İşçiləri Akim Bədəlovun evinin qarşısında etiraz aksiyası keçirəcək “Bu, Gəncədə qruplaşmaların mübarizəsidir“ - Sabiq icra başçısı Goranboyun icra başçısından prezidentə ŞİKAYƏT Eldar Mahmudovun Sumqayıt çetesi - Çingiz Əsədullayevi qoruyur
 

“Bakıdakı türk zabitləri ruslarla danışıqlara getdilər“

Tarix 27.04.16, 11:40

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin işğalından 96 il ötür. 1920-ci il aprelin 27-də yerli kommunistlərin dəstəyi ilə XI Qırmızı Ordunun 23 aylıq gənc dövlətimizə qarşı təcavüzü cümhuriyyətimizin işğalı ilə nəticələndi. Bununla da Azərbaycanda 71 il davam edən sovet rejiminin hökmranlığı başladı. 

Həmin dövr tarixinin əsas araşdırıcılarından olan Bakı Dövlət Universitetinin müəllimi, tarixçi alim Nəsiman Yaqublu “Yeni Müsavat”a açıqlamasında Cümhuriyyətimizin işğalını belə şərh edib: 

“Aprelin 27-də Cümhuriyyətimizin işğalının bir neçə səbəblərini sadalamaq mümkündür. Birincisi daxili, ikincisi xarici səbəblərdən baş verib. Üçüncü səbəb buradakı bolşevik azərbaycanlıların davranışları ilə bağlıdır. Daha bir səbəb də burada olan türk zabitləri və əsgərlərinin fəaliyyəti ilə bağlıdır. Əvvəla, işğal tarixi 28 aprel deyil, 27 apreldir. Uzun illər xalqı əsl həqiqətlərdən yayındırmaq üçün yalan xəbərlər verdilər ki, guya Azərbaycan aprelin 28-də işğal olunub. Əslinə qalsa, bu tarixdə sovet hakimiyyəti qurulub. Bunu özləri də etiraf edirlər. Aprelin 26-dan 27-nə keçən gecə sovet ordusunun hissələri Azərbaycan sərhədini keçiblər. Bu, birbaşa işğaldır, Azərbaycanda sovet hakimiyyətinin qurulması deyil. Mövcud rejimi devirib, Azərbaycanda amansız bir terror rejimi yaratdılar. Burada Cümhuriyyətimizi devirməkdə əsas maraqlı qüvvə bolşevik Rusiyası idi. Rusiya yaxınlığında müstəqil dövlətin olmasını istəmirdi. Bura keçmiş Çar Rusiyasının ərazisi kimi yanaşırdı. Bölünməz Rusiya ideyası ilə çıxış edirdilər. Çalışırdılar ki, Azərbaycanın sərvətinə və neftinə sahib olsunlar. Əvvəl ermənilərin, sonradan özlərinə uyğun bolşeviklərin əli ilə bunu həyata keçirməyə başladılar”.

Tarixçi alim Azərbaycan xalqının rus işğalını müqavimətlə qarşıladığını da qeyd edib: 

