Lələ təpə döyüşçüsü Səlim Müslümovdan kömək istəyir Azərbaycanda iki jurnalistə vəzifə verildi Jurnalisti təhqir edən direktor cəzalandırıldı “Polat Yol Yapı” şirkətinin qanunsuzları davam edir
 

“Bakıdakı türk zabitləri ruslarla danışıqlara getdilər“

Tarix 27.04.16, 11:40

Font ölçüsü : - / +
bitmap-img6

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin işğalından 96 il ötür. 1920-ci il aprelin 27-də yerli kommunistlərin dəstəyi ilə XI Qırmızı Ordunun 23 aylıq gənc dövlətimizə qarşı təcavüzü cümhuriyyətimizin işğalı ilə nəticələndi. Bununla da Azərbaycanda 71 il davam edən sovet rejiminin hökmranlığı başladı. 

Həmin dövr tarixinin əsas araşdırıcılarından olan Bakı Dövlət Universitetinin müəllimi, tarixçi alim Nəsiman Yaqublu “Yeni Müsavat”a açıqlamasında Cümhuriyyətimizin işğalını belə şərh edib: 

“Aprelin 27-də Cümhuriyyətimizin işğalının bir neçə səbəblərini sadalamaq mümkündür. Birincisi daxili, ikincisi xarici səbəblərdən baş verib. Üçüncü səbəb buradakı bolşevik azərbaycanlıların davranışları ilə bağlıdır. Daha bir səbəb də burada olan türk zabitləri və əsgərlərinin fəaliyyəti ilə bağlıdır. Əvvəla, işğal tarixi 28 aprel deyil, 27 apreldir. Uzun illər xalqı əsl həqiqətlərdən yayındırmaq üçün yalan xəbərlər verdilər ki, guya Azərbaycan aprelin 28-də işğal olunub. Əslinə qalsa, bu tarixdə sovet hakimiyyəti qurulub. Bunu özləri də etiraf edirlər. Aprelin 26-dan 27-nə keçən gecə sovet ordusunun hissələri Azərbaycan sərhədini keçiblər. Bu, birbaşa işğaldır, Azərbaycanda sovet hakimiyyətinin qurulması deyil. Mövcud rejimi devirib, Azərbaycanda amansız bir terror rejimi yaratdılar. Burada Cümhuriyyətimizi devirməkdə əsas maraqlı qüvvə bolşevik Rusiyası idi. Rusiya yaxınlığında müstəqil dövlətin olmasını istəmirdi. Bura keçmiş Çar Rusiyasının ərazisi kimi yanaşırdı. Bölünməz Rusiya ideyası ilə çıxış edirdilər. Çalışırdılar ki, Azərbaycanın sərvətinə və neftinə sahib olsunlar. Əvvəl ermənilərin, sonradan özlərinə uyğun bolşeviklərin əli ilə bunu həyata keçirməyə başladılar”.

Tarixçi alim Azərbaycan xalqının rus işğalını müqavimətlə qarşıladığını da qeyd edib: 

