

12:53 “Yaxşı aktyor reklama çəkilməz, tamadalıq etməz”

12:48 “Yas mərasimləri sadə və israfçılıqdan kənar keçirilməlidir“

12:44 Xalq artistinin səhhəti pisləşib

12:40 Bakıda keçmiş məhkum qətlə yetirildi

12:35 Çavuşoğlu: “ABŞ-la yaşanan problemlər asanlıqla həll oluna bilər“

12:34 Endokrinoloq: “Şəkərli diabetin bu əlamətləri var”

12:29 Şəmkirli avtoritet axtarışa verildi - TƏFƏRRÜATLAR

12:28 Türkiyədə dollar yenidən bahalaşmağa başlayıb

12:24 Azərbaycanlılar niyə boşanırlar?

12:17 AKP üzvləri qəzaya düşdü: 5 ölü, 18 yaralı

12:13 Türkiyə böhranı Trampa HƏDİYYƏ idi və...

12:08 Professor: “Jurnalistika İnstitutu yaradılsın“

12:04 “Qarabağ“ yenidən “Şerif“lə qarşılaşacaq

12:00 Bayramda fasiləsiz elektrik enerjisi veriləcək

11:56 Kim Çen: “Bu, xalqı boğmaq istəyənlərə cavab oldu“

11:52 Amerika-Türkiyə qarşıdurmasının alt qatları üzə çıxdı

11:47 Emomali Rahmon Özbəkistanda səfərdədir

11:43 Dünyanın ən çox qazanan aktrisaları - Siyahı

11:39 Dollardan imtina mümkündürmü?

11:34 Müğənni Areta Franklin vəfat etdi

11:30 Tikinti materiallarının qiyməti bahalaşıb

11:26 Lirənin ucuzlaşması SOCAR-a Türkiyədə necə təsir göstərəcək?

11:22 Nigar: “İstədiyim kimi yaşayıram“

11:17 “Ərdoğanın NATO-dan çıxmaq niyyətinin olduğunu düşünmürəm”

11:13 Avropa Liqası: “Qararbağ”ın rəqibi bəlli oldu

11:08 Azərbaycanda dərslər sentyabrın 15-də başlamayacaq

11:04 Dövlət qulluğuna qəbul üçün test imtahanı keçiriləcək

10:59 Xaçmazda 11 ədəd qovaq ağacı qanunsuz kəsilib

10:53 Baytarlıq Xidmətindən icra başçılarına müraciət

10:49 Çin-ABŞ ticarət danışıqları bərpa olunur

10:45 Bu yollarda təmir və rənglənmə işləri aparılır

10:41 Meksika sahillərində “Leyn” qasırğası formalaşıb

10:37 Putin və Ərdoğan Tehran sammitində ayrıca görüşəcək

10:33 Türkiyə şirkətləri “iPhone” sifarişindən imtina ediblər

10:29 Hərbi Prokurorluq: Əsgər ölümünə görə 3 nəfər həbs edildi

10:24 ABŞ Türkiyəyə qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edəcək

10:20 Sülh Platformasına həmsədr seçilib

10:16 “İlqar Məmmədov Merkelin Bakı səfərinə görə azadlığa buraxılmayıb”

10:12 Yevlaxda yol qəzası: yaralılar var

10:08 Naxçıvanda 229 nəfərin pensiyası poçtla ödənilib

10:04 Bu ərazilərdə qaz olmayacaq

10:00 Atəşkəs 92 dəfə pozulub

16 AVQUST 2018

23:50 Tərtərdə itkin düşmüş 17 yaşlı qız Bakıda tapıldı

23:31 İranda evlilik yaşı dəyişdirilir

22:40 Nyu-Yorkda BMT-nin binasının qarşısına onlarla yanğınsöndürən briqadası gəlib

22:11 Moskva və Yerevan ikitərəfli münasibətləri müzakirə ediblər

21:15 Avtobus sürücüsü sükan arxasında infarkt keçirdi

20:47 Fransadan Türkiyəyə dəstək gəldi

20:22 DİM jurnalistlərə müraciət edib

19:50 İsveçrə Məhkəməsi: Gülnarə Kərimovanın 800 milyon dolları Özbəkistana qaytarılacaq

19:29 Qaradağda yol tikintisinə 11,6 milyon manat ayrılıb

18:36 Yalçın Rzazadə çətin durumda - Səhhəti ağırlaşıb

18:00 Məleykə Abbaszadə: “Ali məktəblərə plan yerlərindən 88,73 faizi dolub”



loading...
“Elçibəy gənclərin gözü ilə” mövzusunda tədbir keçirilib

“Əbülfəz Elçibəy-80” İctimai Təşkilat Komitəsi “Elçibəy Gənclərin gözü ilə” mövzusunda tədbir keçirib
Bu insanlar ölülərlə əlaqəyə girirlər və... - Tanınmış şaman hər şeyi açdı

Sosioloq, türkoloq, araşdırmaçı, TÜRKSOY-un üzvi, "Şaman. Təbiət qüvvələri oyananda" kitabının müəllifi, əslən xakas türklərindən olan və tanınmış şaman Timur Davletovun Publika.az-a müsahibəsi
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016