“Azsaylı ordumuz 60-70 minlik XI Qırmızı Ordu hissələrinə qarşı mübarizə aparmaq gücündə deyildi. Amma XI Qırmızı Ordu sərhədimizə daxil olanda 1500-ə yaxın silahlı qüvvələrimiz onlarla döyüşdülər. O döyüşlərdə onların çoxu həlak oldu. Bu haqda da heç nə yazılmır. Deyirlər ki, guya Qırmızı Ordunu əhval-ruhiyyə ilə qarşılamışıq. Hətta bununla bağlı ”20 Yanvar" metrostansiyasının yaxınlığında heykəl də ucaltmışdılar. Qətiyyən belə deyil. XI Qırmızı Orduya qarşı döyüşlər gedib. Nə qədər insan bu döyüşlərdə həlak olub. Sadəcə olaraq, erməni faktoru burada mühüm rol oynayıb. Ermənilər daim satqın mövqedə olublar. Bolşevik Rusiyasının Qafqazda vassalları kimi çıxış ediblər. Həmin vaxt onlar rus bolşevikləri ilə əlaqəyə girərək, Qarabağda qiyam qaldırdılar. Biz də məcbur olub, ordu hissələrimizi Qarabağa apardıq. Nəticədə Xaçmaz, Yalama tərəfdən sərhədlərimiz boş qaldı. Azərbaycanlı bolşeviklər də o dövrdə xəyanət yolunu seçdilər. Onlar düşünürdülər ki, sovet rejiminin qurulması ilə xalqımız xoşbəxt olacaq. Səbəblərdən biri də həmin vaxt Bakıda olan türk zabitlərinin ruslarla danışıqlara getməsi olub. Bolşeviklər onları aldatdılar ki, Türkiyəyə köməyə gedirik, amma Xalq Cümhuriyyəti buna imkan vermir. Türk zabitləri hökumətdən tələb etdilər ki, imkan verin XI Qırmızı Ordu buradan Türkiyəyə getsin. İki gün eyni vaxtda Bakıda türk və bolşevik bayraqları yanaşı gəzdi. Bununla əhalini çaşdırdılar ki, guya bura girən rus bolşevikləri yox, türk  zabitləridir. Sonradan bolşeviklər həmin türklərə qadağan etdilər ki, burada türk bayrağı gəzdirmək, türk adından çağırış etmək qadağandır. Həmin türk zabitlərinin hətta bəziləri aradan götürüldü, bəziləri də ölkədən getdilər. Sonradan Türkiyədə keçirilən istiqlal məhkəməsində həmin türk zabitlərindən olan Xəlil Paşanın qohumu Tələt Paşa bildirdi ki, biz həmin vaxt düzgün mövqe tutmadıq, bu da Azərbaycan hökumətinin devrilməsinə imkan yaratdı. Cümhuriyyətə verilən 12 saatlıq ultimatumdan sonra hakimiyyət bolşeviklərə 6 şərtlə təhvil verilirdi. Bu şərtlərə bolşeviklər əməl etsəydilər, bu cür qəddar rejim yaranmazdı. Həmin şərtlər bunlardır: Azərbaycanda heç bir siyasi partiya fəaliyyətinə görə təqib edilməyəcək, siyasilərə qarşı təqib olmayacaq, bu şərtlər altında Azərbaycanın müstəqilliyi müəyyən dərəcədə qorunur. Amma təəssüflər olsun ki, şərtlərə əməl olunmadı, Azərbaycan işğal altında qaldı. Birpartiyalı amansız rejim yaradıldı. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə başda olmaqla, Cümhuriyyət qurucularına qarşı amansız qisasçılığa başladılar. 150-yə qədər silahlı üsyan baş verdi. Bu mübarizədə minlərlə insan həlak oldu".

Cümhuriyyətimizlə bağlı gündəmə gələn bəzi tarixlərin fonunda daim bir məsələ də aktuallaşır. Bu, 1918-ci il mayın 28-də yaranan Xalq Cümhuriyyətinin İrəvanı ermənilərə təhvil verməsidir. Mayın 29-da əzəli torpağımız olan İrəvanın ermənilərə 99 il müddətində icarə əsasında verildiyi deyilir. Bunu nəzərə alsaq, bir il sonra həmin müddət bitir. Azərbaycan hökumətinin bununla bağlı atmalı olduğu addımlar maraq doğurur. 

Hazırda düşmən ölkənin paytaxtı olan tarixi ərazimizi geri qaytarmaq mümkündürmü? 

Tarixçi alim Dilavər Əzimli İrəvanın 99 il müddətində icarə əsasında ermənilərə verildiyi barədə bir fakta rast gəlmədiyini bildirib: 

“Heç bir protokolda, tarixi sənəddə bununla bağlı fakt yoxdur. İrəvanın verilməsi həmin dövrdəki situasiya ilə bağlı idi. Amma orada şərtlər var. Bu şərtlər daxilində məsələ həllini tapmalı idi. Amma ermənilər buna əməl etmədilər. Bu mənada Azərbaycanın hüquqi var ki, İrəvanı qaytarsın. Hesab edirəm ki, qaytaracaq da. Həmin vaxt İrəvan quberniya kimi Rusiyanın tərkibində idi. Bu gün bu günə baxıb, həmin tarixi belə də düşünmək ədalətsizlik olar. Tarixə həmin gündən yanaşmaq lazımdır. İrəvanın verilməsinə hamımız üzülürük, amma nəzərə alaq ki, bu olmasaydı, bu günkü Azərbaycan dünya xəritəsində olmayacaqdı. Fürsətdən istifadə edib, həmin dövrü araşdıranlara müraciət edirəm, bu günə baxıb, məsələyə bu prizmadan yanaşmasınlar. Hələ də düşmənin yazdığı tarixin təsirindəyik”. 