“Azsaylı ordumuz 60-70 minlik XI Qırmızı Ordu hissələrinə qarşı mübarizə aparmaq gücündə deyildi. Amma XI Qırmızı Ordu sərhədimizə daxil olanda 1500-ə yaxın silahlı qüvvələrimiz onlarla döyüşdülər. O döyüşlərdə onların çoxu həlak oldu. Bu haqda da heç nə yazılmır. Deyirlər ki, guya Qırmızı Ordunu əhval-ruhiyyə ilə qarşılamışıq. Hətta bununla bağlı ”20 Yanvar" metrostansiyasının yaxınlığında heykəl də ucaltmışdılar. Qətiyyən belə deyil. XI Qırmızı Orduya qarşı döyüşlər gedib. Nə qədər insan bu döyüşlərdə həlak olub. Sadəcə olaraq, erməni faktoru burada mühüm rol oynayıb. Ermənilər daim satqın mövqedə olublar. Bolşevik Rusiyasının Qafqazda vassalları kimi çıxış ediblər. Həmin vaxt onlar rus bolşevikləri ilə əlaqəyə girərək, Qarabağda qiyam qaldırdılar. Biz də məcbur olub, ordu hissələrimizi Qarabağa apardıq. Nəticədə Xaçmaz, Yalama tərəfdən sərhədlərimiz boş qaldı. Azərbaycanlı bolşeviklər də o dövrdə xəyanət yolunu seçdilər. Onlar düşünürdülər ki, sovet rejiminin qurulması ilə xalqımız xoşbəxt olacaq. Səbəblərdən biri də həmin vaxt Bakıda olan türk zabitlərinin ruslarla danışıqlara getməsi olub. Bolşeviklər onları aldatdılar ki, Türkiyəyə köməyə gedirik, amma Xalq Cümhuriyyəti buna imkan vermir. Türk zabitləri hökumətdən tələb etdilər ki, imkan verin XI Qırmızı Ordu buradan Türkiyəyə getsin. İki gün eyni vaxtda Bakıda türk və bolşevik bayraqları yanaşı gəzdi. Bununla əhalini çaşdırdılar ki, guya bura girən rus bolşevikləri yox, türk  zabitləridir. Sonradan bolşeviklər həmin türklərə qadağan etdilər ki, burada türk bayrağı gəzdirmək, türk adından çağırış etmək qadağandır. Həmin türk zabitlərinin hətta bəziləri aradan götürüldü, bəziləri də ölkədən getdilər. Sonradan Türkiyədə keçirilən istiqlal məhkəməsində həmin türk zabitlərindən olan Xəlil Paşanın qohumu Tələt Paşa bildirdi ki, biz həmin vaxt düzgün mövqe tutmadıq, bu da Azərbaycan hökumətinin devrilməsinə imkan yaratdı. Cümhuriyyətə verilən 12 saatlıq ultimatumdan sonra hakimiyyət bolşeviklərə 6 şərtlə təhvil verilirdi. Bu şərtlərə bolşeviklər əməl etsəydilər, bu cür qəddar rejim yaranmazdı. Həmin şərtlər bunlardır: Azərbaycanda heç bir siyasi partiya fəaliyyətinə görə təqib edilməyəcək, siyasilərə qarşı təqib olmayacaq, bu şərtlər altında Azərbaycanın müstəqilliyi müəyyən dərəcədə qorunur. Amma təəssüflər olsun ki, şərtlərə əməl olunmadı, Azərbaycan işğal altında qaldı. Birpartiyalı amansız rejim yaradıldı. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə başda olmaqla, Cümhuriyyət qurucularına qarşı amansız qisasçılığa başladılar. 150-yə qədər silahlı üsyan baş verdi. Bu mübarizədə minlərlə insan həlak oldu".

Cümhuriyyətimizlə bağlı gündəmə gələn bəzi tarixlərin fonunda daim bir məsələ də aktuallaşır. Bu, 1918-ci il mayın 28-də yaranan Xalq Cümhuriyyətinin İrəvanı ermənilərə təhvil verməsidir. Mayın 29-da əzəli torpağımız olan İrəvanın ermənilərə 99 il müddətində icarə əsasında verildiyi deyilir. Bunu nəzərə alsaq, bir il sonra həmin müddət bitir. Azərbaycan hökumətinin bununla bağlı atmalı olduğu addımlar maraq doğurur. 

Hazırda düşmən ölkənin paytaxtı olan tarixi ərazimizi geri qaytarmaq mümkündürmü? 

Tarixçi alim Dilavər Əzimli İrəvanın 99 il müddətində icarə əsasında ermənilərə verildiyi barədə bir fakta rast gəlmədiyini bildirib: 

“Heç bir protokolda, tarixi sənəddə bununla bağlı fakt yoxdur. İrəvanın verilməsi həmin dövrdəki situasiya ilə bağlı idi. Amma orada şərtlər var. Bu şərtlər daxilində məsələ həllini tapmalı idi. Amma ermənilər buna əməl etmədilər. Bu mənada Azərbaycanın hüquqi var ki, İrəvanı qaytarsın. Hesab edirəm ki, qaytaracaq da. Həmin vaxt İrəvan quberniya kimi Rusiyanın tərkibində idi. Bu gün bu günə baxıb, həmin tarixi belə də düşünmək ədalətsizlik olar. Tarixə həmin gündən yanaşmaq lazımdır. İrəvanın verilməsinə hamımız üzülürük, amma nəzərə alaq ki, bu olmasaydı, bu günkü Azərbaycan dünya xəritəsində olmayacaqdı. Fürsətdən istifadə edib, həmin dövrü araşdıranlara müraciət edirəm, bu günə baxıb, məsələyə bu prizmadan yanaşmasınlar. Hələ də düşmənin yazdığı tarixin təsirindəyik”. 



Xəbərin oxunma sayı : 28

loading...

Analiz

Önəmli

Son xəbərlər

22 YANVAR 2018

15:50 Rusiyada pinəçi, Azərbaycanda əməkdar artist: “20 yaşlı qızlar...”