Xəbərin oxunma sayı : 28

loading...

Analiz

Önəmli

Son xəbərlər

21 FEVRAL 2017

11:58 Prezident oğluna hamının qarşısında nəsihət verdi - VİDEO

11:43 Banklar manatla əmanət qəbulunu dayandırdı - SƏBƏB

11:30 Vasif Talıbovdan yeni rəis təyinatı

11:19 “Bütün borclarımızı bir həftəyə ödəyə bilərik...” - İlham Əliyev

10:24 Çinlilər indi də “İvanka“ya girişir - satışda bu markadan saxta mallar ola bilər

10:18 “Biz özümüzü bu mövqedə rahat hiss edirik” – İlham Əliyev

10:10 Nazirin sevgilisinin şok görüntüləri yayıldı - VİDEO/FOTO

10:05 Bakıda 219 binanın söküntüsünə başlanıldı - VİDEO

9:47 Prezident bu şəxsləri təltif etdi - SİYAHI

9:30 “Dəmirbank”dan oğurlanan 3 milyon terrorçuların əlinə keçib? - Şok ehtimal

20 FEVRAL 2017

21:53 Prezident Azərbaycana gələn turistlərlə bağlı sərəncam verdi

21:41 Bakıda şok: Xəstəxanada xəstənin qollarını çarpayıya bağladılar - VİDEO

21:30 Hitlerin sevdiyi alman aktrisa sovet kəşfiyyatçısı çıxdı - Şok faktlar

19:06 Həyat yoldaşını yatağında başqasıyla tutdu: 20 gün sonra... - VİDEO//FOTO

19:00 Müdafiə naziri generallara prezidentlə danışmağı qadağan etdi

18:52 Fatih Terim millimizin üzvünə göz dikib

18:45 Amerikadan Fətullah Gülənlə bağlı gözlənilməz AÇIQLAMA

18:04 Qadın oğurladığı paltarları görün harasında gizlətdi - VİDEO

17:56 “DQR“dəki müşahidəçilər Azərbaycanın “qara siyahı”sına salınacaq

17:53 İşçiləri Akim Bədəlovun evinin qarşısında etiraz aksiyası keçirəcək

17:44 Dolların sabaha olan məzənnəsi açıqlanıb

17:37 Azərbaycan Ordusunu döyüşə hazırlayan general “İran qılıncı” ilə üz-üzə - FOTO/VİDEO

17:30 YAP Sabirabad rayon təşkilatı Konfransa hazırlaşır - FOTO

17:20 Türk şirkətlərinin xarici səhmlərə yatırımlarının 18%-i “Şahdəniz“in payına düşür

16:38 İrina Şeyk və Mert: “Bir türk və rus sevgisi“

16:34 “İslam NATO”sunda kvartet: Misir, Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı, Pakistan

16:24 İranda xalq ayağa qalxdı - Ordu ilə əhali arasında toqquşma

16:18 Telefon rabitəsinə görə də öncədən ödəniş sistemi tətbiq olunacaq

16:13 Azərbaycan həbsxanasındakı gey: "Mənə kişilərin içində çox çətindir"

16:09 «ABŞ Rusiya ilə münasibətlər üçün yeni əsas axtaracaq» - Maykl Pens

16:09 Polislər modelə xəbərdarlıq etdi - VİDEO

16:00 Mərkəzi Bank manat ala bilmədi – Hərrac

15:58 Andropovun Heydər Əliyevlə bağlı planı illər sonra ORTAYA ÇIXDI

14:53 Azərbaycanlı əfsanəvi müəllimin arvadının xəyanət görüntüləri - VİDEO

14:44 Gözəl olduğu üçün işdən qovuldu - FOTOLAR

14:21 Naxçıvan yolunda ağır qəza: 6 ölü, 20 yaralı

14:03 “Kurtlar Vadisi Pusu“ başlayır: yeni kanalda və yeni gündə

13:47 Sarkisyanın yeni müharibə çağırışına rəsmi Bakıdan CAVAB

13:32 Ramil Usubovdan yeni rəis təyinatı

13:16 Ziya Məmmədov YAP-dan çıxarılacaq? - YAP-dan açıqlama

13:00 Leyla Əliyeva çağırış etdi

11:19 Banklar dolları bahalaşdırdı - QİYMƏTLƏR

9:17 Mahmudovla Hüseynovun milyonluq villa qalmaqalı

9:03 Rusiya və ABŞ generalları niyə Bakıda görüşdü? - Prezident şərh etdi

19 FEVRAL 2017

18:23 Azərbaycan generalları Qəbələdə

18:11 Azərbaycanda baş redaktor dünyasını dəyişdi

18:00 Bakı Novruz bayramını necə qeyd edəcək?

17:51 Ziya Məmmədovun “qohumlar imperiyası”na son: Qudasına da “yol” göründü

14:01 “Çudo Peçka“ tamamilə çökdü - FOTO

13:28 Prezident bu nazirləri nazirləri işdən çıxaracaq - Deputat anons verdi

13:05 17 yaşlı azərbaycanlı Rusiyanı heyran etdi - VİDEO

12:55 “Qarabağ münaqişəsinin həllinə dair irəliləyiş yoxdur” - Zannier

12:42 Türkiyədə 100 ilin ən böyük əməliyyatı - Minə yaxın insan saxlanıldı

12:30 İşlə təmin olunmamış qaçqın və məcburi köçkünlərlə bağlı YENİ QƏRAR

18 FEVRAL 2017

21:12 16 yaşlı müsəlman qız istedadı ilə görənləri heyran edir - VİDEO

20:55 Ona “bar qızısan” deyən oğlanı kor etdi... - Bakıdakı gecə klubunda

20:35 Azәrbaycanlı futbolçu ermәninin klubuna keçdi

20:21 93 dərəcə şaxta: burda insanlar necə yaşayır...

20:00 Azərbaycanda çörək ucuzlaşdı

14:50 Ziya Məmmədovdan yeni açıqlama: Ölkədən gedir?

14:17 Canlı yayımda şok: qadın sinəsini açıb… - VİDEO

14:13 “Bu, Gəncədə qruplaşmaların mübarizəsidir“ - Sabiq icra başçısı

14:06 Şahin Zəkizadənin xanımından ürəkağrıdan paylaşım - VİDEO

14:00 Azərbaycanda kreditlər ucuzlaşdı - Faizlər düşdü

13:22 Erotik film sevgililər arasında rekord qırdı - VİDEO/FOTO

13:13 Əfvdən sonra böyük amnistiya? - AÇIQLAMALAR

13:01 Prezident baş nazirlə görüşdü - FOTO

12:12 Generalların Bakı görüşünün gizlinlıəri

11:43 Tamara Həmidova ilə Bakı merini daha nə birləşdirir?

11:39 Prezident arvadından absurd açıqlama: “Ölsə də, seçiləcək”

11:30 Azərbaycan dilində mənasız sözlərin siyahısı: Arıq-cırıq, arvadoğlu...

11:23 Fikrət Yusifov: Neft hasil edən ölkələrin milli valyutalarını nə gözləyir?

11:14 Bu tələbələr təhsil haqqından azad edildilər

10:39 Prezidentdən Ermənistana mesaj: “Heç vaxt...“

10:12 Rüşvət alan direktorun görüntüləri yayıldı - VİDEO

9:37 Leyla Əliyeva Münhen Təhlükəsizlik Konfransında - FOTO

9:33 Azərbaycanlı alimdən qorxunc proqnoz: Güclü zəlzələ ola bilər - VİDEO

9:25 Türkiyədəki növbəti terrer: ölənlər və yaralananlar var - VİDEO

17 FEVRAL 2017

19:51 DƏHŞƏT: 40 kişi eyni anda 18 yaşlı Lamiyəni zorladı - VİDEO/FOTO

18:57 Bakı sakinlərdən Xocalı biabırçılığı: “Məşqə gecikirəm...“ - VİDEO

18:46 Qarabağda sabah başlayacaq QORXUNC SSENARİ

18:35 “Qaz mənbəyi qismində Azərbaycanın rolu artacaq“ - İlham Əliyev

18:07 Azərbaycanlı gəlin namizədin yataq fotosu yayıldı

17:55 Əli İnsanovun adı əfv siyahısına salındı

17:48 Ötən ay əsas kapitala 954,2 milyon manat vəsait yönəldilib

17:40 Rövnəq Abdullayev yüz milyonları riskə atır

17:33 Azərbaycanda ötən il 17 adam oğurluğu faktı qeydə alınıb

17:27 Azərbaycanda qızı zorla yatağından qaçırdılar - VİDEO

17:12 Prezident İlham Əliyev İsrailin müdafiə naziri ilə görüşüb

17:05 Dolların qiyməti yenə dəyişmədi

16:55 Ohanyan: “Bəli, müdafiə naziri olanda məni kabinetimdə döyüblər...”