15:42 Elzadan Anara barışıq addımı

15:38 Putin üçün 1 milyon 600 min imza toplandı –Vaxt bu gün başa çatdı

15:33 “Neftin qiymətinin yüksəlməsi gəlirlərimizə müsbət təsir göstərib” – SOCAR

15:22 İtkin düşmüş alpinistlərlə bağlı xəbər - ərazilərdə qar ərimayə başlayır

15:17 PKK terrorçularının “Türkiyə dinc sakinləri vurur” yalanı boşa çıxdı

15:13 Gürcüstanda azərbaycanlı məktəbli nadir xəstəlikdən ölüb

15:09 AŞPA-nın yeni prezidenti məlum olub

15:05 Mirkamil də reytinq üçün yalan danışdı - evlənməyib

14:55 “Zeytun budağı” əməliyyatının 3-cü günü:11 kənd təmizləndi, ordu Afrinə doğru 8 km irəlilədi

14:47 Serj Sərkisyanın prezident etmək istədiyi səfir Londona qayıtdı

14:42 Kazuo İşiquronun Nobel nitqi - Tam mətn

14:34 Bakıda içərisində 35 000 manat və 18 800 dollar olan seyf oğurlanıb

14:30 Azərbaycanın fəxri olan əfsanəvi qəhrəman –General Həzi Aslanovun doğum günüdür

14:25 Əfqanıstanda BMT missiyasına hücum baş verib

14:18 AŞPA prezidenti postuna cəmi bir namizəd var

14:13 “Türkiyənin əməliyyatını diqqətlə izləyirik” - İran XİN-in sözçüsü

14:09 İsa Qəmbərin müalicəsi davam edir

14:05 “Zeytun budağı” əməliyyatının daha bir sirri:Rusiya-Türkiyə qaz sazişi

13:33 Əlbir olub bir dələduz bir notarius ilə... - Abşeronda tikinti şirkətinin başına bu müsibəti gətirdilər

13:27 Bakıda sərnişin avtobusu qəzaya uğrayıb –Binəqədidə

13:22 Yağmursuz hava davam edəcək, duman olacaq

13:13 İran toz dumanına qərq olub, insanların səhhətində problem yaranıb

13:09 Ötən il Azərbaycanda ölənlərin 57,8 faizi ürək çatışmazlığından vəfat edib

13:05 Angela Merkel üçün şans –Sosial demokratlar koalisiya danışıqlarını dəstəkləyib

12:57 Musa Pənahov və Arif Əsgərov da ixtisara düşdülər

12:48 “Qoca“ ilə birlikdə dustaq vaqonundan qaçan Əli Ağami hakim qarşısına çıxarılır

12:35 “Afrində PYD və İŞİD çiyin-çiyinə döyüşür” – Binəli Yıldırım

12:30 Zərdüşt Əlizadədən Fəzail Ağamalıya ironik cavab

12:24 14 yaşı tamam olmamış şəxslərə dərman satışı qadağan edilə bilər –Yeni dəyişiklik

12:20 Şəmkir sakini özünü Xırdalanda damdan atmaq istədi

12:12 Uilyams: "FED bu il uçot dərəcəsini 4 dəfə artıra bilər"

12:06 Bakıda arvadını yastıqla boğan şəxs saxlanılıb

11:55 Şəhriyar Məmmədyarov dünya ikincisi oldu

11:50 Azərbaycanda 148 dövlət əmlakı hərraca çıxarılacaq –Siyahı

11:37 Azərbaycanda şirkət ləğv olundu – “Könüllü şəkildə…”

11:32 “ABŞ-ın Suriyadakı birtərəfli fəaliyyəti Türkiyənin səbrini daşdırdı”

11:27 Mətin Eynullayev vergilər nazirinin müavini təyin edilib

11:22 Azyaşlıya qarşı cinayət törətməkdə şübhəli bilinən qohumu həbs edilib

11:13 Apellyasiya Şurası: Bəzən mərkəzi və yerli icra hakimiyyətləri sahibkarları dinləmədən əsassız qərarlar qəbul edir

11:09 DTX son illərin ən iri mütəşəkkil qaçaqmalçılığını ifşa edib

11:05 Körpələr evinə kimi gedib çıxan mənşəyi naməlum ətlər - təhlükə

10:55 Gəncədə gecə klubunda kütləvi dava olub, 3 nəfər bıçaqlanıb

10:46 BMT-nin Təhlükəsizlik Şurası Türkiyəyə görə toplanır

10:42 Şamaxı Dövlət Regional Kollecində “bazar qanunları” - Kollecdə tədris prosesi iflic vəziyyətdədir