16:38 Ötən il Azərbaycanda məişət zorakılığı nəticəsində 51 nəfər ölüb

16:33 Hərbçilər qar uçqunu altında qaldı: 7 nəfər həlak oldu

16:24 Bu gün Əfv Komissiyasında 100 müraciətə baxılıb

16:18 Rusiya Duması Türkiyə ilə vacib sazişi ratifikasiya etdi

16:12 Baş pediatr uşaqlar arasında balansın pozulmasına görə kişiləri günahlandırıb

16:05 Bakıda “uçan boşqab” kameraya düşdü - VİDEO

15:55 “Putin boş danışan adam deyil…”

15:50 Azərbaycanlı məhbusdan şok etiraflar - VİDEO

15:38 Bakıda təcili yardım briqadaları küçələrdən 61 “bomj” yığdı və...

15:32 Federal Təhqiqatlar Bürosuna yalan danışmaq?

15:24 İlham Əliyev Münhendə Xorvatiya prezidenti ilə görüşdü - FOTO

15:18 Şahin Zəkizadədən qan donduran şeir - VİDEO

15:05 Hövsan sakini spirtli içkidən zəhərlənərək ölüb

14:58 Azərbaycanı hədələdikdən sonra öldürülən terrorçu kimdir? - ŞOK DETALLAR

14:38 Azərbaycanla Türkiyə ticarəti milli valyutalarla aparacaq

14:32 “NATO Rusiyanı savaşın içinə çəkməyə çalışır” - Putin

14:24 Azərbaycan daha çox nə idxal edir? - Araşdırma

14:18 Əsir və girovluqdan azad edilmiş 351 nəfər hərbçi, 1086 nəfər mülki şəxsdir

14:12 Rusiya Qarabağla bağlı ermənilərə sərt MESAJ

14:05 “Deputatlar əsas verməsə, jurnalistlər onları tənqid etməz” –Parlamentdə müzakirə

13:55 “Dağlıq Qarabağı müstəqil dövlət kimi tanımırıq”

13:50 Bu qızın hərəkətləri 61 yaşlı din xadimini bihuş etdi - VİDEO

13:47 Saleh Məmmədovun sonu yaxşı görünməyən (Azər)YOLu

13:24 Bakıda polis maşını yolda qaldı

13:17 Azərbaycanlı nazir oğlunun keçmiş sevgilisi bahalı maşın aldı - FOTO

12:55 Tramp-Netanyahu görüşü: Fələstin dövləti ideyasına son qoyuldu – Təhlil

12:44 “Bu gün Azərbaycanda mətbuat tam müstəqildir, azad fəaliyyət göstərir”

12:38 “Bu amansız əməllərdən hiddətlənirik“

12:33 Lerikdə qar uçqunu: Kəndlərlə əlaqə kəsildi



loading...
Dünyanı əlil arabası ilə idarə edən demokrat - FOTOLAR

Vədinə xilaf çıxan siyasətçi, yeriyə bilməyən “don juan”
Qızının üşüməməsi üçün 2 milyon dolları yandıran narkobaron… - İlginc faktlar

Onun pulu hər il 10 faiz azalırdı. Çünki pullarını siçovullar yeyirdi. Haqqında danışacağımız adam yaşadığı dövrün ən məşhur və ən zəngin insanlarından olub. Söhbət 1970-ci illlərdə narkotik ticarətinə başlayan bir çox insanın tanıdığı narkobaron Pablo Eskobardan gedir.
Azərbaycanda baş redaktor dünyasını dəyişdi

“Kirpi” jurnalının baş redaktoru, tanınmış jurnslist Polad Qasımov dunyasını dəyişib.
“Dövlət mətbuatı yüksək dəyərləndirir”


"Azərbaycan mətbuatı yarandığı gündən indiyə kimi şərəfli bir yol keçib və bugünkü inkişaf səviyyəsinə çatıb"
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016