10:38 Bu gün AŞPA-nın qış sessiyası başlayır

10:27 “Türkiyə bizi əvvəldən xəbərdar etmişdi” – ABŞ-ın müdafiə naziri

10:22 Ərdoğan “Zeytun budağ”ndan danışdı

10:17 Tovuzda maşın ağaca çırpıldı

10:13 Məktəblərdə qış tətili neçə gün olacaq? –Nazirlikdən açıqlama

10:09 “Zeytun budağı“ ilə bağlı son məlumat - 153 obyekt məhv edilib

10:06 İdlibdə “Cəbhət ən-Nüsra“ya qarşı hərbi əməliyyat başlayıb

21 YANVAR 2018

18:25 Qüdrət Qurbanov Tağı Əhmədovun taleyini yaşaya bilər

18:09 “TuranBank“a əmanət yerləşdirənlərin nəzərinə: Pullarınız bata bilər

14:20 “Türkiyə Suriya sərhədi boyu 30 km genişlikdə təhlükəsizlik zolağı formalaşdıracaq“

13:40 Dəhşətli qətlin təfərrüatları: 19 yaşlı Əmrah mağaza sahibini niyə öldürüb?

12:40 Fazil Məmmədovun “kassiri” Eldar Mahmudovla əlbir olduğu üçün istintaqa cəlb olundu

12:15 Təhsil nazirinin müavini vəzifəsindən azad edilib

11:05 “Azərbaycanın PUA-larla erməni mövqelərinə mina zərbələri endirməsi yalan informasiyadır“

20 YANVAR 2018

21:44 Türkiyə SQ Baş Qərargahı: Afrində 113 hədəfdən 108-i məhv edilib

20:55 Rusiya XİN Türkiyənin Afrin əməliyyatına münasibət bildirib

19:28 Türkiyə hərbi aviasiyası Suriyadakı mövqeləri bombalamağa başlayıb

18:12 Ermənilər Qazaxı atəşə tutub – Mülki təsərrüfata ziyan dəyib

17:20 Ərdoğan: “Afrin əməliyyatı faktiki olaraq başlayıb”

12:30 Füzuli sakini qohumunu güllələyib

12:17 “Apple” “iPhone”un ləngiməsini söndürməyə imkan verəcək

11:55 Xəzərin hüquqi statusuna dair işçi qrupunun gələn ay iclası olacaq

11:33 Azərbaycan Ordusunun şəhid olan əsgəri Neftçalada dəfn olundu

11:07 Terrorçular Türkiyəyə qarşı çıxmayan dinc sakinlərə atəş açdı - 25 ölü

10:39 Qızıl 4 dollara yaxın bahalaşıb

10:25 Prezident İlham Əliyev Şəhidlər Xiyabanını ziyarət edib

0:14 Azərbaycanın qan yaddaşı: 20 Yanvardan 28 il ötür

19 YANVAR 2018

23:59 Prezidentliyinin ilk ilində Trampın dəstək reytinqi ən minimum səviyyəyə enib

23:37 Bakıda “ölümə gedən piyada” kameraya düşdü - Video

23:15 “Qazprom” şirkəti “Türk axını”nın 2-ci xəttinin inşasına icazə alıb

22:52 Dünya fond birjalarının dəyəri 81 trln. dollara çatıb

22:35 Fazil Məmmədovun tutdurduğu şairin vaxtından əvvəl azad edilməsi istənilir

22:13 Avropa İttifaqı Fələstini dövlət kimi tanımaq məsələsini müzakirə etməyəcək

21:55 “Sobesendik” qəzetinin yaradıcısı – azərbaycanlı jurnalist vəfat edib

21:30 Vəkilliyə namizədlərin imtahan vaxtı açıqlanıb

21:11 Türkiyədə ev alan azərbaycanlıların sayı kəskin artıb

20:56 Donald Trampın verəcəyi ziyafətin bileti 100 min dollardır

20:33 Abid Şərfiov: “Kimsə övladımın tərbiyəsizlik etdiyini deyə bilməz”

20:10 “Formula 1”ə görə Azərbaycana gələcək əcnəbilərə şad xəbər

19:57 Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinə 4 milyon manat ayrılıb

19:31 Ağsuda mənşəyi məlum olmayan bir ton ət aşkarlanıb

19:14 Azərbaycana Rusiyadan müasir hərbi texnikalar gətirilib – Video

18:50 Bu gecə Bakının bu yolları bağlı olacaq

18:34 MM üzvləri AŞPA-nın qış sessiyasına qatılmaq üçün Strasburqa səfər edəcək

18:11 Ayaz Mütəllibovun keçmiş mətbuat katibinə hökm oxundu

17:55 “Anam mənə inanmırdı“ - Niyam

17:47 Dövlət qulluğuna qəbul və sınaq imtahanlarının tarixləri elan edildi –DİM

17:42 Ermənistana rəhbərlik edəcək yeni namizəd –Baş nazir 20 il əvvəl Sərkisyanı nə üçün döymüşdü?

17:37 “Məsələ namizədliyimin irəli sürülməsi deyil…”

17:32 AMEA: Bakıda müşahidə edilən hava yanvar üçün səciyyəvi deyil

17:27 İbrahim Şehiç: “Azərbaycanda da Prosineçkiyə böyük hörmət var”

17:13 Biznesi başına bəla olan millət vəkili hədəfdə- Təfərrüat

17:09 Qazaxıstanda 52 nəfərin ölümü ilə nəticələnən avtobusun yanmasının səbəbi açıqlanıb

17:05 Azərbaycanlı taksi sürücüsü Oleq Qazmanovun oğlunun pul qabını oğurlayıb qaçdı

16:55 MTRŞ-da özəl ümumölkə teleradio yayımçılarının rəhbərlərinin iştirakı ilə görüş keçirilib

16:47 21 yaşlı gənc qız üstündə bıçaqlandı - Video

16:42 Azərbaycan Ordusunun hərbçisi şəhid olub

16:37 Azərbaycana bir blokdan artıq siqaret gətirilməsinə qadağa qoyulacaq

16:32 Məhbuslar vahid xüsusi geyimlə təmin olunacaq

16:27 Leyla Şıxlinskayanın klinikası ilə bağlı şahidlər ifadə verib

16:22 Cənubi Koreya ötən il 41,71 milyard dollarlıq avtomobil satıb

16:18 “3 avroluq təkəri burda 50 manata satırlar”

16:13 Türkiyə səfirliyi dövlət bayrağını endirəcək –20 Yanvar anılacaq

16:09 “Yaxın Şərqdə yalnız güclü dövlətlərin mövcudluğu terrorizmə sipər olacaq”

16:05 Tovuzda qadın sahibi olduğu mağazada yandı

15:55 Almaniyada azərbaycanlı ailə polisi girov götürdü - Təfərrüat

15:33 FIFA Dünya Çempionatı-2018 üçün AFFA-ya pulsuz bilet ayırmayıb

15:27 Lənkəranskinin qardaşı bəraət aldı

15:22 YAP üzvlərinin sayı açıqlanıb –Hakim partiyanın nə qədər üzvü var?

14:55 68 milyonu kim ortadan çıxarıb: Ələddin yoxsa, Əmlak Komitəsinin rəhbərliyi?

14:50 Türkiyənin müdafiə naziri: “Afrin əməliyyatı keçiriləcək“

14:50 “Kimsə övladımın yekəbaşlıq etməsi ilə bağlı bir kəlimə eşidib?”

13:45 Prezidentin ayırdığı 3 milyon manat bu TV-lər arasında bölünəcək –Siyahı

13:17 “Tarix fakültəsinin tələbələri xalq hərəkatının önündə gedirdi”

13:13 "Keçmişində bilirsən nə qədər qara izləri var?" - Tolik hədələdi



loading...
Musavatçıların “əl tulası“, Əhməd Cavadın “quyruğu“ - Mikayıl Müşfiq


30 ilə sığan dahi ömrü
Ayda 15 dollara işləyən milyarderin uğur hekayəsi (MARAQLI)

Gənc yaşlarında yaşadığı uğursuzluqlara baxmayaraq heç zaman ruhdan düşmür və çalışaraq dünyanın ən zəngin adamlarından biri olur.
Azərbaycanda baş redaktor istefa verdi

Oxu.az saytının baş redaktoru Seymur Teymurov istefa verib.
Qadağan olunmuş xəbərlərə görə cərimə və bloklanma - Məcəlləyə dəyişiklik

Azərbaycanda yayılması qadağan edilən informasiyanın yerləşdirilməsinə görə cərimələr müəyyən olunub.
ARXİV

Xəbərlər işıq sürətilə

Sayt haqqında | Əlaqə
MİLLİYOL (©) 2016